Historiosophy of August Cieszkowski in the context of contemporary consciousness

Daniel Roland Sobota

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SetF.2015.003

Abstract


Cieszkowski’s philosophy embodies the most influential trends in philosophy and culture of the nineteenth century. This does not mean, however, that Cieszkowski’s philosophy has today only historical character and it is good topic for some historians of philosophy. On the contrary. Although Cieszkowski used Post-Hegelian language and concepts, at the core his philosophy is an experience which has got a fundamental complexion. It is an experience of the dialectic of history. It underlies not only the history of philosophy of the nineteenth century, but also lies at the root of modern consciousness, as determined by hermeneutics and postmodernism. The ancestor of the transversal reason is a cunning reason of history. Postmodernism, which focuses on pluralism and diversity, is closely related to the era of the "end of history" and post-history. The last term, just as the "post-modernism" is a historiosophical concept. The present of Cieszkowski’s philosophy of history allows us better understanding the philosophical foundation of contemporary culture.

Keywords


Post-Hegelian thought; philosophy of history; Postmodernism

Full Text:

PDF

References


Bartula, Piotr. 2006. Jako w niebie tak i na ziemi. August Cieszkowski redivivus. Kraków.

Cieszkowski, August. 1972. Prolegomena do historiozofii. Bóg i palingeneza oraz mniejsze pisma filozoficzne z lat 1838-1842, ed. J. Garewicz i A. Walicki. Warszawa: PWN.

Cieszkowski, August. 1908. Prolegomena do historyozofii, translated by A. Cieszkowski (son). Poznań.

Cieszkowski, August. 1922. Ojcze Nasz, Vol. 1, Poznań.

Cieszkowski, August. 1923a. Ojcze Nasz, Vol. 2, Poznań

Cieszkowski, August. 1923b. Ojcze Nasz, Vol. 3, Poznań.

Fukuyama, Francis. 1996. Koniec historii, translated by T. Bieroń, M. Wichrowski. Warszawa: Zysk i S-ka.

Gadamer, Hans-Georg. 2006. Pomiędzy fenomenologią i dialektyką – próba samokrytyki, translated by A. Przyłębski, in Przyłębski, Andrzej. Gadamer. Warszawa: WP.

Gadamer, Hans-Georg. 1993. Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, translated by B. Baran. Kraków: Inter esse.

Hegel, Georg W.F. 1969. Zasady filozofii prawa, translated by A. Landman. Warszawa: PWN.

Heidegger, Martin. 2002. Odczyty i rozprawy, translated by J. Mizera. Kraków: Wyd. Baran i Suszczyński.

Heidegger, Martin. 1996. Przyczynki do filozofii (Z wydarzania), translated by J. Mizera, B. Baran. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński.

Heidegger, Martin. 2006. Sein und Zeit. Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 2006. Polish edition: 2004. Bycie i czas, translated by B. Baran. Warszawa: PWN.

Jakubowski, Marek N. 1989. Czyn, przyszłość, naród. Poglądy filozoficzne Augusta Cieszkowskiego. Warszawa-Poznań: PWN.

Jaspers, Karl. 1919. Psychologie der Weltanschauungen. Berlin: Springer.

Kozłowski, Marek. 1996. Czy dialektyka zachowuje swą poznawczą ważność także poza filozofią? Kilka uwag o wkładzie Cieszkowskiego w poprawianie Heglowskiej filozofii dziejów, „Archiwum historii filozofii i myśli społecznej” 41.

Löwith, Karl. 2001. Od Hegla do Nietzschego. Rewolucyjny przełom w myśli XIX wieku, translated by S. Gromadzki. Warszawa: KR.

Löwith, Karl. 2002. Historia powszechna i dzieje zabawienia. Teologiczne przesłanki filozofii dziejów, translated by J. Marzęcki. Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Mannheim, Karl. 1992. Ideologia i utopia, translated by J. Miziński. Lublin: Wydawnictwo Test.

Nietzsche, Friedrich. 1905. Wola mocy. Próba przemiany wszystkich wartości (Studya i fragmenty), translated by S. Frycz and K. Drzewiecki. Warszawa: Nakład J. Mortkowicza.

Nietzsche, Friedrich. 1906. Z genealogii moralności. Pismo polemiczne, translated by L. Staff. Warszawa: Nakład J. Mortkowicza, 1905-1906.

Pot, J.H.J. van. 1999. Sinndeutung und Periodisierung der Geschichte: eine systematische Übersicht der Theorien und Auffassungen. Boston, Köln, Brill.

Ratzinger, Josef. 1998. The Holy Spirit as Communio: Concerning the Relationship on Pneumatology and Spirituality in Augustine, Communio. International Catholic Review, 25: 324-337.

Religia. Seminarium na Capri prowadzone przez Jacquesa Derridę i Gianniego Vattimo, 1999. translated by M. Kowalska, E. Łukaszyk, P. Mrówczyński, R. Reszke, J. Wojcieszak. Warszawa: KR.

Schleiermacher, Friedrich. 1995. Mowy o religii do wykształconych spośród tych, którzy nią gardzą, translated by J. Prokopiuk. Kraków: Znak.

Schnädelbach, Herbert. 1992. Filozofia w Niemczech 1831-1933, translated by K. Krzemieniowa. Warszawa: PWN.

Sobota, Daniel R. 2004. Krytyka czystego pytania. Rzecz o Kantowskim pytaniu transcendentalnym, in Immanuel Kant i świat współczesny. W 200. Rocznicę śmierci Immanuela Kanta, ed. K. Śnieżyński. Poznań: Wyd. UAM, 135-148.

Sobota, Daniel R. 2010. Periodyzacja filozofii Martina Heideggera, „Ruch Filozoficzny” LXVII: 731-764.

Sobota, Daniel R. 2012-2013. Źródła i inspiracje Heideggerowskiego pytania o bycie. Bydgoszcz: Fundacja Kultura Yakiza.

Szacki, Jerzy. 2011. Historia myśli socjologicznej. Warszawa: PWN.

Szulakiewicz, Marek. 2004. Heidelberg, Wierzenica i myśl Augusta Cieszkowskiego, in: Spacer aleją filozofów. August Cieszkowski i jego intelektualna spuścizna, ed. J. Banaszak, W. Trzeciakowski. Bydgoszcz: Wyd. Akademii Bydgoskiej.

Vattimo, Giovani. 2006. Koniec nowoczesności, translated by M. Surma-Gawłowska. Kraków: Universitas.

Walicki, Andrzej. 1972. Pisma filozoficzne Cieszkowskiego z lat 1838-1842 w kontekstach intelektualnych epoki, in A. Cieszkowski, Prolegomena do historiozofii. Bóg i palingeneza oraz mniejsze pisma filozoficzne z lat 1838-1842, ed. J. Garewicz i A. Walicki. Warszawa: PWN.

Walicki, Andrzej. 2005. Czy jestem „dysydentem”?, Zdanie, issue no. 1-2.

Weischedel, Wilhelm. 1994. Teologia filozoficzna w cieniu nihilizmu, translated by G. Sowiński, „Znak” 6 (469).

Welsch, Wolfgang. 1998. Nasza postmodernistyczna moderna, translated by R. Kubicki, A. Zeidler-Janiszewska. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Wodziński, Cezary. 1994. Heidegger i problem zła. Warszawa: PIW.








ISSN 2300-7648 (print)
ISSN 2353-5636 (online)

Partnerzy platformy czasopism