Charakterystyka falszywych nauczycieli i przedstawienie ich losu w przysłowiach o psie i świni w 2P 2,22

Kalina Wojciechowska, Mariusz Rosik

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/BPTh.2021.009

Abstrakt


Przedmiotem artykułu jest analiza dwóch przysłów zoologicznych, które autor Drugiego Listu św. Piotra zawarł w części nagan skierowanych przeciwko fałszywym nauczycielom: „Spełniło się na nich to, o czym słusznie mówi przysłowie: Pies powrócił do tego, co sam zwymiotował, a świnia umyta - do kałuży błota” (2P 2,22). Analiza ta ma charakter genologiczny (służy dokładniejszemu określeniu i klasyfikacji gatunku literackiego obydwu przysłów), źródłowy (z przywołaniem analogicznych wypowiedzi w starożytnym piśmiennictwie greckim i żydowskim) oraz egzegetyczny. Wituperatywny charakter całej sekcji (2P 2,17-22), naznaczony odniesieniami eschatologicznymi, znacząco wpływa na interpretację obydwu paremii. Okazuje się, że są one metaforyczną zapowiedzią ostatecznego losu fałszywych nauczycieli, którzy – brudni i splamieni – nie będą mogli ostać się przez Bogiem.


Słowa kluczowe


Drugi List św. Piotra, przysłowia zoologiczne, fałszywi nauczyciele, vituperatio

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ajschylos, Agamemnon, w: Ajschylos, Oresteja, tłum. K. Kasprowicz, https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ajschylos-oresteja.html (30.110.2020).

Bauckham R., Jude, 2 Peter, WBC, Waco 1983.

Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, tłum. I. Krońska, K. Leśniak, W. Orzechowski, współpraca B. Kupis Warszawa 2004.

Dzieje Achikara, mędrca i ministra Sennacheryba, króla Asyrii i Niniwy, tłum. A. Tronina, w: Apokryfy syryjskie, red. M. Starowieyski, Kraków 2011.

Euripides, Helen http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0099%3Acard%3D597 (30.10.2020).

Green G.L., Jude and 2 Peter, Grand Rapids 2013.

Józef Flawiusz, Przeciw Apionowi, w: Józef Flawiusz, Przeciw Apionowi. Autobiografia, tłum. J. Radożycki, Poznań 1986.

Kelly J.D.N., A Commentary on the Epistles of Peter and of Jude, London 1982.

Klemens Aleksandryjski, Kobierce zapisków filozoficznych dotyczących prawdziwej wiedzy, tłum. J. Pliszczyńska-Niemirska, t. 1-2, Warszawa 1994.

Klemens Aleksandryjski, Zachęta Greków, tłum. J. Sołowaniuk, w: Apologie, red. E. Staniula, Warszawa 1988.

Philo, On Husbandry, http://www.earlyjewishwritings.com/text/philo/book11.html (dostęp: 29.10.2020).

Philo, The Special Laws I, http://www.earlyjewishwritings.com/text/philo/book27.html (dostęp: 29.10.2020).

Quintus Horatius Flaccus, Epistulae. Liber I, http://www.thelatinlibrary.com/horace/epist1.shtml (29.10.2020).

Quintus Horatius Flaccus, Epistulae. Liber II, http://www.thelatinlibrary.com/horace/epist2.shtml (29.10.2020).

Rosik M., Plemię żmijowe i psie wymiociny, czyli o funkcji antycznej inwektywy, Scriptura Sacra 18 (20114), ss. 51-59.

Semonides, Elegy and Iambus. Vol. II, http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A2008.01.0480%3Avolume%3D2%3Atext%3D22 (dostęp: 5.11.2020).

Sextus Empiricus, Pyrrhonic sketches, w: M. Mills Patrick, Sextus Empiricus and Greek Scepticism, Cambridge 1899, https://www.gutenberg.org/files/17556/17556-h/17556-h.htm (29.10.2020).

Sofokles, Ajax, tłum. K. Morawski, https://pl.wikisource.org/wiki/Ajax_(Sofokles,_t%C5%82um._Morawski,_1916) (dostęp: 29.10.2020).

Sophocles, Ajax http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0183%3Acard%3D646 (30.10.2020).

Szczepanowicz B., Mrozek A., Atlas zwierząt biblijnych. Miejsce w Biblii i symbolika, Kraków 2007.

Štēpán L., Przysłowie, tłum. L. Engelking, w: Słownik rodzajów i gatunków literackich, red. G. Gazda i S. Tyniecka-Makowska, Kraków 2006, s. 618-620.

Wojciechowska K., Czy psy nie zasługują na zbawienie? Religijno-kulturowe uwarunkowania Ap 22,15, w: Ekologia wyzwaniem dla teologii, red. J.M. Lipniak, Wrocław 2016, ss. 379-401.

Wojciechowska K., Wbrew zwyczajom i tradycji. Interpretacja metafory „nie jest dobrze zabierać chleb dzieci i rzucać pieskom” (Mk 7,27b) z perspektywy Syrofenicjanki, Collectanea Theologica 85/3 (2015) ss. 33-48.

Wojciechowska K., Rosik M., Oczekując miłosierdzia. Strukturalny komentarz do Listu św. Judy, Warszawa 2020.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN (print) 1689-5150
ISSN (online) 2450-7059

Partnerzy platformy czasopism