Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Rocznik Przekładoznawczy

NIECH ŻYJE TŁUMACZ! Anatolij Niechaj – jeden z rosyjskich ambasadorów Agnieszki Osieckiej
  • Strona domowa
  • /
  • NIECH ŻYJE TŁUMACZ! Anatolij Niechaj – jeden z rosyjskich ambasadorów Agnieszki Osieckiej
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Nr 20 (2025) /
  4. Teoria i praktyka przekładu

NIECH ŻYJE TŁUMACZ!

Anatolij Niechaj – jeden z rosyjskich ambasadorów Agnieszki Osieckiej

Autor

  • Monika Krajewska UMK https://orcid.org/0000-0002-4066-5125

DOI:

https://doi.org/10.12775/RP.2025.008

Słowa kluczowe

Anatolij Niechaj, Agnieszka Osiecka, Niech żyje bal, tłumaczenie meliczne, biografia, warsztat tłumacza, translatoryka antropocentryczna, translator studies

Abstrakt

W niniejszym artykule przybliżam postać Anatolija Niechaja, którego dzięki działalności translatorskiej i popularyzatorskiej można nazwać ambasadorem twórczości Agnieszki Osieckiej w Rosji. Punktem wyjścia do przedstawienia biografii i ukazania warsztatu tłumacza jest szczegółowa analiza dwutekstu Niech żyje bal i Славься, наш бал. W związku z przyjętym przez Anatolija Niechaja założeniem, jakim było stworzenie przekładu melicznego, dominanta, obok oddania sensu oryginału, obejmowała również odtworzenie schematu melodycznego piosenki. Sprawia to, że powołany do życia utwór doskonale się śpiewa (dotyczy to zresztą wszystkich przekładanych przez niego piosenek). Dzięki nawiązaniu kontaktu z tłumaczem udało się rozstrzygnąć nie tylko pewne kwestie dotyczące tego konkretnego tłumaczenia, ale poznać też ciekawe refleksje na temat procesu translacji w ogóle, a ponadto zajrzeć do wspomnień z dzieciństwa i młodości, a tym samym prześledzić drogę od pierwszej myśli o nieprzystawalności języków do zainteresowania się językiem polskim, pierwszych tłumaczeń i publikacji.

Bibliografia

Alekseevka: Алексеевка. 90 лет вместе с книгой, 2025, ОБУК Курская областная универсальная научная библиотека им. Н. Н. Асеева, https://kurskonb. ru/our-book/90let/10/, Курск, s. 7 (dostęp: 15.09.2025).

Bednarczyk A., 2010, Kilka słów o strategii, „strategii” i nadinterpretacji, „Między oryginałem a przekładem”, XVI, s. 109–122.

Bończa-Szabłowski J., 2021, Agnieszka Osiecka. Ta, co w pamięci ciągle płonie, https://blog.polona.pl/2021/10/agnieszka-osiecka-ta-co-w-pamieci-ciagle-plonie/ (dostęp: 15.09.2025).

Chłoporobotnik i boa grzechotnik – wystawa, https://artmuseum.pl/wystawy/ chloporobotnik-i-boa-grzechotnik (dostęp: 15.09.2025).

Ćwiek N., 2021, Rosyjskie przekłady pieśni Agnieszki Osieckiej (na podstawie wybranych utworów), Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Anny Bednarczyk, Łódź.

Gliński R., Rosa, M. (reż.) (2020), Osiecka, odcinek 12, Telewizja Polska.

Encyklopedia Teatru Polskiego: Apetyt na czereśnie, https://encyklopediateatru. pl/przedstawienie/9315/apetyt-na-czeresnie (dostęp: 15.09.2025).

Lewandowski A., 2025, Литературные забавы Пушкина, пер. А. Нехая, „Дом Славянский. Литературно-исторический журнал”, Выпуск 51, http://dompolski-journal.ru/articles/article/988/ (dostęp: 15.09.2025).

Magda Umer i piosenki jej życia, 2014 Polskie Radio – Jedynka, https://jedynka. polskieradio.pl/artykul/1104699,Magda-Umer-i-piosenki-jej-%C5%BCycia (dostęp: 15.09.2025).

MGrelewski, 2011, Агнешка Осецкая в Петербурге, „Gazeta Petersburska”, https://gazetapetersburska.org/%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%B0-%D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%86%D0%BA %D0%B0%D1%8F-%D0%B2-%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80 %D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B5/?amp=1 (dostęp: 15.09.2025).

Muzeum Polskiej Piosenki czyli historia jednego przeboju: Niech żyje bal. Maryla Rodowicz, 2016, Magazyn miejski „Opole i kropka” https://www.opole.pl/ sites/default/files/field_pdf_version/2019-10/Opole-i-kropka-nr-12-2016.pdf (dostęp: 15.09.2025).

Nehaj: Нехай А. 2005, Предисловие, [w:] Осецкая А., Ах, пани, панове, переводы с польского, Санкт-Петербург, s. 5.

Nehaj: Нехай А., 2011, Этот российский след…, [w:] MGrelewski, 2011, Агнешка Осецкая в Петербурге, „Gazeta Petersburska”, https://gazetapetersburska.org/%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B5%D1%88%D0%BA%D0%B0 %D0%BE%D1%81%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B2%D0%BF%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B5/?amp=1 (dostęp: 15.09.2025).

Nehaj: Нехай А., 2021, Признания, materiał niepublikowany, plik elektroniczny otrzymany od autora (46 stron).

Nehaj: Нехай А., 2024, „Ах, пани, панове…” (Агнешка Осецкая), materiał niepublikowany, plik elektroniczny otrzymany od autora (6 stron).

Nehaj: Нехай А., 2025, Стихи Агнешки Осецкой, обращенные к Окуджаве, „Дом Славянский. Литературно-исторический журнал”, Выпуск 51, http:// dompolski-journal.ru/articles/article/987/ (dostęp: 15.09.2025).

Niechaj A., prywatna korespondencja z Moniką Krajewską; e-maile z: 25.08.2025, 26.08.2025, 28.10. 2025, 22.11.2025.

Milewska H., 2023, Jerzy Połomski – kapitał sympatii, „Hi-Fi i Muzyka”, nr 1, https:// www.hi-fi.com.pl/muzyka/sylwetki/jerzy-polomski/ (dostęp: 15.09.2025).

Olbrychski R., Pacho A., 2024, Brawurowy „Apetyt na czereśnie”, https://janowo. art/brawurowy-apetyt-na-czeresnie/ (dostęp: 15.09.2025).

Osiecka A., 1967–1989, Apetyt na czereśnie, Wykaz piosenek, Cyfrowe Archiwum Agnieszki Osieckiej, https://polona.pl/item-view/557c1b60-1475-49e2-a444ea33a4a4c954?page=1 (dostęp: 15.09.2025).

Osiecka A., 1976, 1993, Niech żyje bal, Cyfrowe Archiwum Agnieszki Osieckiej, https://polona.pl/item-view/207566d7-7dc7-47d2-93f1-ae99bde1f1f7?page=43 (dostęp: 15.09.2025).

Pavlenko: Павленко А., 2024, Анатолий Нехай „Не устать нам”, „Гатчинская правда”, https://gtn-pravda.ru/2024/11/02/anatoliy-nehay-ne-ustat-nam.html (dostęp: 15.09.2025).

Płużyczka M., 2021, Tłumacz miarą wszechrzeczy. Translatoryka antropocentryczna jako koncepcja prekursorska względem translatOR studies, [w:] Teksty, komunikacja, translacja w perspektywie antropocentrycznej: studia dedy kowane Panu Profesorowi Jerzemu Żmudzkiemu, J. Knieja, J. Krajka (red.), Lublin, s. 91–111.

Polonica Petropolitana, https://www.polskipetersburg.pl/biblioteka/seria-polonica-petropolitana (dostęp: 15.09.2025).

Položenie: Положение о Шестом Санкт-Петербургском конкурсе молодых переводчиков „Sensum de Sensu” 2006 год, Союз переводчиков России Санкт-Петербургское отделение, https://www.utr.spb.ru/Competitions/ Competition_2006/polozhenie_2006.htm (dostęp: 15.09.2025).

Pomnim ob Oseckoj: Помним об Осецкой, 10 ноября 2024, http://www.dompolski-journal.ru/news/135/ (dostęp: 15.09.2025).

Rodowicz M., Sztyler A., 2012, Maryla oj, Ty!, „Twój Styl”, nr 1, za: Serwis prasowy Maryli Rodowicz, http://marylapress.pl/wp/maryla-oj-ty/ (dostęp: 15.09.2025).

Soćko D., Agnieszka Osiecka – nasza poetka codzienności. Najpiękniejsze wiersze i piosenki, https://zwierciadlo.pl/kultura/539714,1,agnieszka-osiecka--wiersze-piosenki.read (dostęp: 15.09.2025).

Wikipedia: Fandango, https://pl.wikipedia.org/wiki/Fandango (dostęp: 15.09. 2025).

Wikipedia: Niech żyje bal, https://pl.wikipedia.org/wiki/Niech_%C5%BCyje_bal (dostęp: 15.09.2025).

Wikipedia: Половой, https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0% BB%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9, (dostęp: 15.09.2025).

wp, 2021, Agnieszka Osiecka odeszła 24 lata temu. Wiemy, jak wyglądały ostatnie miesiące jej życia i co powiedziała przed śmiercią, „Super Express”, https:// www.se.pl/wiadomosci/exclusive/agnieszka-osiecka-wipo-rocznica-smierci24-lata-ostatnie-miesiace-zdanie-przed-smiercia-aa-F3gE-xxp2-viyH.html (dostęp: 15.09.2025).

Rocznik Przekładoznawczy

Pobrania

  • Krajewska2025

Opublikowane

2026-06-30

Numer

Nr 20 (2025)

Dział

Teoria i praktyka przekładu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Monika Krajewska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 37
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Anatolij Niechaj, Agnieszka Osiecka, Niech żyje bal, tłumaczenie meliczne, biografia, warsztat tłumacza, translatoryka antropocentryczna, translator studies
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa