Muzyczne rytuały w czasach zarazy

Maria Małanicz-Przybylska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/lud104.2020.13

Abstrakt


Pandemia koronawirusa i towarzyszące jej różnego rodzaju obostrzenia, zakazy, zamknięcia oraz kwarantanny dotknęły niemal każdej przestrzeni naszego społecznego i kulturowego funkcjonowania. Dotychczasowe sposoby działania, style życia, sposoby wartościowania i postrzegania świata znalazły się w zawieszeniu lub nawet odwróceniu, co nasuwa pytanie o zbieżność tej sytuacji z fazą liminalną obrzędów przejścia i oczekiwaniem na włączenie do nowej rzeczywistości społecznej. W prezentowanym artykule autorka przygląda się wybranym aspektom sytuacji pandemicznej przez pryzmat muzyki. Analizując różne okoliczności, zdarzenia muzyczne, wypowiedzi muzyków, jak również samą muzykę, skupia się na trzech głównych zagadnieniach. Pierwszym jest niejednoznaczna rola i ocena zdarzeń muzycznych zapośredniczonych przez media. Kolejnym – artykułowana muzycznie potrzeba autentycznych relacji i poczucia wspólnoty. Trzecim – potrzeba odzyskania sprawczości. Zgodnie z myślą Christophera Smalla każde angażowanie się w działania muzyczne zostaje tu potraktowane jako rodzaj rytuału, w trakcie którego uczestnicy doświadczają, ale też odgrywają podzielane światopoglądy, idee i wymarzone światy.


Słowa kluczowe


antropologia muzyki, koronawirus, pandemia, muzyka

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Auslander, P. (2012). Na żywo czy...? (przeł. M. Borowski, M. Sugiera). Didaskalia, 107, 18-22.

Czekanowska, A. (1995). Dziedzictwo europejskie a polska kultura muzyczna w dobie przemian. Wprowadzenie – problematyka, zakres i cel badań. W: A. Czekanowska (red.), Dziedzictwo europejskie a polska kultura muzyczna w dobie przemian (s. 11–40). Kraków: Musica Iagellonica.

Cooley, T. (2005). Making music in the Polish Tatras. Blumington-Indianapolis: Indiana University Press.

Dahlig, P. (1987), Muzyka ludowa we współczesnym społeczeństwie. Warszawa: WSiP.

DeNora, T. (2000). Music in Everyday Life. Cambridge: Cambrigde University Press.

Deschênes, B. (1998). Toward an Anthropology of Music Listening. International Review of the Aesthetics and Sociology of Music, 29 (2), 135-153. doi: 10.2307/3108385

Ellis, C., Bochner, A.P. (2000). Autoethnography, Personal Narrative, and Reflexivity: Researcher as Subject. W: N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), Handbook of Qualitative Research (s. 733-768). London: Sage Publications.

Giddens, A. (2006). Nowoczesność i tożsamość. „Ja“ i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności (przeł. A Szulżcka). Warszawa: WN PWN.

Giddens, A. (2005). Życie w społeczeństwie posttradycyjnym (przeł. W. Zrałek-Kossakowski). Krytyka Polityczna 9/10, 348-389.

Gluza, R. (brak daty publikacji). #hot16challenge2, czyli jak politycy popsuli zabawę [artykuł w serwisie TVN24]. Pobrano z https://tvn24.pl/magazyn-tvn24/hot16challenge2-czyli-jak-politycy-popsuli-zabawe,273,4777

Gould, G. (1969). Perspektywy muzyki nagrywanej (przeł. H. Krzeczkowski). Res Facta, 3, 75-98.

Gwizdalanka, D. (1999). Muzyka i polityka. Kraków: PWM.

Hartman, J. (2020, maj 14). Duda, Bosak, Talmud i postantysemici [wpis na blogu]. Pobrano z https://hartman.blog.polityka.pl/2020/05/14/duda-bosak-talmud-i-postantysemici/

Jabłońska, B. (2014), Socjologia muzyki. Warszawa: Scholar.

Kofin, E. (2012). Muzyka wokół nas. Studium przeobrażeń recepcji muzyki w dobie elektronicznych środków jej przekazywania. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kuligowski, W. (2020, marzec 25). Kwarantanna jako rytuał przejścia [plik wideo w serwisie YouTube]. Pobrano z https://www.youtube.com/watch?v=FfHx5eUg-6k

Malinowski, B. (2002). Dziennik w ścisłym znaczeniu tego słowa. Warszawa: Wydawnictwo Literackie.

Małanicz-Przybylska, M. (2018). Między dźwiękami Skalnego Podhala. Współczesna góralszczyzna. Warszawa: WUW.

Małanicz-Przybylska, M. (2020, kwiecień 2). "La musica ci salverà". Muzyka nas uratuje [artykuł w serwisie PolskieRadio.pl]. Pobrano z https://www.polskieradio.pl/377/7415/Artykul/2485564,La-musica-ci-salver%c3%a0-Muzyka-nas-uratuje

Merriam, A. P. (1964). The Anthropology of Music. Chicago: Northwestern University Press.

Michnik, A. (2020). Audiosfera epidemii – wstępny zarys. [artykuł na stronie czasopisma Glissando]. Pobrano z http://glissando.pl/aktualnosci/audiosfera-epidemii-wstepny-zarys-postscriptum-do-glissanda-36/

Nożyński, S. (2017). Muzyka na żądanie – transformacja w obszarze kultury audialnej. Kultura Współczesna, 3 (96), 99-109.

Randall, D. (2017). Sound System – The Political Power of Music. London: Pluto Press.

Selwyn, T. (1996). The Tourist Image: Myths and myth making in tourism. Chichester: John Wiley & Sons Ltd.

Small, Ch. (1999). Musicking – the meanings of performing and listening. A lecture. Music Education Research, 1 (1), 9-22. doi: 10.1080/1461380990010102

Solar (brak daty publikacji). [opis akcji charytatywnej w serwisie Siepomaga.pl]. Pobrano z: https://www.siepomaga.pl/hot16challenge

Storey, J. (2003). Studia kulturowe i badania kultury popularnej. Teorie i metody (przeł. J. Barański). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Street, J. (2012). Music and Politics. Cambridge-Malden: Polity.

Szubrycht, J. (2020, maj 30). Dlaczego Kazik jest taki groźny? Wyjaśnia brytyjski muzyk i aktywista Dave Randall [wywiad w serwisie Wyborcza.pl]. Pobrano z https://wyborcza.pl/7,113768,25982251,dlaczego-kazik-jest-taki-grozny-wyjasnia-brytyjski-muzyk-i.html

Tata Maty (brak daty publikacji). Tata Maty #hot16challenge2 [plik wideo w serwisie YouTube]. Pobrano z https://www.youtube.com/watch?v=5egdKarVUp0&feature=emb_title

TVN24 (2020, kwiecień 7). #Koncertdlabohaterów: 4,2 mln złotych na pomoc w walce z koronawirusem. A to jeszcze nie koniec! [tekst w serwisie TVN24]. Pobrano z https://tvn24.pl/polska/koncertdlabohaterow-42-mln-zlotych-na-pomoc-w-walce-z-koronawirusem-a-to-jeszcze-nie-koniec-4545959

Wieczorek, M. (2020). Wieczny festiwal. Dwutugodnik.com/strona kultury 278(3). Pobrano z https://www.dwutygodnik.com/artykul/8816-wieczny-festiwal.html

Żerańska-Kominek, S. (1995). Muzyka w kulturze. Wprowadzenie do etnomuzykologii. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.


Partnerzy platformy czasopism