„Ewangelia Boga, obiecana od dawna przez proroków w Pismach Świętych” (Rz 1,2). Stary Testament w interpretacji Apostoła Pawła

Paweł Podeszwa

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/BPTh.2014.018

Abstrakt


Artykuł jest poświęcony rozumieniu i interpretacji Starego Testamentu przez Apostoła Pawła. Nie tylko uznaje on autorytet Starego Testamentu jako Słowa Bożego, ale wypracowuje w swoich Listach pewne hermeneutyczne zasady dla relacji Starego Testamentu i dzieła zbawienia w Chrystusie, które następnie będą kontynuowane i rozwijane przez późniejszą tradycję chrześcijańską w interpretacji Biblii. Punktem wyjścia do prezentacji Pawłowego rozumienia Starego Testamentu jest początek „Listu do Rzymian”, gdzie Apostoł stwierdza, że Ewangelia Jezusa Chrystusa „została obiecana przez proroków w Pismach Świętych” (1,2). To zdanie wskazuje, że Apostoł rozumie Stary Testament przede wszystkim jako obietnicę, którą należy odczytywać w świetle misterium paschalnego Jezusa. Jest to prehistoria Ewangelii, dzieła zbawczego w Jezusie oraz wiary chrześcijańskiej. Cały Stary Testament ma zatem wymiar prorocki, gdyż obwieszcza tajemnicę Chrystusa i ukierunkowuje historię zbawienia ku jej centrum i apogeum, którym jest Chrystus. W artykule zostały także omówione podstawowe zasady (klucze) hermeneutyczne (typologia, alegoria), proponowane i stosowane przez Pawła dla prawidłowego odczytania relacji Starego Testamentu i Chrystusa. Pozwalają one na zrozumienie ciągłości i jednolitości Bożego planu zbawienia, który Bóg wiernie i konsekwentnie realizuje.


Słowa kluczowe


Paweł; Stary Testament; List do Rzymian; obietnica; typologia; alegoria

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Beale G.K., John’s Use of the Old Testament in Revelation, Sheffield 1998.

Benedykt XVI, Adhortacja apostolska Verbum Domini. O Słowie Bożym w życiu i misji Kościoła, Kraków 2010.

de Lubac H., Pismo Święte w tradycji Kościoła, Kraków 2008.

Ellis E.E., Interpretacja Starego Testamentu w Nowym, w: W.R. Farmer (red.), Międzynarodowy komentarz do Pisma Świętego, Warszawa 22001, s. 49–58.

Gnilka J., Paweł z Tarsu. Apostoł i świadek, Kraków 2001.

Grilli M., Quale rapporto tra i due Testamenti? Riflessione critica sui modelli ermeneutici classici concernenti l’unità delle Scritture, Bologna 2007.

Hanson A.T., Typologia, w: B.M. Metzger, M.D. Coogan (red.), Słownik wiedzy biblijnej, Warszawa 1996, s. 780.

Hays R.B., Echoes of Scripture in the Letters of Paul, New Haven – London 1989.

Jelonek T., Wprowadzenie do listów Pawłowych, Kraków 1998.

Karczewski M., Reinterpretacja Księgi Rodzaju w Apokalipsie św. Jana, Olsztyn 2010.

Korzec C., Przeznaczony do Ewangelii, CTO 2(2008), s. 71–87.

Langkammer H., Apostoł Paweł i jego dzieło, Opole 2001.

Langkammer H., Jezus Chrystus i Jego Kościół w nauczaniu św. Pawła Apostoła, Lublin 2011.

Langkammer H., List do Rzymian, Lublin 1999.

Légasse S., L’épître de Paul aux Romains, Paris 2002.

McNeil B., Typologia, w: R.J. Coggins, J.L. Houlden (red.), Słownik hermeneutyki biblijnej, Warszawa 2005, s. 894.

Paciorek A., Chrystocentryzm alegorii chrześcijańskiej w starożytnej hermeneutyce biblijnej, RT XLIV(1997)1, s. 29–42.

Paciorek A., Paweł Apostoł – pisma, cz. I., Tarnów 21997.

Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Biblii w Kościele. Dokument Papieskiej Komisji Biblijnej z komentarzami biblistów polskich, R. Rubinkiewicz (red.), Warszawa 1999.

Papieska Komisja Biblijna, Naród żydowski i jego Święte Pisma w Biblii chrześcijańskiej, Kielce 2002.

Penna R., Lettera ai Romani, t. I, Rm 1–5, Bologna 2007.

Pérez Márquez R.A., L’Antico Testamento nell’Apocalisse. Storia della ricerca, bilancio e prospettive, Assisi 2010.

Pitta A., Lettera ai Romani, Milano 22001.

Podeszwa P., Memoria scripturarum w opowiadaniu o prorockim powołaniu św. Pawła (Dz 26,12-18), StByd 6(2012), s. 7-28.

Rakocy W., „Nomos” i „ho nomos” w Liście do Rzymian, BPTh 3(2010), s. 11–23.

Rakocy W., Nomos i ho nomos w listach Pawłowych, BibAn 1(2011), s. 167–184.

Rakocy W., Paweł Apostoł. Chronologia życia i pism. Częstochowa 2003.

Robeck C.M., Proroctwo, prorokowanie, w: G.F. Hawthorne, R.P. Martin, D.G. Reid (red.), Słownik teologii św. Pawła, Warszawa 2010, s. 652–659.

Rosik M., Pierwszy List do Koryntian, Częstochowa 2009.

Shrenk G., gra,fw, w: Kittel G., Friedrich G. (red.), Grande Lessico del Nuovo Testamento, t. II, Brescia 1966, k. 623–654.

Silva M., Stary Testament u Pawła, w: G.F. Hawthorne, R.P. Martin, D.G. Reid (red.), Słownik teologii św. Pawła, Warszawa 2010, s. 779–792.

Simonetti M., Między dosłownością a alegorią, Kraków 2000.

Św. Paweł – przeznaczony do Ewangelii, wywiad z ks. Bp. Zbigniewem Kiernikowskim, rozmawiają K. Pek MIC i ks. W. Węckowski, Pastores 41(2008)4, s. 82–93.

Unterman A., Encyklopedia tradycji i legend żydowskich, Warszawa 2000.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN (print) 1689-5150
ISSN (online) 2450-7059

Partnerzy platformy czasopism