Udział medycznych terminów zapożyczonych w XIX-wiecznych synonimachgłównych (na materiale nazw chorób ze Słownika terminologii lekarskiej polskiej)

Lucyna Agnieszka Jankowiak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2014.043

Abstrakt


Efektem porządkowania polskiej terminologii medycznej w XIX w. było wydanie Słownika terminologii le­karskiej polskiej (1881). Gromadzi on m.in. szeregi synonimiczne polskich terminów medycznych według zasady, że na pierwszym miejscu podawany jest termin najlepszy. Nazywam go tu synonimem głównym. Celem artykułu jest pokazanie, jak często synonimem głównym jest termin zapożyczony. Z analizy 940 szeregów synonimicznych dotyczących nazw chorób wynika, że zapożyczenia są rzadkie w analizowanym materiale (57 na 2469 terminów w szeregach synonimicznych). I tylko 15 razy zapożyczenie (głównie greko-latynizm) jest synonimem głównym. Autorzy Słownika preferują terminy rodzime, mimo iż termin pochodzenia obcego jest zwykle bardziej „ekonomiczny” niż termin rodzimy (np. pod względem budowy).


Słowa kluczowe


terminologia; polska terminologia medyczna XIX w.; synonimia; zapożyczenia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


JANIKOWSKI S., Oet­tin­­ger J., Kre­mer A., 1881, Słownik terminologii le­karskiej polskiej, Kraków: Towarzystwo Lekarskie Krakowskie {też: Śląska Biblioteka Cy-frowa}.

JANKOWIAK L. A., 2005, Słownictwo medyczne Ste­fana Falimirza, t. 1: Początki polskiej renesanso­wej terminologii me­dycznej, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

JANKOWIAK L. A., 2006, Słownictwo medyczne Ste­fana Falimirza, t. 2: Słownik, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy.

JANKOWIAK L. A., 2009, Z dziejów terminologii medycznej. Słownictwo me­dyczne wieku XVI wobec XVII w. oraz pierwszej po­ło­wy XVIII w., Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 44, s. 61–83.

JANKOWIAK L. A., 2011, Polskie słownictwo medyczne w drugiej połowie XIX wieku oraz na przełomie XIX i XX wie­­ku, Studia Językoznaw­cze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny 10, s. 97–109.

JANKOWIAK L. A., [w druku], Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku).

SKORUPSKA-RACZYŃSKA E., 1999, Progresywne zapożyczenia pochodzenia łaciń-skiego w Dykcjonarzu Michała Am­­szejewicza, w: M. Bia­ło­skór­ska (red.), Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny, t. 5: Materiały VII Ko-lokwium Ję­zy­ko­­znawczego Gorzów Wiel­kopolski, 16–18 czerwca 1997 r., Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, s. 213–227.

WALCZAK B., 1992, Granica między jednostkami leksykalnymi rodzimymi i obcego pochodzenia, w: A. Markowski (red.) , Opisać słowa. Ma­teriały ogólnopolskiej sesji naukowej w rocznicę śmierci Profesor Danuty Buttler „Te­o­re­tyczne i metodologicz­ne zagadnienia leksykologii”, Warszawa: „Elipsa”, s. 222–232.

WALCZAK B., 1997, Słow­nictwo obcego po­chodze­nia na warsztacie badacza: pro-blem granic („głębokości”) opisu ge­­­netycznego, w: H. Popowska-Ta­borska (red.), Leksyka słowiańska na warsztacie językoznawcy, Warsza­­wa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, s. 269–280.

WALCZAK B., 1999, Zapożyczenia leksykalne: teoria i metodologia ba­­dań, w: B. Nowowiejski (red.), Polszczyzna północno-wschodnia 2, Białystok: Wydaw-nictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 69–107.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN 2080-1068 (print)
ISSN 2391-7768 (online)

Partnerzy platformy czasopism