Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA <p>Rocznik Andragogiczny jest czasopismem naukowym, które wspiera naukowy dyskurs i dokumentuje zmiany w obrębie teorii i praktyki edukacji dorosłych, respektując różnorodność stanowisk, orientacji badawczych, stawiając pytania wynikające z teoretycznych oraz empirycznych analiz tej dziedziny nauki i praktyki społecznej.</p><p>Czasopismo jest indeksowane na listach referencyjnych: Central European Journal of Social Sciencies and Humanites (CEJSH), Index Copernicus International (ICI), The European Reference Index for the Humanities and the Social Sciences (ERIH PLUS),<span class="tlid-translation translation" lang="pl"><span title=""> DOAJ (Directory of Open Access Journals).<br /></span></span></p><p><strong>Artykuły publikowane w Roczniku Andragogicznym otrzymują </strong><br /><strong>20 punktów zgodnie z klasyfikacją MNiSW.</strong></p> pl-PL ra@umk.pl (Hanna Solarczyk-Szwec) greg@umk.pl (Grzegorz Kopcewicz) Tue, 23 Feb 2021 00:00:00 +0100 OJS 3.3.0.8 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Wprowadzenie od Redakcji https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33254 Hanna Solarczyk-Szwec Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33254 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Habilitacja dra Tomasza Maliszewskiego https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33268 Kazimierz Jędrzejak Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33268 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Sprawozdanie z VII Jesiennych Spotkań Andragogicznych – Seminarium Naukowego na temat „Człowiek w okresie późnej dorosłości wychodzący z potrzasku rzeczywistości cybernetycznej”, Wydział Nauk Społeczno-Pedagogicznych w Katowicach Wyższej Szkoły Pedagogicz https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33267 Jerzy Semków Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33267 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Ditta Baczała, Piotr Błajet, Beata Przyborowska, Krzysztof Rubacha, Intymność – rozwój – edukacja, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2019, ss. 179 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33269 Iwona Murawska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33269 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Angelika Felska (red.), Z ludźmi ku ludziom. Uniwersytety ludowe pomiędzy teorią a praktyką, Fundacja Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Ludowego, Mierzyn 2019 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33270 Tomasz Maliszewski Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33270 Mon, 10 Feb 2020 00:00:00 +0100 Anna Frąckowiak, Monika Gromadzka, Józef Półturzycki, Samokształcenie w edukacji całożyciowej, Sieć Badawcza Łukasiewicza – Instytut Technologii Eksploatacji, Wydawnictwo Naukowe, Radom– –Warszawa 2019, ss. 416 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33271 Izabela Symonowicz-Jabłońska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33271 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Joanna Golonka-Legut, Edukacyjny potencjał indywidualnego doświadczenia życiowego, Oficyna Wydawnicza Atut, Wrocław 2019 – refleksja w kontekście praktyk uprawiania badań biograficznych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33272 Alicja Jurgiel-Aleksander Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33272 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Tomasz Maliszewski, Recepcja idei uniwersytetów ludowych na ziemiach polskich do czasów I wojny światowej, Wydawnictwo Athenae Gedanenses, Gdańsk 2019 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33273 Kazimierz Jędrzejak Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33273 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Ewa Przybylska, Danuta Wajsprych, Uczenie się w rodzinie. Perspektywa andragogiczna, CeDeWu, Warszawa 2018, ss. 297 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33274 Alicja Szostkiewicz Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33274 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Ewa