Strategie celebrytyzacji polityki na przykładzie medialnego obrazu kampanii parlamentarnej w 2011 r.

Anna Leszczuk-Fiedziukiewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/NM.2013.004

Abstrakt


Celem artykułu była analiza strategii najczęściej stosowanych w kampanii parlamentarnej w Polsce w 2011 r. Komunikacja polityczna miała charakter zmediatyzowany i odwoływała się do tradycji amerykańskiego marketingu politycznego. Korzystała też z mechanizmów kultury popularnej, pomimo nadzwyczajnej sytuacji w kraju po tragedii w Smoleńsku w 2010 r. (wskutek katastrofy lotniczej zginął Prezydent RP i wielu parlamentarzystów). Polscy wyborcy nie interesują się polityką, nie rozumieją trudnych przekazów politycznych. Politycy w kampanii wyborczej prezentowali siebie i swój program, ale też zabiegali wśród wyborców o rozpoznawalność i popularność.

W artykule dokonano analizy metod wykorzystanych w kampanii parlamentarnej w 2011 r. Wiele z nich pochodziło z kultury popularnej, np. udział celebrytów w konstrukcji rzeczywistości medialnej, spektakle, elementy show, happeningi, festyny, pseudowydarzenia, rekwizyty, gadżety. Efektem analiz jest wyodrębnienie nowych strategii kształtowania wizerunku kandydatów: 1) celebryci popierający polityków, 2) politycy jako celebryci, 3) celebryci jako politycy.

Prezentacja treści wyborczych odbywała się w tej kampanii na styku polityka – rozrywka. Budzi to obawę o trywializację przekazu w polityce oraz skutkuje karnawalizacją i festynowością kampanii wyborczej.


Słowa kluczowe


kampania wyborcza; celebrytyzacja; mediatyzacja; marketing polityczny; wizerunek polityków; strategie komunikacyjne; media w kampanii wyborczej; wybory parlamentarne w Polsce 2011

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Publikacje książkowe

Cwalina Wojciech, Falkowski Andrzej. 2006. Marketing polityczny. Perspektywa psychologiczna, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Dobek-Ostrowska Bogusława. 2007. Komunikowanie polityczne i publiczne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.

Goban-Klas Tomasz. 1999. Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa–Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.

Godzic Wiesław. 2007. Znani z tego, że są znani. Celebryci w kulturze tabloidów. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Mider Daniel. 2008. Partycypacja polityczna w Internecie. Studium politologiczne. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.

Mrozowski Maciej. 2001. Media masowe. Władza, rozrywka i biznes. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Aspra-JR.

Olczyk Tomasz. 2009. Politrozrywka i popperswazja. Reklama telewizyjna w polskich kampaniach wyborczych XXI wieku. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Thompson John B. 2001. Media i nowoczesność. Społeczna teoria mediów. Wrocław: Wydawnictwo Astrum.

Publikacje zbiorowe

Annusewicz Olgierd, Celebrytyzacja polityczna, [w:] Polityka na szczeblu samorządu terytorialnego, „Studia Politologiczne” 20, s. 268–278.

Cichosz Marzena, Wizerunek lidera politycznego, [w:] Marek Jeziński (red.), Marketing polityczny w poszukiwaniu strategii wyborczego sukcesu, Toruń: Dom Wydawniczy Duet.

Golka Marian. 2013. Idole i niedole, [w:] Włodzimierz Pessel, Stanisław Zagórski (red.), Plaga celebrytów, Łomża: Oficyna Wydawnicza Stopka, s. 14–27.

Jeziński Marek. 2006. Wybory parlamentarne: pomiędzy uniwersalizmem a partykularyzmem, [w:] Marek Jeziński (red.), Wybory parlamentarne 2005. Analiza marketingowa, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Leszczuk-Fiedziukiewicz Anna. 2009. Kampania negatywna i kampania internetowa jako przykłady promocji polityków w kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2009 r., [w:] Elżbieta Kużelewska i Adam R. Bartnicki (red.), Zachód w globalnej polityce międzynarodowej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 257–281.

