Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA <p>Rocznik Andragogiczny jest czasopismem naukowym, które wspiera naukowy dyskurs i dokumentuje zmiany w obrębie teorii i praktyki edukacji dorosłych, respektując różnorodność stanowisk, orientacji badawczych, stawiając pytania wynikające z teoretycznych oraz empirycznych analiz tej dziedziny nauki i praktyki społecznej.</p> <p>Czasopismo jest indeksowane na listach referencyjnych: Central European Journal of Social Sciencies and Humanites (CEJSH), Index Copernicus International (ICI), The European Reference Index for the Humanities and the Social Sciences (ERIH PLUS),<span class="tlid-translation translation" lang="pl"><span title=""> DOAJ (Directory of Open Access Journals).<br /></span></span></p> <p><strong>Artykuły publikowane w Roczniku Andragogicznym otrzymują </strong><br /><strong>40 punktów zgodnie z klasyfikacją MNiSW.</strong></p> pl-PL ra@umk.pl (Hanna Solarczyk-Szwec) greg@umk.pl (Grzegorz Kopcewicz) Thu, 25 Nov 2021 20:20:46 +0100 OJS 3.3.0.11 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Józef Półturzycki (1934–2021) - twórca i pierwszy redaktor naczelny "Rocznika Andragogicznego" https://apcz.umk.pl/RA/article/view/8323 Agnieszka Stopińska-Pająk Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/8323 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Awanse naukowe: Dr Przemysław Szczygieł: Uczący potencjał buntu jako kwestia andragogiczna. Od analizy biografii do opisu zjawiska https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34206 Paweł Lech Seroka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34206 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Sprawozdanie z konferencji naukowej „Przestrzenie uczenia się dorosłych (Spaces of Adult Learning)”, Uniwersytet Warszawski, 5–6 października 2020 r https://apcz.umk.pl/RA/article/view/21498 Ewa Dębska, Monika Gromadzka, Anna Marianowska, Danuta Parlak, Zuzanna Wojciechowska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/21498 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Sprawozdanie z IX kadencji działalności Zarządu Akademickiego Towarzystwa Andragogicznego w latach 2017–2021 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/30811 Tomasz Maliszewski Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/30811 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Kinga Majchrzak-Ptak, Przywracając pamięć miejscom. O badaniu i uczeniu się w działaniu w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2020, ss. 339 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34464 Beata Paulina Pietkiewicz-Pareek Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34464 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Ewa Solarczyk-Ambrozik, Monika Christoph, Renata Konieczna-Woźniak (red.), Edukacja dorosłych a planowanie karier edukacyjno-zawodowych, Seria Psychologia i Pedagogika, nr 324, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2020, ss. 340 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34466 Sławomir Szymczak Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34466 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Wprowadzenie od Redakcji https://apcz.umk.pl/RA/article/view/5561 Hanna Solarczyk-Szwec Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/5561 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Coworki, (akademickie) inkubatory przedsiębiorczości i startupy – nowe środowiska pracy i uczenia się dorosłych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/30932 <p>Celem artykułu jest scharakteryzowanie nowych środowisk pracy takich jak coworki, inkubatory przedsiębiorczości (w tym akademickie inkubatory przedsiębiorczości) i startupy oraz próba ukazania ich edukacyjnego potencjału. Środowiska te mają stosunkowo krótką historię, ale znacząco odmieniły myślenie o edukacyjnym wymiarze życia zawodowego. Na ich edukacyjny potencjał rozumiany jako możliwości nieformalnego i pozaformalnego uczenia się składają się m.in. współpraca z uczelniami i biznesem, praktykowanie przedsiębiorczości, konsultacje z ekspertami i doradcami, feedback, demokratyczne zarządzanie, dyfuzja, absorpcja i transfer wiedzy, kierowanie się ideą work-life balance oraz prenumeraty czasopism, konferencje, szkolenia, mentoring i coaching. Te edukacyjne możliwości wyznaczają nowe, perspektywiczne pole andragogicznych badań.