Przestrzenie wolności: między heroizmem a konformizmem
DOI:
https://doi.org/10.12775/PCh.2018.002Słowa kluczowe
wolność, wyzwolenie, heroizm, konformizm, transformacjaAbstrakt
Doświadczenie wolności może wiązać się z różnymi sytuacjami życiowymi. Zdaniem J. Tischnera, podstawowym rodzajem doświadczenia wolności jest stopniowe wyzwalanie się spod ograniczeń. Takie doświadczenie stało się zbiorowym udziałem polskiego społeczeństwa w okresie transformacji. Pierwszy nurt przemian polegał na stopniowej przebudowie ram ustrojowych w kierunku poszerzania przestrzeni wolności obywateli. Drugi wiązał się z powolną przebudową świadomości. Do wolności trzeba bowiem dojrzeć, by móc korzystać z oferowanych przez nią możliwości. Artykuł jest próbą analizy relacji i napięć między tymi dwiema ścieżkami budowania przestrzeni wolności. W ramach tej analizy ukazano przemiany sposobu rozumienia dwóch skrajnych podejść do eksploatacji wolności – heroizmu i konformizmu.
Bibliografia
Bancerz, Michał. „Język polityki i polityków – wczoraj i dziś”. Pisma Humanistyczne 5 (2003): 172–181.
Barbrook, Richard. Przyszłości wyobrażone. Od myślącej maszyny do globalnej wioski. Tłum. J. Dzierzgowski. Warszawa: Muza S.A., 2009.
Bartoszewski, Władysław. Warto być przyzwoitym. Poznań: W Drodze, 2005.
Czubernatowa, Wanda, Józef Tischner. Wieści ze słuchanicy. Kraków: Znak, 2001.
Grzegorzewska, Wioletta. „Kompleks polski”. Tygodnik Powszechny 41 (2017): 60–62.
Hirsz, Zbigniew Jerzy. Historia polityczna Polski 1939–1993. Białystok: PPUH Book House, 1996.
Michnik, Adam, Józef Tischner, Jacek Żakowski. Między Panem a Plebanem. Kraków: Znak, 1995.
Mickiewicz, Adam. Pan Tadeusz. Paryż: A. Pinard, 1834.
Patočka, Jan. Eseje heretyckie z filozofii dziejów. Tłum. J. Zychowicz. Warszawa: Fundacja Aletheia, 1998.
Postawy i wartości w okresie konfliktu społecznego, red. Stefania Dzięcielska-Machnikowska. Warszawa: KAW, 1985.
Ratzinger, Joseph. Głód Boga. Kazania z Pentling. Tłum. P. Kaźmierczak. Kraków: WAM, 2016.
Rousseau, Jean-Jacques. „Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi”. Tłum. Henryk Elzenberg. W: Jean-Jacques Rousseau, Trzy rozprawy z filozofii społecznej, 107–276. Warszawa: PWN, 1956.
Ryś, Grzegorz. Moc wiary. Kraków: WAM, 2017.
Sartre, Jean-Paul. „Wolność Kartezjańska”. Tłum. I. Tarłowska. W: Filozofia i socjologia XX wieku, t. II, red. Bronisław Baczko, 309–330. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965.
Tischner, Józef. „Człowiek zniewolony i sprawa wolności”. Znak 319–320 (1981): 123–142.
Tischner, Józef. „Homo sovieticus”. Pierwodruk: Gazeta Wyborcza 10 (1991), dodatek: Gazeta Świąteczna: 5.
Tischner, Józef. Etyka solidarności. Homo sovieticus. Kraków: Znak, 2005.
Tischner, Józef. Filozofia dramatu. Kraków: Znak, 1998.
Tischner, Józef. Myślenie według wartości. Kraków: Znak, 1982.
Tischner, Józef. Nieszczęsny dar wolności. Kraków: Znak, 1993.
Tischner, Józef. Polski kształt dialogu. Paris: Editions Spotkania, 1981.
Tischner, Józef. Polski młyn. Kraków: Nasza Przeszłość, 1991.
Tischner, Józef. Świat ludzkiej nadziei. Kraków: Znak, 1975.
Tischner, Józef. Zrozumieć własną wiarę. Kraków: Znak, 2012.
Tocqueville, Alexis de. O demokracji w Ameryce. Tłum M. Król. Warszawa: PIW, 1976.
Torańska, Teresa. Oni. Warszawa: Aneks, 1985.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 650
Liczba cytowań: 0
