Belarusian Citizens in Poland after 2020: Between Institutional Frameworks and Migration Strategies
DOI:
https://doi.org/10.12775/SDR.2025.2.11Keywords
Belarusian migration after 2020, Poland’s migration policy, legalisation of stay, international protection, migration choicesAbstract
The article examines the legalisation choices of Belarusian citizens in Poland after 2020. It highlights the sharp increase in migration and the diversity of legal stay options, from humanitarian visas and the Poland. Business Harbour programme to permanent residence and international protection. Migration is analysed as the interplay between institutional frameworks and migrants’ strategies, based on empirical research and official data.
References
Źródła drukowane
Grodecki B., Odpowiedź na interpelację nr 9766 w sprawie pomocy dla obywateli i obywatelek Republiki Białoruś, 5.10.2020, Warszawa, https://sejm.gov.pl/sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=BU5JCP (dostęp: 30.08.2025).
Kancelaria Sejmu, Biuro Komisji Sejmowych, Pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Śledczej do Zbadania Legalności, Prawidłowości oraz Celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r. (nr 41), 26.11.2024, https://orka.sejm.gov.pl/zapisy10.nsf/0/5F5C51EE7B8C5AA8C1258BEA00320A07/%24File/0009110.pdf (dostęp: 27.10.2025).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z rozporządzeniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 8 grudnia 2017 r. w sprawie państw, do których obywateli stosuje się niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową oraz przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, Dz.U. 2017, poz. 2349.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 marca 2022 r. w sprawie wiz dla cudzoziemców, Dz.U. 2022, poz. 827.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2022 r. w sprawie obywatelstw, których posiadanie uprawnia cudzoziemców do ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 186 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Dz.U. 2022, poz. 1335.
Rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 18 sierpnia 2022 r. w sprawie wydawania wiz krajowych cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 2022, poz. 1809.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Dz.U. 2013, poz. 1650 z późn. zm.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2022, poz. 91.
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Dz.U. 2018, poz. 1265.
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka, Dz.U. 2007, nr 180, poz. 1280.
Opracowania
Chulitskaya T. i in., Belarusian Migrants in Poland and Lithuania: General Trends and Comparative Analysis, Vilnius 2022, https://www.gssc.lt/wp-content/uploads/2022/11/LT-POL-ataskaita.pdf (dostęp: 27.10.2025).
Drinkwater S., Garapich M.P., Migration Strategies of Polish Migrants: Do They Have Any at All?, „Journal of Ethnic and Migration Studies” 41 (2015), no. 12, s. 1909–1931.
Dudek B., Panuciak A., Strzelecki P., Sytuacja życiowa i ekonomiczna migrantów z Białorusi w Polsce w 2024 r. Raport z badania ankietowego, Narodowy Bank Polski, Departament Statystyki, Warszawa 2024.
Fedorowicz K., Demograficzne problemy Białorusi, „Komentarze IEŚ” 1290 (30/2025), 14.02.2025, https://ies.lublin.pl/komentarze/demograficzne-problemy-bialorusi/ (dostęp: 29.08.2025).
Jaroszewicz M., Lesińska M., Homel K., The rise of a new transnational political nation: the Belarusian diaspora and its leaders after the 2020 protests, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 20 (2022), z. 1, s. 35–56.
Jaroszewicz M., Lesińska M., New Permanent Residents? Belarusians in Poland after 2020, CMR Spotlight, 2023, no. 51, https://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2023/05/Spotlight-MAJ-2023.pdf (dostęp: 27.10.2025).
Kanasz T., Dynamika negatywnych postaw wobec obywateli Białorusi przebywających w Polsce w latach 2020–2023: uwarunkowania, konteksty i manifestacje, „Kultura i Społeczeństwo” 69 (2025), nr 2, s. 95–111.
Lipold P., Instrumentalizacja migracji i próby wykorzystywania zjawiska w działaniach hybrydowych prowadzonych przez państwa ościenne wobec Unii Europejskiej, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 82 (2024), s. 226–250.
Sauka K., Kaźmierkiewicz P., Chmiel O.J., Migracje Białorusinów do Polski i Unii Europejskiej: krajobraz po sierpniu 2020 r., red. A. Kulesa, Raport CASE Belarus, Warszawa 2021.