</p> Marcin Przemysław Rojek Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/30932 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Selected results of the analysis of educational needs in the target professional group https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33754 <p>Treść artykułu dotyczy problematyki dalszego kształcenia zawodowego osób dorosłych oraz zarządzania placówkami oświatowymi. Zamierzeniem artykułu jest przedstawienie wybranych wyników badania dotyczących identyfikacji i analizy potrzeb edukacyjnych grupy docelowej, dla której dana instytucja edukacyjna od dawna prowadzi działania edukacyjne. Badanie zostało przeprowadzone pod koniec 2019 roku w formie ankiety, w której wzięło udział 158 respondentów ze sfery aplikacyjnej związanej z profilem zawodowym uczelni publicznej w Czechach. Wyniki tego badania dostarczyły praktycznych wskazówek dotyczących organizacji i wdrażania programów uczenia się przez całe życie na uczelniach. Przedstawione w artykule wyniki koncentrują się na preferencjach respondentów z grupy docelowej w zakresie dalszego kształcenia zawodowego, a także na ich ogólnym nastawieniu do zawodu.</p> Petr Adamec Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33754 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Zachowania makro- i mikroadaptacyjne nauczycieli nauczycieli jako reakcja na złożoność sytuacji dydaktycznej https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33727 <p>W związku z wielką zmiennością rzeczywistości edukacyjnej od nauczycieli wymaga się ciągłego modyfikowania praktyki dydaktycznej w zależności od potrzeb i możliwości osób uczących się oraz niespodziewanych wydarzeń. Zachowania adaptacyjne zapewniają nauczycielowi swoisty trening przygotowujący go do sytuacji skrajnie trudnej, jak nauczanie w dobie pandemii. Zawarte w artykule rozważania teoretyczne zostały wzbogacone badaniami prowadzonymi w formie wywiadów wśród 14 nauczycieli nauczycieli. Ich wypowiedzi pozwalają na eksplorację dwóch typów zachowań nauczycieli: makro- i mikroadaptacyjnych</p> Agnieszka Szplit Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33727 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Typy podejścia do uważności młodych dorosłych w świetle wyników badań własnych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34169 <p>W związku z coraz większym zainteresowaniem uważnością (uważną obecnością) w wielu obszarach funkcjonowania człowieka autorka <br />przedstawia wyniki badań jakościowych dotyczących rozumienia pojęcia uważności i jej praktykowania przez osoby w okresie wczesnej dorosłości. Uwzględniając aspekty teoretyczne i pragmatyczne uważności, autorka tworzy typy podejścia do uważności: Typ A – potrafi określić, czym jest uważność, i ją praktykuje, Typ B – potrafi określić, czym jest uważność, ale jej nie praktykuje, Typ C – nie potrafi określić, czym jest uważność, ale ją praktykuje, Typ D – nie potrafi określić, czym jest uważność, i jej nie praktykuje.