Pedagogia Świętego Józefa w świetle adhortacji apostolskiej „Redemptoris custos”

Wojciech Cichosz, Łukasz Rumian

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TiCz.2020.018

Abstrakt


Normy narzucane przez współczesny świat i konsumpcyjna postawa człowieka ponowoczesnego sprawiają, że niechętnie podejmuje on trud formowania postawy, którą charakteryzuje dojrzałość, odpowiedzialność i prawość. W tej perspektywie potrzebne są powszechnie znane i szanowane wzorce. Taki jest przykład życia Patrona Kościoła – św. Józefa, który własną postawą wiary i zaufania Bogu wychodzi naprzeciw dzisiejszemu kryzysowi religijnemu w małżeństwie, rodzinie i społeczeństwie. Jest to wzorzec niezwykle potrzebny, szczególnie w perspektywie szerzącego się tak zwanego neohumanizmu, którego skutkiem jest odejście od chrześcijaństwa, a nawet jakiejkolwiek religijności.

Św. Jan Paweł II w Redemptoris custos, Adhortacji o św. Józefie i jego posłannictwie w życiu Chrystusa i Kościoła, wskazuje metody wychowawcze stosowane przez ziemskiego ojca Jezusa, które stawia jako wzór do naśladowania przez współczesnych mężów i ojców. Św. Józef ukazuje piękno drogi prostoty, pokory, pracy i miłości, daje świadectwo życia małżeńskiego i troski o kobietę. Ukazuje piękno ojcostwa oraz walki w obronie życia dziecka. Staje się też wzorem osoby odpowiedzialnej za życie religijne. Postępowanie św. Józefa tworzy wyjątkową pedagogię, realizowaną na drodze milczącego nauczania. Jej przykłady widoczne są zarówno w Biblii, jak również dokumentach Kościoła, nauczaniu papieskim, a także w wypowiedziach pisarzy chrześcijańskich.

Cieśla z Nazaretu jest wspaniałym przykładem dla pedagogów. Pokazuje, że wychowawca nie tylko uczy swoich podopiecznych – on sam może bowiem także wiele nauczyć się od tych, których kształtuje. Oznacza to, że człowiek jest uczniem przez całe życie, nieustannie wzrastając w człowieczeństwie.


Słowa kluczowe


św. Józef; pedagogia św. Józefa; wychowanie; adhortacja Redemptoris custos; ojcostwo; nauki o rodzinie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Benedykt XV, List apostolski Motu proprio o św. Józefie „Bonum sane”, Rzym 1920.

Benedykt XVI, Rozważanie przed modlitwą Anioł Pański 18 grudnia 2005, https://www.swietyjozef.kalisz.pl/BibliotekaSwJozefa/103.html [dostęp: 11.12.2019].

Bielak J., Sväty Otec Jan Pavol II. a jeho vzt’ah к Slovensku a slovenskej mlddeźi, w: Jan Paweł II orędownik prawdy i nadziei, red. M. Włosiński, Włocławek 2008, s. 193-214.

Brandstaetter R., Krąg Biblijny, Warszawa 1986.

Cichosz W., Biblijne wychowanie parenetyczne. Od pedagogiki do pedagogii, „Studia Katechetyczne” 8 (2012), s. 243-253.

Cichosz W., Metodologia. Elementarz Studenta, Gdańsk 2000.

Cichosz W., Pedagogia czy pedagogika? Recepcja aksjologii terminologicznej, w: Pedagogika rodziny. Podejście systemowe. T. 1: Familiologia, red. M. Marczewski, Gdańsk 2016, s. 123-140.

Cichosz W., Pedagogia wiary we współczesnej szkole katolickiej, Warszawa 2010.

Cichosz W., Pedagogiczny dekalog formacji chrześcijańskiej w epoce globalizmu, w: Veritas cum caritate – intellegentia cum amore, red. Cz. Rychlicki, I. Werbiński, Toruń 2011, s. 725-745.

Cichosz W., Wychowanie integralne. Praktyczna recepcja gimnazjum w Zespole Szkół Katolickich im. św. Jana Pawła II w Gdyni 1992-2019, Pelplin 2019.

Drączkowski F., Pedagogia ojców i pisarzy Kościoła, w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. 4, red. T. Pilch, U. Śmietana, Warszawa 2005, s. 88-92.

