Strategia aktora/strategia tłumacza – Jerzy Radziwiłowicz tłumaczy Moliera

Renata Niziołek

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RP.2014.013

Abstrakt


Liczące już ponad 100 lat przekłady komedii Moliera autorstwa Boya-Żeleńskiego ciągle jeszcze prawie niepodzielnie królują w świadomości polskiego czytelnika. Jednocześnie od kilkudziesięciu lat obserwujemy ucieczkę ludzi teatru od tych tłumaczeń. Wynika to ze specyficznej natury tekstu dramatycznego, traktowanego jako rodzaj teatralnej partytury, z jego wszelkimi uwarunkowaniami związanymi z zaistnieniem na scenie. Zmieniające się konwencje sceniczne oraz coraz większa autonomia teatru jako sztuki wymusiła konieczność nowego spojrzenia na klasyczne teksty, otwierając tym samym drogę nowym tłumaczeniom. Ostatnie polskie wersje kilku Molierowskich komedii zawdzięczamy wybitnemu aktorowi Jerzemu Radziwiłowiczowi. Niniejszy tekst jest próbą ukazania, w jaki sposób doświadczenia sceniczne aktora determinują w procesie przekładu jego translatorskie strategie.


Słowa kluczowe


strategia tłumaczeniowa; przekład literacki; teatr

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Molier, 1995, Don Juan czyli Uczta z Kamieniem, przekł. J. Trznadel, Warszawa.

Molier, Don Juan albo Kamienna Uczta, przekł. J. Radziwiłowicz, tekst niepublikowany (ze zbiorów własnych).

Molier, Mizantrop, przekł. J. Radziwiłowicz, tekst niepublikowany (ze zbiorów własnych).

Molière, 1971, Le Tartuffe. Dom Juan. Le Misanthrope, Paris.

Molière, 2006, Tartuffe albo szalbierz, przekł. J. Radziwiłowicz, program do spektaklu, Teatr Narodowy, Warszawa.

Molière, 2001, Don Juan czyli Kamienny Gość, przekł. B. Korzeniewski [w:] tenże, Wybór komedii, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 123–239.

Borowy, W., 1955, „Dawni teoretycy tłumaczeń”, [w:] O sztuce tłumaczenia, M. Rusinek (red.), Wrocław, s. 23–39.

Carriere, J.-C., Banu G., 1982, „Naviguer au plus pres”, [w:] Theatre public, nr 44, mars–avril, s. 41–43.

Dąmbska-Prokop, U., 1997, Śladami tłumacza, Kraków.

Majcherek, J., 1996, „Bardzo poważny ≪Don Juan≫”, [w:] Teatr, nr 5, s. 16–18. Pawłowiczowa, J., 2001, „Zagadnienia edytorskie – ≪Don Juan≫”, [w:] Moliere, Wybór komedii, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. LXXI–LXXXV.

Radziwiłowicz, J., Kyzioł, A., 2006, „Jerzy Radziwiłowicz o swojej podwójnej roli – tłumacza i aktora – w nowej interpretacji sztuki Moliera”, [w:] Polityka, nr 12, 25 marca, s. 57.

Radziwiłowicz, J., Wakar, J., 2009, „Paradoks Szekspira”, [w:] Dziennik, nr 49, 27 lutego.

Radziwiłowicz, J., 2012, „Amator przekładu”, [w:] Europejski kanon literacki. Dylematy XXI wieku, E. Wichrowska (red.), Warszawa, s. 192–197.

Szejnert, M., 1988, Sława i infamia. Z Bohdanem Korzeniewskim rozmawia Małgorzata Szejnert, Kraków.








ISSN 1896-4362 (print)
ISSN 2392-1552 (online)

Partnerzy platformy czasopism