</p> Ewa Dębska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34169 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Pedagogika i andragogika w służbie zdrowia https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34102 <p>Artykuł jest refleksją pedagoga skupioną wokół problemu utrzymania zdrowia człowieka na kanwie tekstów ze zbioru Człowiek w sytuacji zagrożenia zdrowia z perspektywy psychosomatyki. Człowiek utrzymuje swoje zdrowie, żyjąc w stanie dynamicznej (nie)równowagi, godząc zabieganie o zaspokojenie swoich potrzeb, walkę o swoje wartości i dążenie do sensownej wolności w swoim życiu z wymogami współżycia społecznego. Znaczącymi czynnikami chorobotwórczymi są dysfunkcje funkcjonowania społecznego, jak trudne relacje społeczne czy przeżywanie silnych frustracji. A także wewnętrzny stres spowodowany problemami egzystencjalnymi, poczuciem niepewności dotyczącym sensu własnego życia czy czynnikami noetycznymi w osobowości. W związku z tym należy przypuszczać, że o zdrowiu człowieka decyduje proces wychowania, równolegle z czynnikami biomedycznymi.</p> Hanna Kostyło Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/34102 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Przygotowanie do pełnienia roli rodzica – zaniedbany obszar edukacji dorosłych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33951 <p>W badaniach Polaków przeprowadzonych przez CBOS w 2019 roku rodzinie nadal przypisywana jest wysoka pozycja w ich systemie wartości. Nie oznacza to jednak, że rodzina dobrze spełnia swoje funkcje. Podstawą prowadzonych w artykule rozważań jest systemowe ujęcie rodziny, w którym zmiany zachodzące w jednym elemencie mają wpływ na pozostałe elementy, jak również na cały system. Gotowość prawie połowy badanych Polaków do powielania wzorców wyniesionych z rodziny generacyjnej może być niepokojąca w świetle innych badań dotyczących zaburzeń funkcjonowania rodziny. W artykule przyjęto założenie, że w życiu dorosłego człowieka najczęściej istnieją dwa obszary istotne dla jego funkcjonowania i zaspokajania potrzeb – obszar życia rodzinnego i zawodowego. Wskazano na ogromną dysproporcję między przygotowaniem do ról zawodowych i rodzinnych – na niekorzyść tych ostatnich. W związku z zagrożeniami funkcjonowania rodziny współczesnej i pełnienia przez nią zwłaszcza funkcji wychowawczej, zaproponowano upowszechnienie na gruncie pedagogiki rodziny i andragogiki pojęcia „dziedziczenia deprywacji życia rodzinnego”. Całość podjętych w artykule rozważań zmierza do wskazania pilnej potrzeby diagnozowania współczesnej rodziny i opracowania spójnego, wielowymiarowego, wolnego od ideologii systemu edukacji rodzinnej, a szczególnie przygotowania do pełnienia ról rodzicielskich.</p> Alicja Kozubska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33951 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Realizowanie harmonijnej pasji jako działanie autokreacyjne https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33508 <p>Poszukiwanie drogi spełnienia u każdej jednostki przebiega inaczej i dotyczy różnych aspektów życia. Jedną ze ścieżek realizacji własnego potencjału rozwojowego może być harmonijna pasja. Podjęte w tekście analizy miały na celu rozpoznanie wspólnych dla pasji i autokreacji kategorii oraz uzasadnienie tezy, że urzeczywistnianie pasji można postrzegać jako działanie autokreacyjne. Dokonano charakterystyki pasji i autokreacji, a następnie wyróżniono wspólne dla nich kategorie, tj. rozwój, wartości, twórczość oraz transgresję. Przeprowadzone analizy dały podstawę do sformułowania dwóch wniosków. Po pierwsze, pasja może stanowić jedną z dróg autokreacji. Po drugie, pasja może dać początek autokreacyjnym dążeniom podmiotu. Rozważania zakończono konstatacją, że proces urzeczywistniania harmonijnej pasji, w perspektywie samorealizacji jednostki, można określić mianem działania autokreacyjnego.