Pierwsze seminaria duchowne w Polsce – recepcja dekretu Soboru Trydenckiego o seminariach

Résumé

Powołanie przez Sobór Trydencki (1545–1563), dekretem Cum adolescentium aetas, do życia seminariów duchownych, było potrzebą chwili dla życia, działalności i rozwoju Kościoła. Stało się jednocześnie momentem zwrotnym i przełomowym w dziejach wychowania, kształcenia i przygotowywania kandydatów do kapłaństwa, stworzyło również nowe, bardziej optymalne i korzystniejsze niż dotąd warunki kształcenia i wychowywania kandydatów do kapłaństwa. Decyzja Tridentinum spowodowała, iż zarzucono dotychczasowy sposób rekrutacji kandydatów do kapłaństwa, zupełnie doraźny i przypadkowy, a wprowadzono planowany i obowiązkowy, w myśl którego przyszłych kapłanów będzie przygotowywało się wspólnie, w instytucjach zamkniętych i zorganizowanych.

Realizacja soborowego dekretu o seminariach duchownych znalazła w Polsce bardzo podatny grunt i zaowocowała fundacją i erekcją wielu seminariów duchownych już niebawem po Soborze Trydenckim, a nawet w trakcie jego obrad, na długo przed oficjalnym przyjęciem uchwał trydenckich przez Kościół w Polsce na synodzie piotrkowskim w 1577 r. Biskupi polscy na dwa łata przed wydaniem dekretu soborowego, z inicjatywy prymasa Jana Przerembskiego, na synodzie prowincjalnym warszawskim w 1561 r. podjęli decyzję o zakładaniu seminariów duchownych, które lepiej niż dotąd realizowałyby zadanie przygotowania kandydatów do kapłaństwa. Dzięki wysiłkom biskupów oraz zrozumieniu idei i znaczenia soborowego dekretu o seminariach i potrzeb Kościoła, można powiedzieć, iż Kościół w Polsce włączył się w dzieło reformy i odnowy kształcenia i wychowania kandydatów do kapłaństwa. Poprzez te zabiegi i prace, nakład i organizację funduszy do funkcjonowania seminariów, dostrzegając wielkie braki w formacji ludzkiej, duchowej i intelektualnej kandydatów do kapłaństwa, jak i samych kapłanów, biskupi polscy realizowali głęboką reformę formacyjną kandydatów do kapłaństwa, w duchu Soboru Trydenckiego.