Education and Upbringing or Indoctrination and Propaganda? The Ideological Aspects of Education in Institutions of the Union of Polish Patriots on the Example of Southern Kazakhstan (1944–1946)
DOI:
https://doi.org/10.12775/SDR.2025.1.05Keywords
Union of Polish Patriots in the USSR, Polish education in the USSR, orphanages in the USSR, deportees, Kazakhstan, deportations, indoctrination, propagandaAbstract
After 1943, the organisation of education for Polish children in the USSR included the incorporation of communist ideology and Stalinist propaganda into the curriculum. The Polish Patriots’ Union in the USSR, which promoted the slogans of “Polish-Soviet friendship” and the post-war alliance between Poland and its eastern neighbour, was responsible for re-establishing and expanding the network of educational institutions. The practice of operating schools, kindergartens, orphanages and boarding schools under the banner of the PPU showed varying degrees of compulsory propaganda. Examining this issue on the example of South Kazakhstan (i.e., the South Kazakhstan Oblast) reveals the scale of indoctrination. It allows for an assessment of whether, in practice, more effort was made to impart knowledge or whether education served merely as a pretext for political and educational work.
References
Źródła archiwalne
Archiwum Akt Nowych w Warszawie
Związek Patriotów Polskich w ZSRR
Archiwum Prezydenta Republiki Kazachstan w Ałmaty
Fond 708, Komitet Centralny Komunistycznej Partii (bolszewików) Kazachstanu
Centralne Państwowe Archiwum Republiki Kazachstan w Ałmaty
Fond 1692, Ministerstwo Oświaty Kazachskiej SRR
Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie
Ambasada RP w Kujbyszewie (zbiory online)
Źródła drukowane
Dzyra J., Wspomnienia z zesłania, http://www.sybiracy.wckp.lodz.pl/jdzyra.html.
Kieruzel T., Ciągle myślało się o jedzeniu, „Zesłaniec” (2020), nr 80, s. 75–80.
Koerpel B., Epizody, Szamotuły 2014.
Krupiński S., Okruchy wspomnień, Zgorzelec 2004.
Wschodnie losy Polaków, t. 1, wybór W. Myśliwski, Łomża 1991.
Wspomnienia Sybiraków. Zbiór tekstów źródłowych, red. J. Kobryń, Bystrzyca Kłodzka 2008.
Wspomnienia Sybiraków. Zbiór tekstów źródłowych. Część druga, red. J. Kobryń, J. Kobryń, Bystrzyca Kłodzka 2010.
Opracowania
Boćkowski D., Czas nadziei. Obywatele Rzeczypospolitej Polskiej w ZSRR i opieka nad nimi placówek polskich w latach 1940–1943, Warszawa 1999.
Boćkowski D., Jak pisklęta z gniazd. Dzieci polskie w ZSRR w okresie II wojny światowej, Wrocław 1995.
Bugaj T., Dzieci polskie w ZSRR i ich repatriacja 1939–1952, Jelenia Góra 1986.
Głowacki A., Deportacje dzieci i młodzieży w głąb Związku Sowieckiego w latach 1940–1941, w: Polskie dzieci na tułaczych szlakach 1939–1950, red. J. Wróbel, J. Żelazko, Warszawa 2008, s. 25–41.
Głowacki A., Na pomoc zesłańczej edukacji. Działalność wydawnicza Komitetu do spraw Dzieci Polskich w ZSRR (1943–1946), Łódź 2017.
Głowacki A., Ocalić i repatriować. Opieka nad ludnością polską w głębi terytorium ZSRR (1943– 1946), Łódź 1994.
Głowacki A., Problemy edukacji dzieci polskich zesłańców (1941–1946), „Przegląd Historyczno-Oświatowy” (2016), nr 1–2, s. 173–193.
Marciniak W., „Na gościnnej ziemi radzieckiej”. Obraz zsyłki ludności polskiej w ZSRR w dokumentach Związku Patriotów Polskich, „Wrocławskie Studia Wschodnie” 17 (2013), s. 125–145.
Marciniak W., Odzyskać nadzieję, wrócić do Ojczyzny. Związek Patriotów Polskich w Południowym Kazachstanie 1944–1946, Łódź 2021.
Marciniak W., Związek Patriotów Polskich jako organizator repatriacji obywateli polskich z ZSRR w latach 1945–1946, „Pamięć i Sprawiedliwość” (2014), nr 1 (23), s. 339–367.
Trela E., Edukacja dzieci polskich w Związku Radzieckim w latach 1941–1946, Warszawa 1983.
Trela E., Polskie placówki oświatowe i wychowawcze w Związku Radzieckim w latach 1943–1946. Liczebność i rozmieszczenie, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1981.
Netografia
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 190
Number of citations: 0