</p> Aleksandra Litawa Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33508 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Doświadczanie szoku kulturowego przez cudzoziemców i cudzoziemki w przelotnych i rutynowych kontaktach z Polkami i Polakami przedstawiane w filmach na portalu YouTube. Wideoblogi jako użyteczne medium w międzykulturowym uczeniu się dorosłych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33681 <p>Problematyka szoku kulturowego, ujmowanego w modelu chorobowym lub rozwojowym, staje się obecnie bardzo popularna w polskiej literaturze naukowej. Powodem tego zainteresowania jest zarówno rosnąca świadomość zachodzenia tego zjawiska społecznego, jak i zwiększająca się z roku na rok liczba obcokrajowców i obcokrajowczyń w Polsce. Celem niniejszego tekstu jest prezentacja wyników badań własnych dotyczących doświadczania szoku kulturowego przez cudzoziemców i cudzoziemki w przelotnych i rutynowych kontaktach z Polakami/Polkami. Badania prowadzone były w podejściu jakościowym na materiale filmowym gromadzonym na portalu YouTube. Do analizy zakwalifikowanych zostało 30 filmów autorstwa młodych dorosłych opublikowanych w latach 2017–2020 w języku polskim lub angielskim lub posiadających napisy w jednym z tych języków. Przeprowadzone badania potwierdzają ustalenia innych badaczy, którzy donosili o negatywnym odbiorze nastawień Polaków i Polek do imigrantów i imigrantek, jednocześnie pozwoliły zdobyć większy wgląd w przeżywane skrępowanie i niezręczności czy wręcz poczucie odrzucenia w kontaktach z tubylcami. W tekście podjęta została również kwestia znaczenia filmów dostępnych na portalu YouTube w międzykulturowym uczeniu się dorosłych. </p> Sabina Wołoszyn Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33681 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Uniwersytety ludowe wobec wyzwań antropocenu – o rezultatach projektu „Uczenie podstaw ekologii w grundtvigiańskim stylu” https://apcz.umk.pl/RA/article/view/8511 <p>Przedmiotem analiz i refleksji są rezultaty projektu „Uczenie podstaw ekologii w grundtvigiańskim stylu”, który był realizowany w latach 2017–2020 ze środków programu Erasmus+ przez Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne „Ziarno” we współpracy z 6 partnerami z: Polski, Bułgarii, Szwajcarii, Niemiec i Danii. Celem projektu było zastosowanie pedagogiki grundtvigiańskiej we współczesnej edukacji dorosłych w kontekście wyzwań antropocenu. W wyniku przeprowadzonych działań okazało się, że uniwersytety ludowe mogą mieć wkład w przywracanie utraconych ekosystemów i przyczynić się do rewizji priorytetów i wartości leżących u podstaw cywilizacji XXI wieku.</p> <p><strong> </strong></p> Hanna Solarczyk-Szwec Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/8511 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100 Konferencje organizatorów edukacji dorosłych w Polsce lat międzywojennych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/5092 <p>W strukturze Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego odrodzonego w 1918 r. państwa polskiego stworzono w 1919 r. Wydział Oświaty Pozaszkolnej. Był on centralnym organem koordynującym w kraju oświatę dorosłych rozproszoną po różnych jego regionach. Strategią tej koordynacji stały się ogólnopolskie konferencje oświaty dorosłych. W latach 1920–1930 Wydział zorganizował ich czternaście. Każdą na inny temat, np. nauka w szkołach dla dorosłych, uniwersytety ludowe, czytelnictwo, działalność domów społecznych i ludowych, wychowanie poprzez kulturę (chóry i teatry) oraz in. Gromadziły one wytrawnych działaczy kulturalno-oświatowych z całego kraju. Ich organizowanie sprzyjało integracji systemu kształcenia dorosłych oraz wyraźnie <br />wpłynęło na poprawę jej jakości. <br />W drugiej połowie dwudziestolecia międzywojennego (tj. w latach 30. XX w.) Wydział Oświaty Pozaszkolnej MWRiOP zrezygnował z organizowania tych konferencji. Ich miejsce zajęły konferencje poświęcone dokształcaniu i doskonaleniu zawodowemu etatowych instruktorów oświaty dorosłych zatrudnionych w kuratoriach okręgów szkolnych i inspektoratach szkolnych w powiatach. Ta zmiana to niewątpliwie posiew dokonującej się wtedy profesjonalizacji i etatyzacji, a także zmiany pokoleniowej kadr zatrudnionych w zarządzaniu systemem kształcenia dorosłych.</p> Tadeusz Aleksander Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/5092 Thu, 25 Nov 2021 00:00:00 +0100