Leszczuk-Fiedziukiewicz Anna. 2011. Internet jako narzędzie kreowania wizerunku polityka, [w:] „Nowe Media” 2, s. 31–54.

Publikacje w prasie codziennej i tygodnikach

Grochal Renata. 2010. Komorowski bez pudru. „Gazeta Wyborcza”, 14.04.

Grochal Renata. 2011. Twarzowe listy. „Gazeta Wyborcza”, 26.05.

Jest Tuskobus. Kaczobusu nie będzie. 2011. „Gazeta Wyborcza”,19.09.

Kaczyński kocha Śląsk. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 24.09.

Kaczyński napisał do Adamka. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 14.09.

Kaczyński w Hybrydach mówi. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 25.09, http://www.marketingwpolityce.zgora.pl/artykuly/politycy3.html

Kolejni celebryci. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 18.08.

Konwencja programowa PO. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 10.09.

Lider, najdłuższy spot wyborczy. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 26.09.

Liderzy i maruderzy. 2011, „Polityka”,16.09.

Markiewicz W. , Fabryka celebrytów. 2009. „Polityka”, 21.11.

Michalski Cezary. 2008. Co nam zostało z polskiej polityki? Cezary Michalski rozmawia z Ludwikiem Dornem, Jarosławem Gowinem i Erykiem Mistewiczem, „Dziennik”, 9.08.

Olczyk Eliza 2011. Pani minister kłopoty z autokreacją. „Rzeczpospolita” 17.08.

Orbitowski Łukasz. 2012. Amerykańskie wybory. Zgadnij, kto przyjdzie na kolację, „Gazeta Wyborcza”, 1.09.

Pawlak jak Putin. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 29.09.

Politycy przed wyborami grzeją się w blasku celebrytów. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 27.09.

Pleśniak Rafał, Krzymowski Michał. 2007. Taniec z posłami, „Wprost” 38.

Sandecki M. 2010. Prawdziwa kampania toczy się w sieci, „Gazeta Wyborcza”, 17.06.

Słowa na wiatr. 2010. „Gazeta Wyborcza” 14.04.

Stróżyk J., Niewińska A. 2010. Komorowski nosi drewno na opał, Kaczyński grilluje, Rzeczpospolita 16.06.

Tusk kokietował rolników. Z kibolami w tle. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 24.09.

Tusk ma bloga. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 21.09.

Tusk w skansenie. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 23.09.

W debacie liczy się nawet picie wody – z dr Wiesławem Gałązką rozmawia Małgorzata Subotić. 2010. „Rzeczpospolita”, 30.06.2010.

Władimir Putin wystąpi. 2007. „Gazeta Wyborcza”, 25.10.

Wojciechowski Marcin. 2010. Leczenie populizmu populizmem. „Gazeta Wyborcza”, 15.04.

Wygląda Pan jak Kargulowa babcia. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 13.09.

Zalesiński Łukasz, Niewińska A. 2010. Parada gadżetów kampanii 2010, „Rzeczpospolita”, 17.06.

Źródła internetowe

Bendyk o internecie i mediach, 5.12.2006, http://hegemonet.blox.pl/2006/12/EDWIN-BENDYK-O-INTERNECIE-I-MEDIACH.html 17.09.2012.

CBOS: Rekordowe zaufanie do prezydenta Komorowskiego, „Gazeta Prawna”, 2.09.2011, http://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/544188, cbos_rekordowe_zaufanie_do_prezydenta_komorowskiego.html.

Doda z Tuskiem najczęściej na okładkach czasopism w 2011 roku, www.press.pl 10.01.2012, http://www.press.pl/newsy/prasa/pokaz/27969,Doda-z-Tuskiem-najczesciej-na-okladkach-czasopism-w-2011-roku 4.10.2012.

Frontczak Tomasz, Barack Obama już wygrał w internecie! Strategia marketingu internetowego Obamy, (4.11.2008), http://www.sprawnymarketing.pl/artykuly/barack-obama-juz-wygral-w-internecie-strategia-marketinguinternetowego-obamy/.

Gałązka Wiesław, Wojna polsko-polska pod flagą ciemno-białą, 6.09.2011, http://www.proto.pl/artykuly/info?itemId=99919 24.09.2011.

Górnicka Magdalena, Zwoliński Andrzej, Polscy politycy uczą się od Obamy. Postawią na sieć?, http://news.money.pl/artykul/polscy;politycy;ucza;sie;od;oba my;postawia;na;siec,209,0,382929.html.

Jak być celebrytą w świecie polityki, „Super Express”, 16.04.2009, http://www.se.pl/wydarzenia/kraj/jak-byc-celebryta-w-swiecie-polityki_95236.html.

Jarosław Kaczyński odkrył przyczyny swojej porażki, http://wiadomosci.wp.pl/kat,-91682,title,Jaroslaw-Kaczynski-odkryl-przyczyny-swojej-porazki,wid,12701561,wiadomosc_prasa.html.

Kaczyński śmieje się z Kasi Tusk, http://www.plotek.pl/plotek/1,78649,9249330,Kaczynski_SMIEJE_SIE_z_Kasi_Tusk_.html

Kogo popierają znani politycy i celebryci. 2011. „Gazeta Wyborcza”, 30.09. http://lodz.gazeta.pl/lodz/56,35153,10380830,Kogo_popieraja_znani_politycy_i_celebryci___ZDJECIA_.html.

Kucharski Sebastian, W peruce, spontanicznie i na luzie, „Rzeczpospolita”, 20.05.2009, http://www.rp.pl/artykul/301883,308456_W_peruce__spontanicznie_i_na_luzie.html 30.06.2009.

Lech Wałęsa poparł Lisa do Senatu, 21.09.2011, http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/442970,Lech-Walesa-poparl-Lisa-do-Senatu 18.09.2012.

Machała Tomasz, Polowanie na znajomych, czyli jak kandydaci na prezydenta radzą sobie na Facebooku, 20.04.2010, http://kampanianazywo.pl/opinie/polowanie-na-znajomych-czyli-jak-kandydaci-na-prezydenta-radza-sobiena-facebooku.

Polsat Cafe, http://www.studio-a.tv/produkcje/pokaz/98.

Przydałaby się odrobina refleksji – rozmowa z dr. Markiem Mazurem, specjalistą

marketingu politycznego z Uniwersytetu Śląskiego,

eu/rozmowa/386-przydaa-by-si-odrobina-refleksji.html">http://www.nowagazetaslaska.

eu/rozmowa/386-przydaa-by-si-odrobina-refleksji.html

09.2012.

Ranking zaufania. Komorowski pobił swoje rekordy, „Rzeczpospolita”, 18.10.2011, http://www.rp.pl/artykul/735251.html.

Relacja z seminarium OAP UW pt. „Czy jest co wspominać? Podsumowanie kampanii parlamentarnej”, http://oapuw.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=245%3Aczy-jest-co-wspomina-podsumowaniekampanii-parlamentarnej&catid=3%3Awydarzenia&Itemid=29〈=pl 24.09.2011.

Rozkoszna Doda oczarowała premiera Tuska, „Gazeta Wyborcza”, 20.11.2007 r., http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114873,4687702.html 4.10.2012 18.09.2012.

Stankiewicz A., Śmiłowicz P., Jarosław Kaczyński: Chcę być premierem, „Newsweek”, 27.09.2010 http://www.newsweek.pl/artykuly/sekcje/polska/jaroslaw-kaczynski—chce-byc-premierem,65296,1 18.09.2012,

Twarze Biznesu.pl, http://twarzebiznesu.pl/politycy/.

Tym celebrytom ufają Amerykanie – ranking „Forbesa” 2012, „Gazeta Prawna”, http://www.gazetaprawna.pl/galerie/640148,duze-zdjecie,1,tym_celebrytom_ufaja_amerykanie_ranking_forbesa_2012.html 18.09.2011.

Warzecha Agata, Polityczna maskarada w sieci, Proto.pl, 18.11.2011, http://www.proto.pl/artykuly/info?itemId=101391 24.09.2012

Włodkowska Izabela, Ćwierkając bez strategii, Proto.pl, 22.02.2011, http://www.proto.pl/artykuly/info?itemId=92569 24.09.2012.






Partnerzy platformy czasopism