Kalos kagathos, czyli o wartościach osobowych w sporcie

Abstrakt

Przedmiotem refleksji w niniejszym tekście jest odniesienie do konstytutywnych wartości dobra i piękna w sporcie, a także wartości osobowych w ogóle. Opisana jest tu swoista dyspozycja człowieka: wola, dzięki której reguluje on swoje zachowania, postawy i wysiłki w celu realizacji pewnych zamierzeń i działań. Jej wyrazem jest odwaga, wytrwałość, konsekwencja. Stanowi zatem podłoże i czyni możliwym osiąganie wartości przez osobę, która na swej drodze życiowej napotyka wewnętrzne lub zewnętrzne przeszkody. Poruszając problematykę wartości osobowych, zwłaszcza w odniesieniu do młodych sportowców, nie sposób pominąć pojęcia fair play. Zasada ta określa w powszechnym rozumieniu walkę o zwycięstwo, lecz nie za wszelką cenę, bezdyskusyjne przyjmowanie orzeczeń sędziowskich, uczciwość, bezpośredniość oraz zachowanie nieugiętej, praworządnej postawy nawet w wypadku, gdy inni nie przestrzegają wymagań fair play. Zawodnik musi zatem odznaczać się szacunkiem dla kolegów z zespołu, szacunkiem dla przeciwnika niezależnie od tego, czy się wygrywa, czy też przegrywa i uznaniem go, jako niezbędnego partnera w osiąganiu nadrzędnych ideałów sportu, szacunkiem dla sędziego, okazywanym w dążeniu do współpracy z nim w czasie zawodów i poza nimi. Wartości osobowe człowieka czynnie zaangażowanego w działania sportowe wypływają w dużej mierze ze stopnia uznania przez niego swej własnej wartości jako osoby. Wiedząc, kim jest, jakie wartości sobą prezentuje, jakie są jego mocne strony, ale też będąc świadom swych ułomności, staje się tym samym gotowy do walki z przeciwnościami i zdolny do przeczekania sytuacji patowych. Osoba taka pozytywnie postrzega rzeczywistość, jest w dużym stopniu samodzielna i konsekwentnie realizuje swe zamierzenia. Sportowiec – co zostało w tekście ukazane – mający duże poczucie dowartościowania jest nie tylko pogodnym człowiekiem i otwartym, o dużych walorach osobowych, ale także staje na wysokości zadań, które na polu sportowym od niego się egzekwuje.