Interpretacyjna analiza fenomenologiczna. Charakterystyka podejścia i możliwości zastosowania w pedagogice/andragogice*

Kamila Kacprzak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RA.2016.015

Abstrakt


Celem niniejszego artykułu jest próba krytycznej analizy i oceny publikacji naukowej dotyczącej Interpretacyjnej analizy fenomenologicznej (ang. Interpretative phenomenological analysis – IPA), której autorami są: Jonathan A. Smith, Paul Flowers i Michael Larkin (2009), w kontekście możliwości wykorzystania tego podejścia w pedagogice, w tym także w andragogice. IPA coraz częściej wykorzystywana jest przez przedstawicieli nauk humanistycznych, społecznych czy nauk o zdrowiu, dotychczas jednak nie podjęto próby wprowadzenia tego podejścia do pedagogiki andragogiki, w której swoją tradycję ma już perspektywa hermeneutyczno-fenomenologiczna.


Słowa kluczowe


Interpretacyjna analiza fenomenologiczna; podejścia badawcze; badania jakościowe; pedagogika; andragogika

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ablewicz K. (1994), Hermeneutyczno-fenomenologiczna perspektywa badań w pedagogice, Zakład Poligraficzny UJ, Kraków.

Ablewicz K. (2010), Hermeneutyka i fenomenologia a pedagogika, [w:] S. Palka (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Benton T., Craib I. (2003), Filozofia nauk społecznych. Od pozytywizmu do postmodernizmu, Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław.

Danner H. (1979), Methoden geiteswissenschaftlicher Pädagogik. Einführung in Hermeneutik, Phänomenologie und Dialektik. München/Basel.

Demetrio D. (2006), Edukacja dorosłych, [w:] B. Śliwerski (red.), Pedagogika, t. 3: Subdyscypliny wiedzy pedagogicznej, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Denovan A., Macaskill A. (2013), An interpretative phenomenological analysis of stress and coping in first year undergraduates, „British Educational Research Journal” 39(6). Evans H., Knight T., Sonderlund A., Tooley G. (2014), Facilitators’ experience of delivering asynchronous and synchronous online interprofessional education, „Medical Teacher”, 36(12).

Gadamer H. (1993), Prawda i metoda, Inter-esse, Kraków.

Giorgi A. (2011), IPA and Science: A Response to Jonathan Smith, „Journal of Phenomenological Psychology” 42.

Hefferon K., Gil-Rodriguez E. (2011), Interpretative phenomenological analysis, „The Psychologist”, 24(10).

Heidegger M. (1994), Bycie i czas, przekł. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Hejnicka-Bezwińska T. (2010), Badania nad edukacją w perspektywie poznawczej współczesnych nauk społecznych i humanistycznych, [w:] S. Palka (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Hejnicka-Bezwińska T. (2015), Pedagogika. Podręcznik dla pierwszego stopnia kształcenia na poziomie wyższym, Difin, Warszawa.

Jurgiel A. (2011), Praktyki badawcze obecne w badaniach biograficznych nad procesami społeczno-kulturowego uczenia się dorosłych. Ujęcie krytyczne, „Edukacja Dorosłych”, 2.

Kennett P., Lomas T. (2015), Making meaning through mentoring: Mentors finding fulfilment at work through self-determination and self-reflection, „International Journal of Evidence Based Coaching & Mentoring”, 13(2).

Klein D. M., White J. M. (1996), Family Theories. An Introduction, Thousand Oaks, Sage Publications, London, New Delhi.

Kubinowski D. (2010), Przyrodnicze i humanistyczne podstawy badań pedagogicznych, [w:] S. Palka (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Malec M. (2007), Spotkanie własnej inności. Doświadczenie niepełnosprawności w narracjach, [w:] E. Kurantowicz, M. Nowak-Dziemianowicz (red.), Narracja, krytyka, zmiana. Praktyki badawcze we współczesnej pedagogice, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław.

Malewski M. (2010), Od nauczania do uczenia się. O paradygmatycznej zmianie w andragogice, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław.

Malewski M. (2013), „Dorosłość” – kłopotliwa kategoria andragogiki, „Teraźniejszość – człowiek – edukacja”, (63)3.

Moustakas C. (2001), Fenomenologiczne metody badań, przekł. i red. S. Zabielski, Trans Humana Wydawnictwo Uniwersyteckie, Białystok.

Murtagh N., Lopes P., Lyons E. (2011), Decision Making in Voluntary Career Change: An Other-Than-Rational Perspective, „Career Development Quarterly”, 59(3).

Nowak M. (1999), Podstawy pedagogiki otwartej, RW KUL, Lublin.

Nowak-Dziemianowicz M. (2006), Doświadczenia rodzinne w narracjach. Interpretacje sensów i znaczeń, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP, Wrocław.

Nyczaj-Drąg M. (2011), Rodzice z klasy średniej wobec edukacji dziecka – koncepcja badań własnych, [w:] A. Gajdzica, A. Minczanowska, M. Stokłosa (red.), Orientacje jakościowe w badaniach pedagogicznych, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Cieszyn– Kraków.

Ostrouch-Kamińska J. (2011a), Teoretyczne konteksty fenomenologii rodziny, [w:] A. Gajdzica, A. Minczanowska, M. Stokłosa (red.), Orientacje jakościowe w badaniach pedagogicznych, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Cieszyn–Kraków.

Ostrouch-Kamińska J. (2011b), Rodzina partnerska jako relacja współzależnych podmiotów. Studium socjopedagogiczne narracji rodziców przeciążonych rolami, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Pańczak A, Pietkiewicz I. (2015), Aktywność zawodowa w procesie zdrowienia – interpretacyjna analiza fenomenologiczna doświadczeń pacjentów ze spektrum schizofrenii, „Psychiatria Polska”, 6.

Pietkiewicz I. (2015) Reaching a decision to change vocation: a qualitative study of former priests’ experiences, „International Journal for Educational and Vocational Guidance”, 10.

Pietkiewicz I., Smith J. A. (2012), Praktyczny przewodnik interpretacyjnej analizy fenomenologicznej w badaniach jakościowych w psychologii, „Czasopismo Psychologiczne”, 18(2), s. 361–369.

Rayner K., Bradley S., Johnson G., Mrozik J. H., Appiah A., Nagra M. K. (2016), Teaching intensive interaction to paid carers: using the “communities of practice” model to inform training, „British Journal of Learning Disabilities”, 44(1). Ricoeur P. (1970), Freud and Philosophy: An Essay on Interpretation, Yale University Press, New Haven.

Smith J. A. (1996), Beyond the divide between cognition and discourse: Using interpretative phenomenological analysis in health psychology, „Psychology & Health”, 11.

Smith J. A. (2010), Interpretative Phenomenological Analysis. A Reply to Amedeo Giorgi, „Existential Analysis”, 21.

Smith J. A., Flowers P., Larkin M. (2009), Interpretative Phenomenological Analysis. Theory, Method and Research, Sage, Los Angeles [etc.].

Smith J. A., Osborn M. (2014), Qualitative Psychology. A practical guide to research methods, Sage, Los Angeles [etc.].

Stelmach J. (1989), Co to jest hermeneutyka, Zakład Naukowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Gdańsk–Łódź.

Sultana A. (2015), “I don’t see how that makes me a gori (White girl)”: The multiple and problematic identities of academically successful Pakistani students, „Educational & Child Psychology”, 32(2).

Tschamler H. (1978), Wissenschaftstheorie. Eine Einführung für Pädagogen, Bad Heilbrunn.








ISSN 1429-186X (print)
ISSN 2391-7571 (online)

Partnerzy platformy czasopism