The Lectorate as the Oldest Minor Order in the Church: Establishment and Early Development
DOI:
https://doi.org/10.12775/TiCz.2024.012Keywords
liturgy, lectorate, minor order, ministry of the lector, lay ministries, historyAbstract
This article aims to offer an account of the establishment and early development of the ministry of the lector. It focuses on the period between the second century and the fourth century, when the lectorate belonged to lay faithful and was not yet clericalized. The author attempts to identify the reasons for and the timeline of the establishment of the first minor order in the Church and outlines its early development. This makes it apparent why the ministry of the lector is common to the Western Church and the Eastern Churches
References
Alcuinus. „De Divinis Officiis.” W Patrologia Latina, t. CI, red. Jacques-Paul Migne, 1173–1286. Paris, 1844.
Amalarius. „De Ecclesiasticis Officiis.” W Patrologia Latina, t. CI, red. Jacques-Paul Migne, 985–1242. Paris, 1844.
Athanasius. Canones, tłum. Janusz Szymańczyk. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007.
Blaza, Marek. „Czy modlitwy eucharystyczne «Mszału Rzymskiego św. Pawła VI» zachowują «ingenium Romanum»?”. Studia Bobolanum 33, nr 2 (2021): 19–44.
Bourgeios, Daniel. Duszpasterstwo Kościoła, tłum. Tryc-Ostrowska, Małgorzata. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2001.
Böhmer, Wilhelm. Die christlich-kirchliche Alterhumswissenschaft: Die socialen Verhältnisse der christlichen Kirche alter Zeit, t. I. Breslau, 1836.
Codex Iuris Canonici. Roma, 1983.
Concilium Antichenum I. „Canones.” W Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, t. II, red. Johannes Dominicus Mansi, 1307–1320. Florentiæ, 1759.
Concilium Hibernicum. „Canones.” W Synodi et Collectiones Legum, t. VI, red. Hneryk Pietras, Arkadiusz Baron, 186–187. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2011.
Concilium Laodicenum. „Canones.” W Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, t. II, red. Johannes Dominicus Mansi, 563–574. Florentiæ, 1759.
Concilium Neocæsarieense. „Canones.” W Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, t. II, red. Johannes Dominicus Mansi, 539–554. Florentiæ, 1759.
Concilium Toletanum II. „Canones.” W Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, t. VIII, red. Johannes Dominicus Mansi, 785–787. Florentiæ, 1792.
Congar, Yves. „Ministéries et structuration de l’Eglise”. La Maison-Dieu 102 (1970): 7–20.
Congregatio de Culto Divino et Disciplina Sacramentorum. Ordo Lectionum Missæ, Editio typica altera. Vatican: Libreria Editrice Vaticana, 1981.
Constitutiones Apostolorum, tłum. Stanisław Kalinkowski. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007.
Cornelius. „Epistolae.” W Patrologia Latina, t. III, red. Jacques-Paul Migne, 699–838. Paris, 1856.
Cyprianus Carthaginensis. „Epistulae.” W Patrologia Latina, t. IV, red. Jacques-Paul Migne, 191–438. Paris, 1844.
Cyprianus Carthaginensis. „Epistulæ.” W Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, t. III/2, red. Sebastianum Coleti, Josephum Bettinelli, 1–842. Venice, 1784.
Croce Walter. „Die niederen Wiehen und Imre hierechische Wertung: Eine geschichtliche Studie”. Zeitschrfit für Katcholische Theologie 70, no 3 (1948): 257–314.
Dionysius Exiguus. „Codex Canonum Ecclesiasticorum sive Codex Canonum Vetus Ecclesiæ Romane.” W Patrologia Latina, t. LXVII, red. Jacques-Paul Migne, 135–230. Paris, 1836.
Fabianus. „Epistolæ Decretaque.” W Patrologia Græca, t. X, red. Jacques-Paul Migne, 175–207. Paris, 1857.
Fortescue, Adrian. Dzieje Mszy świętej, tłum. Władysław Hozakowski. Poznań: nakł. własny, 1914.
Greshake, Gilbert. Być kapłanem dzisiaj, tłum. Wiesław Szymona. Kraków: W Drodze, 2010.
Hamman, Adalbert G. „Le diaconat dansl’antiquite chretienne.” W Comitè National du Diaconat, 1–16. 1990.
Hieronymus. „Epistulae.” W Patrologia Latina, t. XXX, red. Jacques-Paul Migne, 15–318. Paris, 1844.
Hippolitus. „Canones.” Tłum. Janusz Szymańczyk. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2009.
Hugo de S. Victore. „De Sacramentis Christinæ Fidei.” W Patrologia Latina, t. CLXXVI, red. Jacques-Paul Migne, 173–648. Paris: 1879.
Hübner, Sabine. Der Klerus in der Gesellschaft des spätantiken Kleinasiens. Stuttgart: Steiner
Verlag, 2005.
Ignatuius Antiochenus. „Epistula ad Philadelphios.” W Patres Apostolici, t. I, red. Franciscus Xavierius Funk, 265–75. Tubignae: H. Laupp, 1901.
Isidorus Hispaliensis. „De Ecclesiasticis Officiis.” W Patrologia Latina, t. LXXXIII, red. Jacques-Paul Migne, 737–826. Paris, 1850.
Janicki, Jan Józef. „Historia Eucharystii w pierwszych wiekach chrześcijaństwa w świetle wybranych źródeł (II–IV w.).” Textus et Studia 4, nr 15–16 (2018): 95–127.
Jougan, Władysław Alojzy. Katolicka dogmatyka ogólna dla szkół średnich. Lwów, 1898.
Kwiatkowski, Dariusz. „Struktura i teologia obrzędu święceń prezbiteratu w posoborowych pontyfikałach.” Poznańskie Studia Teologiczne 11 (2001): 163–205.