Dziewiecki M., Najpiękniejsza historia miłości. Portret mężczyzny i kobiety XXI wieku, Kraków 2011.

Efraim, br., Józef, ojciec na nowe tysiąclecie, tłum. J. Rozkrut, Kraków 1998.

Finke M., Pedagogika wiary, Poznań 1996.

Franciszek, Adhortacja apostolska o miłości w rodzinie „Amoris laetitia”, Rzym 2016.

Franciszek, Homilia inauguracyjna. 19 marca 2013, https://www.swietyjozef.kalisz.pl/BibliotekaSwJozefa/206.html [dostęp: 13.12.2019].

Franciszek, List apostolski o znaczeniu i wartości żłóbka „Admirabile Signum”, Rzym 2019.

Gasnier M., Józef milczący, tłum. L. Danilecka, Poznań 2013.

Grecko-polski słownik Stronga z lokalizacją słów greckich i kodami Popowskiego, red. R. Paprocki, Warszawa 2015, s. 572-573.

Guitton J., Jezus. Maryja, Warszawa 1966.

Hieronim ze Strydonu, Komentarz do Ewangelii według św. Mateusza, cz. I, w: Tenże, Komentarz do Ewangelii według św. Mateusza, tłum. J. Korczak, Kraków 2008, s. 12-18.

Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses, IV 23, 1, w: Sources Chretiennes, tłum. z oryg. A. Rousseau, Paris 1965, s. 692-694.

Jacyniak A., Ze świętym Józefem na przełomie tysiącleci, Kalisz 2002.

Jan Paweł II, Adhortacja apostolska o świętym Józefie i jego posłannictwie w życiu Chrystusa i Kościoła „Redemptoris custos”, Rzym 1989.

Jan Paweł II, Homilia Jana Pawła II w Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu 4 czerwca 1997 roku, https://www.swietyjozef.kalisz.pl/BibliotekaSwJozefa/8.html [dostęp: 8.12.2019].

Jan Paweł II, Jezus Nauczyciel waszym wzorem. 13 IV 2000 – Jubileuszowa pielgrzymka Katolickiego Uniwer-sytetu «Sacro Cuore», https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/przemowienia/sacrocuore_13042000.html [dostęp: 10.05.2019].

Jan Paweł II, Posynodalna adhortacja apostolska o zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym „Familiaris consortio”, Rzym 1981.

Jan Paweł II, Posynodalna adhortacja o życiu konsekrowanym i jego misji w Kościele i w świecie „Vita consecrata”, Rzym 1996.

Jan XXIII, List apostolski o odnowieniu nabożeństwa do niebieskiego Patrona Kościoła „Le Voci” powierzający Sobór Watykański II opiece św. Józefa, Rzym 1961.

Józef, mąż Maryi, w: P.C. Bosak, Leksykon wszystkich postaci biblijnych, Kraków 2015, s. 886-891.

Józef, Oblubieniec Maryi, w: P.C. Bosak, Postacie Nowego Testamentu. Słownik z konkordancją, Poznań 1996, s. 402-407.

Justyn, Apologja. Dialog z Żydem Tryfonem, tłum. A. Lisiecki, Poznań 1926.

Kaczmarek T., Św. Józef w nauczaniu Ojców Kościoła: idee przewodnie, „Studia Włocławskie” (1998) 1, s. 61-70.

Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 2002.

Kolinko R.M., Święty Józef wzorem życia wewnętrznego dla osób konsekrowanych. Na podstawie Adhortacji apostolskiej Jana Pawła II Redemptoris custos, „Kaliskie Studia Teologiczne” 2 (2003), s. 97-102.

Konecki K., Jak mówić o świętym Józefie, „Homo Dei” 2 (2012), s. 115-118.

Konecki K., Józefologiczny wymiar działalności naukowej ks. prof. Wojciecha Hanca, w: Ekumenizm, Teologia, Kultura, red. K. Konecki, Z. Pawlak, K. Rulka, Włocławek 2006, s. 55-63.

Konecki K., San Giuseppe nella riforma liturgica del Concilio Vaticano II, w: Święty Józef – patron na nasze czasy. Akta X Międzynarodowego Kongresu Józefologicznego, Kalisz, Polska, 27 września – 4 października 2009. Saint Joseph – patron for our Times. Proceedings of the Tenth International Josephological Congress, Kalisz, Poland, September 27 – October 4, 2009, red. Andrzej Latoń, Kalisz 2010, s. 281-295.

