Prawo własności nieruchomości w obliczu regulacji prawa górniczego w Królestwie Polskim z 1817 i 1870 roku

Zbigniew Filipiak, Andrzej Gac

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SIT.2012.013

Abstrakt


The article presents the conception of mining property in the Kingdom of Poland on the basis of two Acts of 1817 and 1870. The authors of the article discuss also the outline of changes of the National Mining Law in the previous years. In the Middle Ages, the right to extract raw materials and ore (known as the mining regalia), just like in the other countries of Europe, was the kings’ previlege and at the same time an essential source of their profi ts. With the passing of time, mining rights became the subject of the royal privilege (of which the church organizations were the main benefi ciaries). The turning point was the beginning of the elective kings era when the Polish nobility by virtue of the Henrican Articles (1573) obtained a right to own raw materials extracted from their private estates. As far as the extracting industry (especially salt industry) was concerned, it was still concentrated mainly in the royal estates. Another change was related to the period of the Partitions of Poland. Under Prussia and Austria rule all ore became the public good again, whereas in the Kingdom of Poland under Russia rule, plenty of interesting regulations in the Mining Law were introduced due to the inspiration from the French solutions. The Acts of 1817 and 1870 introduced a new vision of the previous institution known (also in Poland) as liberty of mining. In accordance with it, on the strength of governmental concession, one could search and extract ore without the permission of the land owner. The Act of 1870 initiated the notion of paraphernal mine property which constituted additional stimulus for the industrial development of the Kingdom of Poland. It was adopted from France, although in Polish version it was given an original and unique form, present mainly in its establishment procedure, which respected the rights of private property of interior and surface of land, arising from the Napoleonic Code.


Słowa kluczowe


regalia; property right; real estate right; mining; the Kingdom of Poland (Congress Poland)

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bardach J., Historia państwa i prawa Polski, t. 1: Do połowy XV wieku, Warszawa 1973.

Bukowiecki S., Główne zasady cywilistyczne prawa górniczego na ziemiach polskich, Kwartalnik Prawa Cywilnego i Handlowego, nr 1, Warszawa 1916.

Dąbkowski P., Prawo prywatne polskie, t. 2, Lwów 1911.

Delsol J.J., Zasady Kodeksu Napoleona w związku z nauką i jurysprudencją, t. 1, Warszawa 1874.

Gąsiorowska N., Górnictwo i hutnictwo w Królestwie Polskim 1815–1830, Warszawa 1922.

Kaczmarczyk Z., B. Leśnodorski B., Historia państwa i prawa Polski, t. 2: Od połowy XV wieku do r. 1795, pod red. J. Bardacha, Warszawa 1971.

Koczanowicz M., Prawo górnicze obowiązujące w Królestwie Polskim, Warszawa 1896.

Kucharska Cz., Myśl edukacyjna Stanisława Staszica, [w:] Stanisław Staszic i jego epoka, Piła 2006.

Łabęcki H., Górnictwo w Polsce. Opis kopalnictwa i hutnictwa polskiego pod względem technicznym, historyczno-statystycznym i prawnym, t. I, Warszawa 1841.

Łotys Z., Staszic. Filozof i reformator społeczny, Olsztyn 1999.

Maciejewski T., Historia powszechna ustroju i prawa, Warszawa 2000.

Rosenberg M., Studia górnicze, cz. 1, Czasopismo Prawnicze i Ekonomiczne, nr 1–4, Kraków 1920.

Rosenberg M., Studia górnicze, cz. 2, Czasopismo Prawnicze i Ekonomiczne, nr 9–12, Kraków 1920.

Russocki S., Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, Warszawa 1981.

Rutkowski J., Historia gospodarcza Polski (do 1864 r.), Warszawa 1953.

Rutkowski J., Historia gospodarcza Polski, t. 2: Czasy porozbiorowe, Poznań 1950.

Skibiński F., Regale górnicze we wczesnym średniowieczu na Zachodzie i w Polsce, Przegląd Historyczny, t. 28, z. 1, Warszawa 1929.

Skodlarski J., Nowe spojrzenie na poglądy i działalność Stanisława Staszica, Łódź 2010.

Smolka S., Książę Ksawery Drucki-Lubecki, t. 2, Warszawa 1984.

Smolka S., Polityka Lubeckiego przed Powstaniem Listopadowym, t. 1, Warszawa 1983.

Staszic S., O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski, Warszawa 1815.

Szczepański J., Książę Ksawery Drucki-Lubecki (1778–1846), Warszawa 2008.

Walachowicz J., Monopole książęce w skarbowości wczesnofeudalnej Pomorza Zachodniego, Poznań 1963.

Wołowski J.K., Kurs Kodeksu Cywilnego, t. 2, Warszawa 1868.

Wójcikiewicz W., Prawo hipoteczne Królestwa Polskiego, Wrocław–Warszawa– Kraków 1967.








ISSN 1689-5258 (print)
ISSN 2391-7873 (online)

Partnerzy platformy czasopism