Smuk-Stratenwerth i in. (red.), Uniwersytety ludowe wobec wyzwań antropocenu. Jak i czego uczyć w XXI wieku?, Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne „Ziarno” w Grzybowie, Grzybów 2020, ss. 174 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33275 Hanna Solarczyk-Szwec Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33275 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Alicja Szostkiewicz, Doświadczanie uczenia się w średniej dorosłości, Wyd. CeDeWu, Warszawa 2019, ss. 199 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33276 Beata Cyboran Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33276 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 „Dyskursy Młodych Andragogów” 2019, t. 20, ss. 460 https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33277 Karolina Dąbrowska-Pawlonka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/33277 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 „Szansa – nowe możliwości dla dorosłych”. Założenia i realizacja projektu w obszarze rozwijania umiejętności podstawowych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.010 Celem artykułu jest prezentacja założeń projektu „Szansa – nowe możliwości dla dorosłych” oraz głównych wniosków z badania jakościowego, w ramach którego przeprowadzono indywidualne wywiady pogłębione z przedstawicielami 50 instytucji oferujących wsparcie dla osób dorosłych z niskim poziomem umiejętności podstawowych. Badanie miało na celu diagnozę typów wsparcia oraz identyfikację dobrych praktyk. Sprawdzano, jakie są skuteczne sposoby docierania do potencjalnych beneficjentów, trafnego diagnozowania ich umiejętności i potrzeb oraz zachęcania do udziału we wsparciu edukacyjnym. Badanie potwierdziło, iż rozumienie „niskich umiejętności podstawowych” jest bardzo zróżnicowane w zależności od typu organizacji. Ponadto wykazano, że Internet oraz marketing szeptany pozostają głównymi źródłami informacji dla beneficjentów na temat dostępnego wsparcia. Osoby dorosłe o niskich umiejętnościach podstawowych mają często problemy z motywacją do rozwoju i z uczestnictwem w dłuższych formach wsparcia (jak np. kilkumiesięczne kursy). Jednocześnie uczestnicy, którzy pokrywali (nawet niewielką) część kosztów szkolenia we własnym zakresie oraz ci, którzy posiadali wewnętrzną motywację do zmiany sytuacji (np. chęć zmiany pracy), byli bardziej zaangażowani w działania edukacyjne, a ich efekty oceniali jako trwalsze. Realizacja projektu „Szansa – nowe możliwości dla dorosłych” stanowi odpowiedź na Zalecenie Rady Unii Europejskiej w sprawie ścieżek poprawy umiejętności: nowe możliwości dla dorosłych (Upskilling pathways: New Opportunities for Adults) z 2016 roku. Rada UE zaleca państwom członkowskim zaoferowanie osobom dorosłym o niskim poziomie umiejętności dostęp do ścieżek poprawy tej sytuacji, składających się z trzech kroków: diagnozy umiejętności, wsparcia edukacyjnego dopasowanego do indywidualnych potrzeb uczestników oraz walidacji efektów uczenia się. Umiejętności podstawowe zostały w projekcie zdefiniowane jako: rozumienie i tworzenie informacji, rozumowanie matematyczne, umiejętności cyfrowe oraz kompetencje społeczne. Na zakończeniu projektu zostaną opracowane rekomendacje dot. rozwijania umiejętności podstawowych przez osoby dorosłe. Projekt jest realizowany przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji (lider) oraz Instytut Badań Edukacyjnych (partner). Artykuł przedstawia kluczowe dokumenty opracowane w celu wsparcia potencjalnych grantobiorców, m.in. 10 zestawów efektów uczenia się, wskazówki dotyczące diagnozowania umiejętności i potrzeb osób dorosłych z niskimi umiejętnościami podstawowymi oraz wskazówki dotyczące przeprowadzania walidacji efektów uczenia się. Sylwia Walicka, Karolina Rożalska, Jadwiga Fila, Agnieszka Rybińska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.010 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Innowacyjne rozwiązania dla sandwich generation. Raport z międzynarodowego projektu „4P – międzysektorowa inicjatywa pomocy rodzinom wielopokoleniowym” https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.011 : Zaprezentowany poniżej tekst jest podsumowaniem fazy testów międzynarodowego projektu „4P – międzysektorowa inicjatywa pomocy rodzinom wielopokoleniowym”. Przedstawiono w nim dwa nowatorskie rozwiązania na rzecz sandwich generation: „placówkę opieki łączonej” oraz „manager opiekuna”. Te opisane i sprawdzone na grupie 140 osób metody mają na celu rozwiązanie problemów rodzinnych i zawodowych tzw. drugiego pokolenia, a więc osób w średnim wieku, będących opiekunami faktycznymi dwóch osób zależnych ze skrajnych pokoleń; tj. dziecka oraz osoby starszej (własnego rodzica lub dziadka). Przemysław Ziółkowski Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.011 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 “It was better in London” – about Polish re-emigrants and their children https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.001 In the article, the author presents the history of Polish re-emigrants and their children, who after several years of stay in London are re-organizing their life in Poland. By interpreting the narrative interview and using a case study (according to Stake’s conception), it shows that the situation of cultural change is particularly relevant to the adaptation of children in school space. Parents describe children’s school experiences in detail (learning difficulties, tensions, cultural differences). They also show their own struggles to re-root in their home country. Their return is paid for with losses and doubts, it requires involvement in the education of children and developing ways of dealing with re-emigration Aneta Słowik Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.001 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Koncepcja „dobrego rodzicielstwa” jako przejaw biograficznego uczenia się dorosłego dziecka alkoholika. W stronę interpretacji andragogicznej https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.002 Głównym celem niniejszego artykułu jest próba rekonstrukcji oraz opisu zjawiska biograficznego uczenia się „dobrego rodzicielstwa”, które wyłania się z analizy i interpretacji jednej z badanych przez autora biografii. Koncepcja „dobrego rodzicielstwa” – będąca jedną z kilku głównych kategorii analitycznych wydobytych w toku dotychczasowych badań – posłuży autorowi jako egzemplifikacja, przejaw biograficznego uczenia się zachodzącego w doświadczeniach dorosłych osób poddających się psychoterapii (w tym przypadku psychoterapii osób z syndromem dda). Paweł Seroka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.002 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Doświadczanie dorosłości osoby Głuchej w ujęciu jednostkowym i społecznym https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.003 W artykule podjęto próbę ukazania specyfiki procesu kształtowania się tożsamości osób Głuchych*, a także wchodzenia w okres dorosłości. Sytuacja osób Głuchych w Polsce ulega zmianie, coraz więcej z nich podejmuje studia, zwiększa się dla tej grupy dostępność do rynku pracy, osoby Głuche mogą liczyć na wsparcie tłumaczy języka migowego. Te udogodnienia wpływają na poczucie niezależności i autonomii w podejmowaniu zadań związanych z okresem dorosłości. Jednak czy w rozumieniu subiektywnym, jednostkowym możemy mówić o pełnym realizowaniu przez te osoby zadań rozwojowych wynikających z okresu dorosłości? Jaką rolę w kontekście wchodzenia w dorosłość odgrywa tożsamość społeczno-kulturowa u osób Głuchych? Elżbieta Woźnicka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.003 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 „Biegam, bo lubię” – o motywacjach biegaczy amatorów okiem andragoga https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.004 W artykule przedstawione zostały fragmenty wyników badań własnych dotyczących motywacji do podejmowania amatorskiej aktywności biegowej. Przyjęta andragogiczna perspektywa ukazuje aktywność biegową w perspektywie doświadczania dorosłości w epoce płynnej nowoczesności, która w rozważaniach autorki została dookreślona za pomocą kategorii bezpieczeństwa ontologicznego, zawieszenia biograficznego, a także procesów