Genesis and evolution of liturgical vestments: chasuble, dalmatic and cape. Historical liturgical vestments collected at the minor basilica in Sieradz
DOI:
https://doi.org/10.12775/TiCz.2019.044Keywords
chasuble, dalmatic, cape, Sieradz, liturgical vestments, liturgyAbstract
Despite the widespread protection of monuments , there is still little space devoted to liturgical vestments as movable historic objects. Hand-sewn with embroidery made with high precision, closed in sacristy cabinets they are often doomed to oblivion and slow, progressive destruction. The study refers to the genesis and development of chasuble, dalmatics and cape, which are a visible frame of liturgical celebrations. The long history of changes taking place in their form and decoration is intended to sensitize the protection of these unique objects, which are visible cultural goods of the regions in which they were used. The starting point for the present text of this article was the re-cataloging of a collection of liturgical vestments by Dr. Ewa Andrzejewska at the Minor Basilica in Sieradz. At the end of the article, an inventory of objects is included, taking into account their registration number without a very extensive description, which is provided on individual record cards of a movable cultural property.
References
Archiwum Parafii Wszystkich Świętych w Sieradzu [APWWŚS], E. Andrzejewska, Karta ewidencyjna zabytku ruchomego [KEZR], Ornat biały, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Kapa liturgiczna biała, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant czerwony, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant fioletowy, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant biały, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant czerwony z herbem Ogończyk, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant czerwony ze stułą, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant czerwony, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant różowy, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Orant zielony, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Ornat biały ze stułą, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Para dalmatyk białych z trzema stułami, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
APWWŚS, E. Andrzejewska, KEZR, Para dalmatyk białych, Sieradz, 2011.07.22 [ms.].
Bączkowski D., Krótki wykład obrzędów Katolickiego Kościoła, [bmw., brw.].
Bender A., Szaty liturgiczne to też dzieła sztuki. Wybrane przykłady z XVIII wieku w polskich zbiorach, „Liturgia Sacra” 17 (2011) nr 2, s. 403–415.
Bender A., Szaty liturgiczne z polskich pasów kontuszowych i tkanin naśladujących pasy kontuszowe. Stan i perspektywy badań, w: Architektura znaczeń: studia ofiarowane prof. Zbigniewowi Bani w 65. rocznicę urodzin i w 40-lecie pracy dydaktycznej, red. A. S. Czyż, J. Nowiński, M. Wiraszka, Warszawa 2011, s. 454–463.
Bogusławski R., Wartości zabytkowe wybranych najstarszych szat liturgicznych kościoła farnego w Sieradzu, „Na Sieradzkich Szlakach” 3/127 (2017) XXXII, s. 51–57.
Boucher F., Historia mody. Dzieje ubiorów od czasów prehistorycznych do końca XX wieku, Warszawa [brw.].
Callewaert C., Sacris Erudiri. Fragmenta liturgica collecta a Monachis sancti Petri de Aldenburgo in Steenbrugge ne pereant, Steenburgge 1940.
Cynka M., Ornat i dalmatyka, „Msza święta” 3 (2007), s. 11–12.
Duchesne L., Orgines du culte chrétien. Étude sur la liturgie latine avant charlemagne, Paris 1889.
Głowa W., Posługi i funkcje w zgromadzeniu liturgicznym, w: Mszał księgą życia chrześcijańskiego, red. B. Nadolskiego, Poznań 1986, s. 313–331.
Gołgowski T., Dalmatyka, w: Encyklopedia katolicka, t. 3, s. 982–983.
Górski E., Święcenia niższe i wyższe. Studium liturgiczno-historyczne, Sandomierz 1954.
Gutkowska-Rychlewska M., Historia ubiorów, Wrocław–Warszawa–Kraków 1968.
Keener C. S., Komentarz historyczno-kulturowy do Nowego Testamentu, red. K. Bardski, W. Chrostowski, Warszawa 2000.
Komornicka A. M., Zagadki z Biblii, Tradycji i Kultury chrześcijańskiej, t.1, Marki 2000.
Konecki K., Pochodzenie i rozwój szat liturgicznych, „Anamnesis” 13 (1997/1998), s. 52–62.
Kruszyński T., Dalmatyka i tunicella obok kapy w stroju pontyfikalnym, „Przegląd Teologiczny” 9 (1928), s. 269–280.