Konecki K., Święty Józef w posoborowych tekstach Mszału i Liturgii godzin, „Ateneum Kapłańskie” 527 (1997), s. 73-80.

Konecki K., Święty Józef w reformie liturgicznej Soboru Watykańskiego II, w: Aby mieli życie. W służbie Bogu, Kościołowi, społeczeństwu, Księga pamiątkowa na złoty Jubileusz Kapłaństwa i 30-lecie posługi pasterskiej Biskupa Kaliskiego Stanisława Napierały, red. A. Gendera i in., Kalisz 2011, s. 265- 274.

Korzeniowska W., Myśl pedagogiczna Plutarcha z Cheronei, w: Paideia starożytnej Grecji i Rzymu, t. 1, red. A. Murzyn, Kraków 2011, s. 81-92.

Leon XXIII, Encyklika o świętym Józefie i Jego Posłannictwie „Quamquam pluries”, Rzym 1889.

Martinez R.L., Józef słuchający. Ewangelie o św. Józefie, tłum. D. Wandzioch, Poznań 2014.

McEven S., Mądrość – sposób myślenia o Bogu, w: Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego. Komentarz katolicki i ekumeniczny na XXI wiek, ed. W.R. Farmer (red. wyd. pol. W. Chrostowski), Warszawa 2000, s. 649-655.

Mierzwiński B., Mężczyzna istota nieznana, Warszawa 1999.

Orygenes, Homilie o Ewangelii św. Łukasza, tłum. S. Kalinkowski, Warszawa 1986.

Pelanowski A., Dom Józefa, Częstochowa 2017.

Pieprz D., Udział Św. Józefa w zbawczych misteriach Bożego Syna, „Kaliskie Studia Teologiczne” 3 (2004), s. 97-129.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, Poznań 2003.

Pius IX, Dekret „Quemadmodum Deus” ogłaszający św. Józefa Patronem Kościoła katolickiego, Rzym 1870.

Rodziewicz E., Od pedagogiki ku pedagogii, w: E. Rodziewicz, M. Szczepska-Pustkowska, Od pedagogiki ku pedagogii, Toruń 1993, s. 13-26.

Rovira G., Święty Józef – patron pracy, tłum. P. Plota, „Kaliskie Studia Teologiczne” 8 (2009/2010), s. 121-130.

Rumian Ł., Pedagogia Świętego Józefa w świetle Adhortacji apostolskiej „Redemptoris Custos”, praca magi-sterska, Warszawa 2020 (Biblioteka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, komputeropis).

Rybicki S.R., Wychowawca Jezusa Chrystusa, w: Józef z Nazaretu, red. O. Stokłosa, Kraków 1979, s. 293-336.

Sellew P., Józef (mąż Maryi), w: Słownik Wiedzy Biblijnej, red. B.M. Metzger, M.D. Coogan, Warszawa 1997, s. 273.

Sobór Watykański II, Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim „Gravissimum educationis”, Rzym 1965.

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen Gentium”, Rzym 1964.

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu Bożym „Dei Verbum”, Rzym 1965.

Sobór Watykański II, Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym „Gaudium et spes”, Rzym 1965.

Sprutta J., Rodzic jako wychowawca w starożytnej tradycji grecko-rzymskiej, „Nauczyciel i Szkoła” 1 (2017), s. 42-58.

Stramare T., Małżeństwo Matki Bożej ze Świętym Józefem, „Kaliskie Studia Teologiczne” 2 (2003), s. 19-38.

Śliwerski B., Wychowanie. Pojęcie – znaczenia – dylematy, w: Wychowanie. Pojęcia – Procesy – Konteksty. Interdyscyplinarne ujęcie, red. M. Dudzikowa, M. Czerepaniak-Walczak, Gdańsk 2007, s. 25-76.

Wermter W., Na wzór świętego Józefa. O aktualności ojcostwa Opiekuna Świętej Rodziny i Kościoła, Częstochowa 1996.

Włosiński M., Dar rozumienia Biblii, w: Pedagogiczny potencjał Biblii, red. M. Włosiński, Włocławek 2014, s. 127-145.

Wojtuś B., Święty Józef – zawierzył Bogu siebie i swoją rodzinę, „Kaliskie Studia Teologiczne” 1 (2002), s. 21-26.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN print   1731-5638
ISSN online 2391-7598

Partnerzy platformy czasopism