tożsamościowych. Amatorska aktywność biegowa w świetle prezentowanych wyników jawi się jako sposób radzenia sobie z zadaniami dorosłości. Agnieszka Majewska-Kafarowska Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.004 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Satysfakcja z życia a zasoby podmiotowe u osób bezrobotnych https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.005 Bezrobocie to obecnie jeden z najistotniejszych problemów o charakterze społecznym i indywidualnym, wymagającym, ze względu na swoją charakterystykę, zasięg i skutki, pogłębionego i krytycznego podejścia do rozumienia złożonych zagadnień funkcjonowania człowieka w tej wyjątkowej sytuacji. W artykule przedstawiono wyniki badań własnych poświęconych analizie predykcyjnych funkcji zasobów podmiotowych w kształtowaniu satysfakcji z życia osób bezrobotnych. Wykazano istotne dodatnie powiązania satysfakcji z życia z optymizmem dyspozycyjnym i poczuciem własnej skuteczności oraz ujemne z inteligencją emocjonalną. Wyniki te potwierdzają wcześniejsze doniesienia z literatury dotyczące wkładu optymizmu i samoskuteczności w kształtowanie zadowolenia z życia. Natomiast ubogi stan badań dotyczący inteligencji emocjonalnej osób bezrobotnych wskazuje na potrzebę eksploracji tego zagadnienia. Marlena Duda Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.005 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Zastosowanie krajowej ramy kwalifikacji do rozwijania umiejętności podstawowych przez dorosłych w Irlandii https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.006 Celem artykułu jest zaprezentowanie systemowego podejścia do rozwijania umiejętności podstawowych w Irlandii. Edukacja pozaformalna osób dorosłych opiera się na rozwiązaniach wspierających uczenie się przez całe życie, funkcjonujących w Irlandii od kilkunastu lat oraz zapisanych w krajowym ustawodawstwie. Zalicza się do nich m.in. opracowanie i włączanie do systemu kwalifikacji obejmujących umiejętności podstawowe, stosowanie języka efektów uczenia się, zaoferowanie uczestnikom działań edukacyjnych możliwości podejścia do walidacji efektów uczenia się i przez to uzyskania kwalifikacji odniesionych do Irlandzkiej Ramy Kwalifikacji. W artykule przedstawiono działalność organizacji pozarządowej National Adult Learning Agency (NALA), która powstała z myślą o wsparciu osób dorosłych o niskim poziomie umiejętności podstawowych. W tej części zaprezentowane zostały innowacyjne działania organizacji, takie jak: system wsparcia edukacyjnego przez telefon, walidacja efektów uczenia się online, przewodnik dla pracowników urzędów pracy czy platforma internetowa dla rodziców przygotowująca ich do wspomagania swoich dzieci w procesie nauczania. Kolejna część artykułu została poświęcona zagadnieniom związanym z uwzględnieniem umiejętności podstawowych w kwalifikacjach odniesionych do Irlandzkiej Ramy Kwalifikacji. Zostały w niej przedstawione przykładowe kwalifikacje obejmujące rozumienie i przetwarzanie informacji, rozumowanie matematyczne, umiejętności cyfrowe oraz kompetencje społeczne. Autorki dowodzą, że krajowa rama kwalifikacji może być z powodzeniem wykorzystana jako wsparcie dla działań mających na celu podnoszenie umiejętności podstawowych przez osoby dorosłe. Rozwiązanie takie porządkuje, ujednolica i stwarza przejrzystą ofertę usług edukacyjnych, co może mieć duże znaczenie dla osób uczących się i poszukujących odpowiedniego wsparcia. Pozwala również na stosowanie jednolitych kryteriów weryfikacji, zapewniając jednocześnie odpowiednią jakość usług. Maryla Koss-Goryszewska, Sylwia Walicka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.006 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Kaszubski Uniwersytet Ludowy w XXI stuleciu – ciągłość i zmiana https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.007 Artykuł stanowi próbę częściowego podsumowania ostatnich dwóch dekad funkcjonowania Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego (KUL) w Wieżycy koło Szymbarku. Czteroosobowy zespół autorski, związany z tą placówką pozaformalnej edukacji dorosłych, stara się wyłowić z bogatej i wielowątkowej działalności tej instytucji te komponenty, które występują w niej w sposób ciągły w całym okresie XXI wieku, stanowiąc de facto o jej tożsamości. Do takich aspektów „długiego trwania” zaliczają oni: podstawy ideowe i aksjologiczne, bazę, środowisko lokalne i region, elementy metodyczno-programowe zarówno te grundtvigiańskie – wypracowane w łonie wszystkich uniwersytetów ludowych (UL) na bazie koncepcji „szkoły dla życia”, jak i te swoiste, właściwe własnemu środowisku edukacyjnemu – wypracowane na bazie kumulowania własnych doświadczeń w tym zakresie, współpracę międzynarodową itp. Autorzy ukazują też podstawowe kierunki zmian, jakich Kaszubski Uniwersytet Ludowy doświadczył w latach 2001–2020. Związane one były z nowymi wyzwaniami społecznymi, politycznymi i gospodarczymi, na które należało szybko odpowiedzieć skuteczną ofertą edukacyjną wychodzącą naprzeciw oczekiwaniom otoczenia społecznego placówki, ale też ze zmianą stosunków własnościowych i sytuacji prawnej KUL-u. Niewątpliwie istotną zmianą było pojawienie się 1 stycznia 2018 roku w przedstawianej w szkicu placówce nowego lidera i wiążące się z tym pewne przemodelowanie wizji jej funkcjonowania w przyszłości. Z artykułu wyłania się obraz Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego jako wartościowego podmiotu pozaformalnej edukacji dorosłych, aktywnie i skutecznie działającego na rzecz edukacyjnego wsparcia i rozwoju społeczności wiejskich (i małomiasteczkowych) Kaszub i Pomorza. Przez lata zdobył on uznanie dalece wykraczające poza region, w którym prowadzi swoją działalność. Sulisława Borowska, Marek Byczkowski, Tomasz Maliszewski, Mariusz Mówka Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.007 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Ekologiczny Uniwersytet Ludowy w Grzybowie. Perspektywa autoetnograficzna https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.008 W artykule zaprezentowano 20-letnie doświadczenie Stowarzyszenia Ekologiczno-Kulturalnego „Ziarno” we wprowadzaniu idei uniwersytetu ludowego do praktyki na mazowieckiej wsi, w Grzybowie pod Płockiem. Autorka opisuje inspiracje oraz szereg praktycznych doświadczeń z realizacji kursów krótkich oraz dwuletnich kursów rolnictwa ekologicznego. W centrum rozważań znajduje się Ekologiczny Uniwersytet Ludowy, który trafił w niszę polskiego społeczeństwa i wzbudził duże zainteresowanie zarówno potencjalnych studentów, jak i osób ze środowiska naukowego czy społecznego. Autorka prezentuje doświadczenia w perspektywie autoetnograficznej, uwzględniając też wypowiedzi absolwentów. Konfrontuje zastosowane metody pracy z pedagogiką grundtvigiańską, czyli praźródłem uniwersytetów ludowych (folkehøjskoler), odnosząc się do zasad życia wspólnotowego, uczenia się przez praktykę, pracy w zespole i samokształcenia, debat oksfordzkich, żywego słowa oraz muzyki i śpiewu praktykowanych w Ekologicznym Uniwersytecie Ludowym w Grzybowie. Ewa Smuk-Stratenwerth Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.008 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100 Intersectional framework in analysing diversity – towards a more critical diversity and multiculturalism in education https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.009 <div>The paper discusses critiques of the concepts of diversity and multiculturalism as ways to work towards social equity. The paper is a comparative review paper, discussing different research papers which apply an intersectional framework on the notion of diversity and multiculturalism and emphasise the importance of analysing power relations in society. The position of the paper is that one of the most important purposes of education is to work towards a more just society, and it suggests that critical pedagogy is an essential theoretical and practical approach to fulfil this aim. Different research articles are discussed and the intersectional framework is suggested as an essential lens for educational research.</div> Bogáta Kardos Prawa autorskie (c) 2021 Rocznik Andragogiczny https://apcz.umk.pl/RA/article/view/RA.2020.009 Wed, 10 Feb 2021 00:00:00 +0100