„Liber Pontificalis.” W Patrologia Latina, t. CXXVII, red. Jacques-Paul Migne, 1003–596. Paris, 1836.
„Liber Pontificalis.” W Patrologia Latina, t. CXXVIII, red. Jacques-Paul Migne, 1–1436. Paris, 1836.
Krakowiak, Czesław. Święcenia niższe. Posługi i funkcje wiernych świeckich w liturgii. Lublin, 2019.
Makowski, Dawid. „Posługa diakona jako źródło i wypełnienie niższych stopni kościelnego posługiwania”. W Diakonat stały w Kościele w Polsce, red. Waldemar Rozynkowski, 281–296. Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum, 2022.
Merkelbach, Benedictus Hieronimus. Summa Theologiæ Moralis, vol. III. Belgica, 1962.
Nowak, Jacek. „Archetyp liturgii słowa w liturgii synagogalnej”. Ruch Biblijny i Liturgiczny, 71, nr 1 (2018): 25–35. DOI: https://doi.org/10.21906/rbl.3608.
Opatus Milevis. „Liber Primus.” W Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, t. XXVI, red. Sebastianum Coleti, Josephum Bettinelli, 1–31. Vindobonae, 1893.
Petrus Lombardus. „Sententiae.” W Patrologia Latina, t. CXCII, red. Jacques-Paul Migne, 519–964. Paris, 1844.
Pietras, Henryk. „Pośmiertna kariera św. Hipolita.” Vox Patrum 17 (1997): 61–75.
Pilarczyk, Krzysztof. „Liturgia synagogalna. Jej pochodzenie, struktura, rozwój.” Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 41 (2008): 55–68.
Pontificale Romanum. De institutione lectorum et acolythorum. De admissione inter candidatos ad diaconatum et presbyteratum de sacro cælibatu amplectendo, Editio typica. Vatican: Typis Polyglottis Vaticanis, 1972.
Pontificiale Romanum, Editio typica. Vatican: 1961–1962.
Potoczny, Maciej Rafał. „Święcenia prezbiteratu w Kościołach syryjskich. Historia i struktura obrzędu.” Roczniki Teologczine 65, nr 8 (2018): 125–40.
Predel, Geord. Vom Presbyter zum Sacerdos: Historische und theologische Aspekte der Entwicklung der Leitungs verantwortung und Sacerdotalisierung des Presbyterates in spätantiken Gallien. Münster, 2005.
Preuss, Arthur; Pohle, John. The Sacraments a dogmatic treatise, vol. IV. London, 1917.
Rudinski, Bogdan. Lektorat i akolitat. Povijesni rozvoj i donašnje ustrojstvo. Dakovo, 2022.
Selejdak, Ryszard. „Koncepcja diakonatu w Listach św. Pawła Apostoła.” Collectanea Theologica 74, nr 3 (2004): 61–75.
Sielepin, Adelajda. „Kobieta w liturgicznym życiu Kościoła.” Liturgia Sacra 29, nr 1 (2022): 7–25. DOI: https://doi.org/10.25167/ls.4737.
Socrates. „Historia ecclesiastica.” W Patrologia Græca, t. LXVII, red. Jacques-Paul Migne, 29–1630. Paris, 1859.
Straszewicz, Marzanna. „Pojęcie ministerium świeckich według Y. Congara”. Studia Theologica Varsaviensia 16, no 2 (1978): 69–90.
Tertullianus. „Ad Uxorem.” w Patrologia Latina, t. I, red. Jacques-Paul Migne, 1273–304. Paris, 1844.
Tertullianus. „De Baptismo et de Poenitentia. Adnotationes.” W Patrologia Latina, t. II, red. Jacques-Paul Migne, 1135–206. Paris, 1836.
Tertullianus. „De Præscriptionibus Adversus Hæreticos.” W Patrologia Latina, t. II, red. Jacques-Paul Migne, 9–74. Paris, 1836.
Tertullianus. „De Virginibus Velandis.” W Patrologia Latina, t. II, red. Jacques-Paul Migne, 887–914. Paris, 1836.
Von Harnack, Adolf. Die Lehre der zwölf Apostel nebst Untersuchungen zur ältesten Geschichte der Kirchenverfassung und des Kirchenrechts. 2016.
Wieland, Franz. Die genetische Entwicklung der sog. Ordines Minores in den drei ersten Jahrhunderten. Rom, 1897.
Zachara, Maciej. „Czy Tradycja apostolska jest dokumentem rzymskim?” Ruch Biblijny i Liturgiczny 65, no 1 (2012): 3–20. DOI: https://doi.org/10.21906/rbl.79.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Dawid Makowski

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
CC BY ND 4.0. The Creator/Contributor is the Licensor, who grants the Licensee a non-exclusive license to use the Work on the fields indicated in the License Agreement.
- The Licensor grants the Licensee a non-exclusive license to use the Work/related rights item specified in § 1 within the following fields: a) recording of Work/related rights item; b) reproduction (multiplication) of Work/related rights item in print and digital technology (e-book, audiobook); c) placing the copies of the multiplied Work/related rights item on the market; d) entering the Work/related rights item to computer memory; e) distribution of the work in electronic version in the open access form on the basis of Creative Commons license (CC BY-ND 3.0) via the digital platform of the Nicolaus Copernicus University Press and file repository of the Nicolaus Copernicus University.
- Usage of the recorded Work by the Licensee within the above fields is not restricted by time, numbers or territory.
- The Licensor grants the license for the Work/related rights item to the Licensee free of charge and for an unspecified period of time.
FULL TEXT License Agreement
Stats
Number of views and downloads: 283
Number of citations: 0