Wpływ obciążenia opiekuna na stan emocjonalny pacjenta po udarze mózgu
DOI:
https://doi.org/10.15225/PNN.2026.15.1.1Słowa kluczowe
obciążenie opiekuna, depresja, udar niedokrwienny mózguAbstrakt
Wstęp. Na świecie częstość występowania udaru mózgu znacznie się różni. Jednak większość osób, które przeżyły udar, jest w stanie wykonywać codzienne czynności jedynie przy pomocy innych osób. Zarówno pacjenci, jak i ich rodziny mogą doświadczać problemów psychologicznych będących konsekwencją udaru.
Cel. Celem badania była ocena wpływu obciążenia opiekuna na stan psychiczny osób sprawujących opiekę nad pacjentami po udarze mózgu.
Materiał i metody. Badanie przeprowadzono w latach 2024–2025 i objęto nim 108 par pacjent–opiekun. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego. Dane zebrano za pomocą kwestionariuszy ankietowych.
Wyniki. Wszystkie domeny skali obciążenia opiekuna, obejmujące wysoki poziom ogólnego obciążenia, izolację społeczną, rozczarowanie, zaangażowanie emocjonalne, obciążenie środowiskowe oraz całkowite obciążenie, miały istotny statystycznie wpływ na stan emocjonalny opiekunów, u których stwierdzano objawy depresji.
Wnioski. Większe obciążenie opiekuna wiązało się ze znacząco gorszym stanem zdrowia psychicznego nieformalnych opiekunów osób po udarze mózgu. Wraz ze wzrostem obciążenia opiekunowie byli bardziej narażeni na występowanie objawów depresji. (PNN 2026;15(1):3–10)
Bibliografia
[1] Yildiz N., Sanal E., Sarsan A., Topuz O., Ardiç F. Characteristics of stroke patients and the factors affecting their functional outcomes. J PMR Sci. 2009;12:59–66.
[2] Karatepe A.G., Kaya T., Şen N., Günaydın R., Gedizlioğlu M. The risk factors in patients with stroke and relations with functional independence. Turk J Phys Med Rehabil. 2007;53:89–93.
[3] Atagün M.İ., Balaban Ö.D., Atagün Z., Elagöz M., Özpolat A.Y. Caregiver burden in Chronic Diseases. Current Approaches in Psychiatry. 2011;3(3):513–552.
[4] Dökmen Z.Y. Yakınlarına Bakım Verenlerin Ruh Sağlıkları İle Sosyal Destek Algıları Arasındaki İlişkiler. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2012;3(1):3–38.
[5] Berg A., Palomäki H., Lönnqvist J., Lehtihalmes M., Kaste M. Depression among caregivers of stroke survivors. Stroke. 2005;36(3):639–643.
[6] Tooth L., McKenna K., Barnett A., Prescott C., Murphy S. Caregiver burden, time spent caring and health status in the first 12 months following stroke. Brain Inj. 2005;19(12):963–974.
[7] Visser-Meily A., Post M., van de Port I., Maas C., Forstberg-Wärleby G., Lindeman E. Psychosocial functioning of spouses of patients with stroke from initial inpatient rehabilitation to 3 years poststroke: course and relations with coping strategies. Stroke. 2008;40(4):1399–1404.
[8] Kruithof W.J., Post M.W., van Mierlo M.L., van den Bos G.A., de Man-van Ginkel J.M., Visser-Meily J.M. Caregiver burden and emotional problems in partners of stroke patients at two months and one year post-stroke: Determinants and prediction. Patient Educ Couns. 2016;99(10):1632–1640.
[9] Jaracz K., Grabowska-Fudala B., Górna K., Jaracz J., Moczko J., Kozubski W. Burden in caregivers of long-term stroke survivors: Prevalence and determinants at 6 months and 5 years after stroke. Patient Educ Couns. 2015;98(8):1011–1016.
[10] Elmståhl S., Malmberg B., Annerstedt L. Caregiver’s burden of patients 3 years after stroke assessed by a novel caregiver burden scale. Arch Phys Med Rehabil. 1996;77(2):177–182.
[11] Jaracz K., Grabowska-Fudala B., Kleka P. et al. Development and Psychometric Properties of the Caregiver Burden Scale in Polish Caregivers of Stroke Patients. Psychol Res Behav Manag. 2022;15:665–675.
[12] Beck A.T., Ward C.H., Mendelson M., Mock J., Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry. 1961;4:561–571.
[13] do Carmo J.F., Oliveira E.R.A., Morelato R.L. Functional disability and associated factors in elderly stroke survivors in Vitória, Brazil. Rev Bras Geriatr Gerontol. 2016;19(5):809–818.
[14] Loh A.Z., Tan J.S., Zhang M.W., Ho R.C. The Global Prevalence of Anxiety and Depressive Symptoms Among Caregivers of Stroke Survivors. J Am Med Dir Assoc. 2016;18(2):111–116.
[15] Morimoto T., Schreiner A.S., Asano H. Caregiver burden and health-related quality of life among Japanese stroke caregivers. Age Ageing. 2003;32(2):218–223.
[16] Epstein-Lubow G.P., Beevers C.G., Bishop D.S., Miller I.W. Family functioning is associated with depressive symptoms in caregivers of acute stroke survivors. Arch Phys Med Rehabil. 2009;90(6):947–955.
[17] Denno M.S., Gillard P.J., Graham G.D. et al. Anxiety and depression associated with caregiver burden in caregivers of stroke survivors with spasticity. Arch Phys Med Rehabil. 2013;94(9):1731–1736.
[18] Hung J.W., Huang Y.C., Chen J.H. et al. Factors associated with strain in informal caregivers of stroke patients. Chang Gung Med J. 2012;35(5):392–401.
[19] McLennon S.M., Bakas T., Jessup N.M., Habermann B., Weaver M.T. Task difficulty and life changes among stroke family caregivers: relationship to depressive symptoms. Arch Phys Med Rehabil. 2014;95(12):2484–2490.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Bogusława Ryś, Beata Kudłacik, Maria Ciechacka, Agnieszka Pawełko, Elena Gurkova, Magdalena Kajstura, Sylwia Krzemińska, Paulina Bąk, Joanna Ziemiańska, Ewelina Bąk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 45
Liczba cytowań: 0