Kwiecień T., „Moda kapłańska”, czyli o liturgicznej szacie. Ornat i dalmatyka, „Przewodnik katolicki” 5 (2004), s. 20–21.
Litak S., Parafie w Rzeczpospolitej w XVI–XVIII wieku. Struktura, funkcje społeczno-religijne i edukacyjne, Lublin 2004.
Lombardo V., La casula di S. Apollinare a Ravenna: una lettura iconologica, w: Omnia parata. Le vesti liturgiche tra passato, presente e futuro, red. L. Palmeri, C. Piro, M. Vitella, Paceco 2006, s. 19–25.
Maniura P.P., Ornamentyka kwiatowa na szatach liturgicznych, w: Kultura i sztuka w służbie eucharystii. Materiały sympozjum zorganizowanego w Opolu i Kamieniu Śląskim (5–6.03.1997) przez katedrę liturgiki i hagiografii oraz zakłady muzyki kościelnej i sztuki sakralnej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego z okazji 46. Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego we Wrocławiu, red. R. Pierskała, R. Pośpiech, Opole 1997, s. 167–176.
Mańkowski T., Polskie tkaniny i hafty XVI–XVIII wieku, w: Studia z dziejów polskiego rzemiosła artystycznego, red. A. Wojciechowski, t. 2, Wrocław 1954.
Nowowiejski A., Wykład liturgii Kościoła Katolickiego, t. 2, Warszawa 1902.
Piccolo Paci S., Storia delle vesti liturgiche. Forma, immagine e funzione, Milano 2008.
Pogorzelski W., Sieradz, Włocławek 1927.
Polak G. (red.), Struktura Mszy świętej, w: Kolekcja Jan Paweł II – 2000 lat chrześcijaństwa, 20 (2001) 45, s. 13–18.
Recelj G., Prawo i liturgia. Nieco o szatach liturgicznych (krój, tkaniny i zdobnictwo), „Ateneum Kapłańskie” 25 (1930), s. 365–371.
Rizzardi C., Il mosaico a Ravenna ideologia e arte, Bologna 2013.
Sorrentino A., Sztuka przewodniczenia celebracjom liturgicznym. Praktyczne sugestie dla kapłanów, Kraków 2001.
Straszewicz M., Kapa, w: Encyklopedia katolicka, t. 8, s. 641–642.
Sztyber B., Średniowieczne ornaty z przedstawieniami maryjnymi w Muzeum Narodowym w Gdańsku, „Universitas Gedanensis” 8 (1992), s. 54–78.
Szyller E., Historia ubiorów, Warszawa 1960.
Wilpert J., Le pitture nelle catacombe romane, t. 1, Roma 1903.
Zieleniok M., Odnowa szat liturgicznych, w: Wprowadzenie do liturgii, red. F. Blachnicki, W. Schenk, R. Zielsko, Poznań–Warszawa–Lublin 1967, s. 566–579.
Zjawin J., Słowniczek liturgiczny. Co to jest ornat?, „Przewodnik katolicki” 40 (2007), s. 22.
Żarnowiecki L., Szaty liturgiczne w pierwszych pięciu wiekach Kościoła, „Przegląd katolicki” 8 (1900), s. 116–119.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
CC BY ND 4.0. The Creator/Contributor is the Licensor, who grants the Licensee a non-exclusive license to use the Work on the fields indicated in the License Agreement.
- The Licensor grants the Licensee a non-exclusive license to use the Work/related rights item specified in § 1 within the following fields: a) recording of Work/related rights item; b) reproduction (multiplication) of Work/related rights item in print and digital technology (e-book, audiobook); c) placing the copies of the multiplied Work/related rights item on the market; d) entering the Work/related rights item to computer memory; e) distribution of the work in electronic version in the open access form on the basis of Creative Commons license (CC BY-ND 3.0) via the digital platform of the Nicolaus Copernicus University Press and file repository of the Nicolaus Copernicus University.
- Usage of the recorded Work by the Licensee within the above fields is not restricted by time, numbers or territory.
- The Licensor grants the license for the Work/related rights item to the Licensee free of charge and for an unspecified period of time.
FULL TEXT License Agreement
Stats
Number of views and downloads: 2150
Number of citations: 0