Szachoń-Pszenny A., Zaręba A., Instrumentalizacja migrantów jako forma destabilizacji bezpieczeństwa na wschodniej granicy zewnętrznej UE w kontekście wojny w Ukrainie, „Politeja” 88 (2024), nr 3, s. 89–104.
Ślęzak-Belowska E., Bielewska A., Migration Decision-Making Process by Migrants, Refugees and Forced Migrants: Between Choice and Coercion, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny” (2025), nr 1, s. 11–35.
Netografia
Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej, Bezwizowy tryb wjazdu i wyjazdu cudzoziemców na termin do 30 dób, https://poland.mfa.gov.by/pl/consular_issues/visas/bezwiz/ (dostęp: 30.08.2025).
Kacprzak I., Wiza humanitarna tylko dla represjonowanych. Rząd zlikwidował ułatwienia, „Rzeczpospolita” (5 III 2025), https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art41877591-wiza-humanitarna-tylko-dla-represjonowanych-rzad-zlikwidowal-ulatwienia (dostęp: 30.08.2025).
Kolarz S., Białorusini na emigracji – wsparcie państw UE i Rady Europy dla represjonowanych, „Biuletyn PISM” 193 (2024), https://www.pism.pl/publikacje/bialorusini-na-emigracji-wsparcie-panstw-ue-i-rady-europy-dla-represjonowanych (dostęp: 27.10.2025).
Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej, Lokalne uwarunkowania tworzenia i funkcjonowania przyszłych centrów integracji cudzoziemców w świetle analizy danych zastanych. Wnioski i rekomendacje, maj–czerwiec 2024, Warszawa, https://mcps.com.pl/wp-content/uploads/2024/08/cudzoziemcy.pdf (dostęp: 27.10.2025).
Migracje.gov.pl, https://migracje.gov.pl/ (dostęp: 30.08.2025).
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Informacja o zatrudnieniu cudzoziemców w Polsce – 2024 rok, marzec 2025, Warszawa, https://psz.praca.gov.pl/documents/10828/8179096/Informacje+o+zatrudnieniu+cudzoziemc%C3%B3w+w+Polsce+-+2024.pdf/bd1f2494-cd1a-498c-070e-540e763f5044 (dostęp: 27.10.2025).
Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Informacje dla podróżujących – Białoruś, https://www.gov.pl/web/bialorus/informacje-dla-podrozujacych (dostęp: 30.08.2025).
Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, Komunikat ws. zawieszenia udziału MSZ w programie Poland Business Harbour, https://www.gov.pl/web/dyplomacja/komunikat-ws-zawieszenie-udzialu-ministerstwa-spraw-zagranicznych-w-programie-poland-business-harbour (dostęp: 30.08.2025).
Polska Agencja Inwestycji i Handlu. Grupa PFR, Poland, Business Harbour rządowy program dla specjalistów i firm sektora ICT otwiera się na Azerbejdżan!, 12.01.2022, https://www.paih.gov.pl/news/20220112-poland_business_harbour/ (dostęp: 28.10.2025).
State Border Committee of the Republic of Belarus. Information Portal, Visa-Free Entry for Foreigners to the Republic of Belarus, https://gpk.gov.by/en/border-crossing/visa-free/ (dostęp: 30.08.2025).
Urząd do Spraw Cudzoziemców, Nowe zezwolenie na pobyt czasowy dla Białorusinów posiadających tzw. wizy humanitarne, 7.07.2022, https://www.gov.pl/web/udsc/nowe-zezwolenie-na-pobyt-czasowy-dla-bialorusinow-posiadajacych-tzw-wizy-humanitarne (dostęp: 30.08.2025).
Urząd do Spraw Cudzoziemców, Raport na temat obywateli Białorusi (wg stanu na 30 kwietnia 2025 r.), Warszawa 2025, https://www.gov.pl/attachment/ee780adf-52c0-4569-806e-9dd76fe26922 (dostęp: 27.10.2025).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Stabilna sytuacja finansowa FUS w 2024 r., 14.04.2025, https://www.zus.pl/-/fundusz-ubezpiecze%C5%84-spo%C5%82ecznych-w-dobrej-kondycji?redirect=%2Fo-zus%2Fdla-mediow%2Fanalizy-i-raporty (dostęp: 30.08.2025).
Государственный пограничный комитет Республики Беларусь, Беларусь рассматривает вопрос безвизового въезда для граждан сопредельных стран, https://gpk.gov.by/news/gpk/143354/ (dostęp: 30.08.2025).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 83
Number of citations: 0
