Straty terytorialne diecezji włocławskiej w następstwie bulli cyrkumskrypcyjnej Vixdum Poloniae unitas z 1925 r.

Résumé

Kiedy Polska w 1918 roku odzyskała niepodległość, oczywistym okazała się konieczność przeprowadzenia nowego podziału diecezji polskich, a nawet powiększenia ich liczby przez utworzenie nowych. Dotychczasowy bowiem podział z 1818 roku, ustalony pod naciskiem władz zaborczych, nie brał pod uwagę potrzeb Koscioła. Po wielu naradach biskupów polskich i po zawarciu konkordatu pomiędzy Rzeczypospolitą Polską, a Stolicą Apostolską, ta ostatnia bullą Vixdum Poloniae Unitas z 1925 roku dokonała nowego urządzenia diecezji polskich. Jej postanowienia najbardziej dotyczyły diecezji kujawsko-kaliskiej, teraz nazwanej włocławską. Ponieważ już w 1920 roku powstała diecezja w Łodzi, na samej granicy z diecezją włocławską oraz powołano do istnienia diecezję w Częstochowie, obydwie w 1925 roku przejęły dużą część dotychczasowej diecezji kujawsko-kaliskiej. Tak więc diecezja włocławska w granicach ustalonych wspomnianą bullą uległa znacznemu zmniejszeniu, oddajac około trzeciej części parafii, kapłanów i wiernych.