Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
    • Français (France)
    • Deutsch
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski
  • Français (France)
  • Deutsch

Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej

Operation of Russian Military Censorship during the First World War
  • Home
  • /
  • Operation of Russian Military Censorship during the First World War
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 56 No. 2 (2021) /
  4. Articles

Operation of Russian Military Censorship during the First World War

Authors

  • Mariusz Kulik Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk https://orcid.org/0000-0001-8420-0429

DOI:

https://doi.org/10.12775/SDR.2021.2.03

Keywords

military censorship, Russia, First World War, correspondence (letters), Polish issues

Abstract

The text presents the structure and operation principles of the Russian military censorship during the First World War. Censorship structures existed separately in the land army and the navy. It operated in two areas: control of letters (correspondence) and control of printed texts (mainly the press). Its task was to find information of military significance in the content of a letter and remove it. This was to counteract the possibility of both spying for the enemy and unintentionally revealing important information. Attempts were also made to recognise the mood among the troops and the public attitude to the war. In the documents that have been preserved on the military censorship, most of the information refers to combat operations and the mood of the Russian army, but there were also mentions of Polish military formations.

Author Biography

Mariusz Kulik, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Mariusz Kulik, PhD with habilitation, employee of the Tadeusz Manteuffel Institute of History of the Polish Academy of Sciences, Warsaw; interested in the history of Poles in Russia in the 19th and early 20th century and Polish-Russian relations in that period.

References

Źródła archiwalne

Архив внешней политики Российской Империи – Москва

Российский Государственный Архив Военно-Морского Флота – Санкт-Петербург

Российский Государственный Военно-Исторический Архив – Москва

Российский Государственный Исторический Архив – Санкт-Петербург

Źródła drukowane

Временное положение о военной цензуре, [b.m.d.w.].

Правила и указания для военных цензоров при просмотре телеграфной корреспонденции в Петроградской военной цензуре, [b.m.d.w.].

Opracowania

Borodziej W., Górny M., Nasza wojna, t. 1: Imperia 1912–1916, Warszawa 2014.

Czerep S., Wielka operacja zimowa pierwszej wojny światowej. Działania na kierunku mazursko-augustowskim od 7 do 21 lutego 1915 roku, Białystok 2011.

Demm E., Censorship and Propaganda in World War I. A Comprehensive History, London–New York–Oxford–New Delhi–Sydney 2019.

Fuller W.C., Prawdziwy koniec carskiej Rosji. Szpiegomania i zmierzch imperium, tłum. M. Kittel, Warszawa 2008.

Jopek A., Łabuński Józef, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 18, z. 2, Wrocław 1973, s. 176–177.

Nelson R.L., Soldier Newspapers: A Useful Source in the Social and Cultural History of the First World War and Beyond, „War in History” 17 (2010), no. 2, s. 167–191.

Wap A., Twierdza Osowiec. Zarys dziejów, Białystok 1994.

Wielka Wojna w polskiej korespondencji zatrzymanej przez cenzurę austro-węgierską. Materiały polskich grup cenzury z lat 1914–1918, t. 1–5, Warszawa 2018.

Алфёрова И.В., Блохин В.Ф., „Гасильник народного духа”: цензурные ограничения в освещении героизма фронтовиков во время первой мировой войны, „Новый Исторический Вестник” (2017), № 3 (53), с. 63–84.

Асташов А.Б., Русский фронт в 1914 – начале 1917 года. Военный опыт и современность, Москва 2014.

Асташов А.Б., Симмонс П.А., Письма с войны, 1914–1917, Москва 2015.

Батулин П.В., Военная цензура в период первой мировой войны и революции 1917–1918 гг.: проблема сущности и преемственности, „Проблемы истории, филологии, культуры” (2006), № 16/3, с. 141–155.

Батулин П.В., Перечни военной цензуры 1912–1923 гг., „Ленинградский юридический журнал” (2012), № 4, с. 152–165.

Блохин В.Ф., Военная цензура Минского военного округа и начало Первой мировой войны, „Новый Исторический Вестник” (2019), № 3 (61), с. 29–43.

Бои на Бзуре и Равке (ноябрь 1914 – январь 1915 года). Перлюстрированные письма, воспоминания, фронтовые корресподенции, ред. Н.Д. Постников, Москва 2018.

Гольдин С., Русская армия и евреи 1914–1917, Москва 2018.

Гужва Д.Г., Военная цензура русской периодической печати в годы Первой мировой войны, в: Русская публицистика и периодика эпохи Первой мировой войны политика и поэтика. Исследования и мртериалы, Москва 2013.

Измозик В.С., Служба перлюстрации в российской армии в XIX – начало XX века, „Ленинградский юридический журнал” (2012), № 4, с. 184–193.

Измозик В.С., Черные кабинеты. История российской перлюстрации XVIII – начало XX века, Москва 2015.

Кирмель Н.С., Спецслужбы России в Первой мировой войне 1914–1918 годов, Москва 2018.

Кравков В.П., Великая война без ретуши. Записки корпусного врача, Москва 2014.

Лемке М.К., 250 дней в царской ставке 1914–1916, т. 1–2, Минск 2003.

Нелипович С.Г., Лодзинская кампания 1914 года, Москва 2019.

Нелипович С.Г., Русский фронт Первой мировой войны: потери сторон 1914, Москва 2017.

Нокс А., Вместе с Русской Армией. Дневник военного атташе. 1914–1917, Москва 2014.

Свечников М.С., Буняковский В.Я., Оборона крепости Осовец во время второй, 6½ месячной осады её, Петроград 1917.

Снесарев А., Письма с фронта 1914–1917, Москва 2012.

Список личного состава судов флота, строевых и административных учреьждений морского ведомства. Издание Статистического отделения Главного Морского Штаба, Июльское 1913 года, С.-Петербург 1913.

Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2022-01-07

How to Cite

1.
KULIK, Mariusz. Operation of Russian Military Censorship during the First World War . Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej. Online. 7 January 2022. Vol. 56, no. 2, pp. 47-69. [Accessed 6 February 2026]. DOI 10.12775/SDR.2021.2.03.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 56 No. 2 (2021)

Section

Articles

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 1181
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski
  • Français (France)
  • Deutsch

Tags

Search using one of provided tags:

military censorship, Russia, First World War, correspondence (letters), Polish issues
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop