Specyfika opieki nad kobietą ciężarną po operacyjnym zabiegu usunięcia tętniaka mózgu – opis przypadku
DOI:
https://doi.org/10.15225/PNN.2026.15.2.4Słowa kluczowe
tętniak mózgu, operacja neurochirurgiczna, opieka pooperacyjnaAbstrakt
Wstęp. Malformacje tętniczo-żylne (AVM) są zaburzeniami rozwojowymi wewnątrzczaszkowego układu naczyniowego, które w miarę upływu czasu mogą powiększać swoje rozmiary, doprowadzając tym samym do krwotoku śródmózgowego. AVM często mogą towarzyszyć tętniaki wewnątrzczaszkowe.
Cel. Praca ma na celu przedstawienie specyfiki opieki nad kobietą ciężarną po operacyjnym zabiegu usunięcia malformacji tętniczo-żylnej i tętniaka mózgu, u której dokonano odbarczenia kostno-twardówkowego prawej półkuli mózgu oraz embolizacji okolicy czołowo-ciemieniowej. Metoda badawcza to analiza indywidualnego przypadku z wykorzystaniem procesu pielęgnowania. Narzędzia wykorzystane w pracy to: wywiad, obserwacja, analiza dokumentacji medycznej oraz kwerenda literatury.
Opis przypadku. Pacjentka ciężarna CI PI w 26. tygodniu ciąży zgłosiła się do szpitala z powodu nagłego drętwienia i niedowładu lewostronnego. W badaniu TK opisano m.in. krwotok śródmózgowy, w angio-TK w sąsiedztwie krwiaka widoczna malformacja tętniczo-żylna, z towarzyszącym tętniakiem. Ciężarna przeszła dwie skomplikowane operacje (kraniektomię oraz embolizację). Łączny czas trwania hospitalizacji od momentu przyjęcia do przekazania na blok porodowy wynosił 77 dni. Opierając się na procesie pielęgnowania, sformułowano problemy pielęgnacyjne m.in.: ryzyko wystąpienia odleżyn oraz trudności w samopielęgnacji będące konsekwencją niedowładu lewostronnego.
Dyskusja. Rozwinięto temat AVM, tętniaków wewnątrzczaszkowych oraz udarów krwotocznych. Przedstawiono statystykę występowania udarów krwotocznych w czasie ciąży, metody leczenia pacjentek ciężarnych oraz badania przedstawiające częstość występowania udarów z powodu AVM. Przedstawione problemy pielęgnacyjne wraz z proponowanymi strategiami ich rozwiązania porównano z opisami przypadków klinicznych dostępnych w literaturze polskiej i zagranicznej. Opracowanie zostało przygotowane zgodnie z założeniami medycyny opartej na dowodach (EBM), co umożliwia uwzględnienie aktualnych wyników badań naukowych oraz najlepszych praktyk klinicznych.
Wnioski. Ciężarna, która z przyczyn od niej niezależnych doświadczyła skomplikowanych sytuacji klinicznych, jest przypadkiem szczególnym. Zwrócono uwagę na potrzebę zapewnienia specjalistycznej rehabilitacji neurologicznej oraz stałej współpracy zespołu interdyscyplinarnego. (PNN 2026;15(2):69–77)
Bibliografia
[1] Lindsay K.W., Bone I., Fuller G. Neurologia i Neurochirurgia. Wyd. Edra Urban & Partner, Wrocław 2022.
[2] Greenberg S.M. Malformacje naczyniowe. W: Greenberg S.M. (Red.), Neurochirurgia. Tom 2. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2023;1815–1826.
[3] El-Abtah M.E., Petitt J.C., Kashkoush A., Achey R., Bain M.D., Moore N.Z. Endovascular Management of Arteriovenous Malformation-Associated Intracranial Aneurysms: A Systematic Literature Review. World Neurosurg. 2022;164:257–269.
[4] Thornburg L.L., Birsner M.L. Inne choroby neurologiczne u kobiet w ciąży. W: Berghella V. (Red.), Perinatologia według zasad EBM. Wyd. MP, Kraków 2023;257–270.
[5] Graczyk D., Melka D., Jaracz K. Diagnoza pielęgniarska i plan opieki nad chorym z urazem czaszkowo-mózgowym. W: Jaracz K., Domitrz I. (Red.), Pielęgniarstwo neurologiczne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2019;548–556.
[6] Bajor K., Andrzejczyk P. Opieka pielęgniarska nad pacjentem po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu — studium przypadku. Wsp Piel Ochr Zdr. 2019;8(2):72–77.
[7] Bartoń E. Opieka nad chorym po operacji tętniaka śródczaszkowego. W: Bartoń E. Pielęgniarstwo neurochirurgiczne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2024;696–706.
[8] Lankau A. Ćwiczenia czynne, bierne. W: Klimaszewska K., Baranowska A., Krajewska-Kułak E. (Red.), Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2017;75–80.
[9] Bryndal A., Glowinski S., Majchrzycki M. Influence of Pregnancy on the Occurrence of Lumbar Spine Pain in Polish Women: A Retrospective Study. J Pers Med. 2022;12(3):357.
[10] Kózka M. Częstość występowania odleżyn i koszty leczenia. W: Bazaliński D., Kózka M. (Red.), Odleżyny w praktyce klinicznej. Zapobieganie i leczenie. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2021;3–10.
[11] Przybek-Mita J.Z., Sałacińska I., Fąfara A. i wsp. Profilaktyka odleżyn. W: Bazaliński D., Kózka M. (Red.), Odleżyny w praktyce klinicznej. Zapobieganie i leczenie. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2021:57–94.
[12] Bartoń E. Opieka nad chorym po kraniotomii czołowej i usunięciu guza mózgu. W: Bartoń E. Pielęgniarstwo neurochirurgiczne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2024;715–716.
[13] Wójkowska-Mach J. Podstawy kontroli zakażeń w warunkach zakładu opieki zdrowotnej. W: Bulanda M., Wójkowska-Mach J. (Red.), Zakażenia szpitalne w jednostkach opieki zdrowotnej. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2016;87–93.
[14] Jarocka I.T., Kulikowska A. Toaleta drzewa oskrzelowego. W: Klimaszewska K., Baranowska A., Krajewska-Kułak E. (Red.), Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2017;532–552.
[15] Lankau A. Technika masażu klasycznego W: Klimaszewska K., Baranowska A., Krajewska-Kułak E. (Red.), Podstawowe czynności medyczne i pielęgnacyjne. Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2017;65–74.
[16] Kwiatkowski S., Torbe A., Borowski D. i wsp. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie diagnostyki i postępowania w ciążach powikłanych ograniczeniem wzrastania płodu. Ginekol Perinatol Prakt. 2020;5(3):119–130.
[17] Brawura-Biskupski-Samaha R., Kosińska-Kaczyńska K. Fizjologiczna interpretacja KTG w teorii i przykładach. Medical Tribune, Warszawa 2024.
[18] Sanders B.D., Davis M.G., Holley S.L., Phillippi J.C. Pregnancy-Associated Stroke. J Midwifery Womens Health. 2018;63(1):23–32.
[19] Zhu D., Zhao P., Lv N. et al. Rupture Risk of Cerebral Arteriovenous Malformations During Pregnancy and Puerperium: A Single-Center Experience and Pooled Data Analysis. World Neurosurg. 2018;111:e308–e315.
[20] Yan K.L., Ko N.U., Hetts S.W. et al. Maternal and Fetal Outcomes in Women with Brain Arteriovenous Malformation Rupture during Pregnancy. Cerebrovasc Dis. 2021;50(3):296–302.
[21] Kołtuniuk A., Staworowska M., Rosińczuk J. Proces pielęgnowania pacjenta po przebytym udarze krwotocznym. Wsp Piel Ochr Zdr. 2016;5(3):88–93.
[22] Miller E.C. Maternal Stroke Associated with Pregnancy. Continuum (Minneap Minn). 2022;28(1):93–121.
[23] Opaskar A., Massaquoi R., Sila C. Stroke in pregnancy. Handb Clin Neurol. 2021;177:283–293.
[24] Szewczyk M.T., Kózka M., Cierzniakowska K. i wsp. Profilaktyka odleżyn — zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Część I. Leczenie Ran. 2020;17(3):113–146.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Jabłońska, Zuzanna Bordowicz, Joanna Wach, Aleksandra Kołtuniuk

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 5
Liczba cytowań: 0