Liberalizm polityczny. John Rawls wobec pluralizmu wartości

Łukasz Mirocha

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SIT.2013.009

Abstrakt


The article is devoted to the value pluralism in modern societies and its consequences, especially the problems of state legitimization and stability. J. Rawls is the author of one of the most influential conception regarding these matters, called political liberalism. His idea was to find some noncontroversial basis for the liberal, democratic state, which could be accepted by the adherents of rational, moral or religious, doctrines. In my article, firstly, I present ?original position? as a key concept of Theory of justice which is later developed in Political liberalism. The main part of the article contains presentations of four, in my opinion principal, ideas of political liberalism: the fact of reasonable pluralism, overlapping consensus, division of public and private sphere, and neutrality principle. The criticism that stems from the liberal point of view completes the article. The objections raised by W. Galston and W. Kymlicka show that overlapping consensus could be very difficult to achieve due to the presence of closed, traditional communities. J. Gray accuses Rawls that he ignores many actual sources of pluralism, such as immigration, whereas R. Rorty claims that the whole theory of justice as fairness could be easily replaced by the concept of loyalty. In conclusion, using Berlin?s metaphor of fox and hedgehog, I raise a thesis, that the problem of pluralism cannot be resolved by one, universal conception, even such complex as political liberalism.      


Słowa kluczowe


political liberalism; value pluralism; moral pluralism relativism; overlapping consensus; public reason; neutrality principle; state stability; theory of justice; communitarianism; original position

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bauman Z., Glokalizacja, czyli komu globalizacja, a komu lokalizacja, „Studia Socjologiczne” 1997, nr 3 (146).

Dworkin R., Lord Devlin and the Enforcement of Morals, “Yale LJ” 1965–1966, no. 75.

Huntington S., Zderzenie cywilizacji i nowy kształt ładu światowego, Warszawa 1997.

Kymlicka W., Liberal Individualism and Liberal Neutrality, “Ethics” 1989, vol. 99, no. 4.

Kymlicka W., Współczesna filozofia polityczna, Warszawa 2009.

Liżewski B., Standardy ochrony praw człowieka w Europie jako konsekwencja między innymi dywergencji aksjologicznej, w: Konwergencja czy dywergencja kultur i systemów prawnych, red. O. Nawrot, S. Sykuna, J. Zajadło, Warszawa 2012.

Lyotard J.F., Poróżnienie, Kraków 2010.

Morawski L, Dwie wizje Unii Europejskiej a problem tożsamości narodowej, „Forum Prawnicze” wrzesień 2011, nr 4–5.

Morawski L., O tożsamości konstytucyjnej Polaków, „Prawo i Więź” 2012, nr 1.

Porębski C., Wstęp, w: J. Rawls, Liberalizm polityczny, Warszawa 1998.

Prostak R., Rzecz o sprawiedliwości. Komunitarystyczna krytyka współczesnego liberalizmu amerykańskiego, Kraków 2004.

Rawls J., Prawo ludów, Warszawa 2001.

Rawls J., Teoria sprawiedliwości, Warszawa 1994.

Raz J., Multiculturalism, “Ratio Juris” 1998, vol. 11, no. 3.

Szahaj A., Jednostka czy wspólnota? Spór liberałów z komunitarystami a „sprawa polska”, Warszawa 2000.

Tam H., Komunitaryzm. Nowy program polityczny i obywatelski, Toruń 2011.

Walzer M., O tolerancji, Warszawa 1999.

Walzer M., Polityka i namiętność. O bardziej egalitarny liberalizm, Warszawa 2006.

Żardecka-Nowak M., Rozum i obywatel. Idea rozumu publicznego oraz koncepcja jednostki we współczesnej filozofii polityki, Rzeszów 2007.








ISSN 1689-5258 (print)
ISSN 2391-7873 (online)

Partnerzy platformy czasopism