Poetycka próżnia Leśmiana a biblijna pustynia. Przyczynek do dyskusji nad miejscem trudności w edukacji
DOI:
https://doi.org/10.12775/PCh.2025.022Słowa kluczowe
biblijna pustynia, próżnia, Leśmian, trudności, pedagogika, edukacjaAbstrakt
Tekst stanowi swego rodzaju odpowiedź autorki na wątpliwości związane z przyznawaniem zjawisku trudności w edukacji sprawiedliwej oceny. W szybko zmieniającym się świecie może się wydawać, że kwestie związane z trudem, cierpieniem,
pewnymi przeszkodami, które są wręcz immanentnie wpisane w proces kształcenia, znikają z horyzontu refleksji na rzecz „przyjemności” z odkrywania wiedzy. W nawiązaniu do tego tekst prezentuje poszukiwanie odpowiedzi na pytania: czy we współczesnej edukacji istnieje jeszcze miejsce dla „trudności” oraz czy trudność w procesie edukacyjnym przynosi pozytywne korzyści podmiotom uczącym się? Zjawisko trudności i wynikającego z niej cierpienia zostało zanalizowane na przykładzie dwóch literackich obrazów: fenomenu pustyni przedstawionej w Biblii oraz próżni obecnej w poezji Bolesława Leśmiana. W analizie biblijnej pustyni interpretacji poddano kilka wybranych fragmentów Pisma Świętego ze Starego oraz Nowego Testamentu, jak również informacji zawartych w Słowniku teologii biblijnej oraz literaturze przedmiotu. Utwór Dziewczyna autorstwa Bolesława Leśmiana stanowi główne pole do poprowadzenia refleksji nad zjawiskiem próżni w jego poezji. W artykule przedstawiono różnice i podobieństwa obu analizowanych obrazów literackich. Wnioski płynące z prowadzonych w tekście analiz i interpretacji kierują ku dostrzeżeniu wartości pojawiających się trudności na drodze procesu edukacyjnego. Jawią się jako szansa do przekraczania
swoich ograniczeń, szukania i nadawania sensu zaistniałym sytuacjom, porządkowania wciąż na nowo własnej rzeczywistości, a tym samym podejmowania wysiłku rozumienia samego siebie, jak również własnego bycia w odniesieniu do świata.
Bibliografia
Adamczyk, D., Kaleta-Witusiak, M. i Skowron, A. (2021). Fenomen ludzkiego cierpienia. Ujęcie filozoficzne, psychopedagogiczne i teologiczne. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP.
Biblia Jerozolimska. (2006). Poznań: Wydawnictwo Pallottinum.
Boniecki, E. (2008). Archaiczny świat Bolesława Leśmiana. Studium historycznoliterackie. Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.
Dobrosielska, U. (2024). Pedagogika wyobraźni. Pedagogiczny potencjał poezji Bolesława Leśmiana [niepublikowana praca doktorska]. Uniwersytet Warszawski.
Dreyfus, F. (1995). Czy Jezus wiedział, że jest Bogiem. Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów „W drodze”.
Gadamer, H.-G. (2013). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Grabowski, M. (2010). Pomazaniec. Przyczynek do chrystologii filozoficznej. Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów „W drodze”.
Leśmian, B. (2010). Dzieła wszystkie. Bolesław Leśmian. Poezje zebrane. Oprac. J. Trznadel. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Leśmian, B. (2011). Dzieła wszystkie. Bolesław Leśmian. Szkice literackie. Oprac. J. Trznadel. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Maliszewski, K. (2021). Bez-silna edukacja: o kształceniu kruchego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Mencwel, A. (2023). Poezja i prawda mitu. Próba interpretacji Dziewczyny Bolesława Leśmiana. Pamiętnik Literacki, 114(1), 47–58. https://doi.org.10.18318/pl.2023.1.3
Michalski, J.T. (2011). Sens życia a pedagogika. Impulsy myśli Viktora E. Frankla. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Milerski, B. i Karwowski, M. (2016). Racjonalność procesu kształcenia. Teoria i badanie. Kraków, Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Mrozowicz-Wrońska, M. (2021). Mechanizmy obronne – teoria, pomiar, eksperyment. Poznań: Wydawnictwo Rys.
Olechowska, A. (2016). Specjalne potrzeby edukacyjne. Warszawa: PWN.
Przanowski, M. (2014). Świadomość własnej tożsamości Jezusa w książce Pomazaniec Mariana Grabowskiego. W: M. Grabowski. Pomazaniec. Kontynuacja i dyskusja o książce Mariana Grabowskiego (s. 435–465). Kraków–Poznań: Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów „W drodze”.
Reut, M. (2021). O unieważnianiu i ważności humanistyki. Konfrontacje, inspiracje, polemiki. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Ricoeur, P. (1989). Język, tekst, interpretacja. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Rowiński, C. (1982). Człowiek i świat w poezji Leśmiana. Studium filozoficznych koncepcji poety. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Rymkiewicz, J.M. (2021). Leśmian. Encyklopedia. Warszawa: Fundacja Evviva L’arte.
Szamot, M. (2007). Chcę widzieć Jezusa. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Thomas, Ch. i Lèon-Dufour, X. (1994). Pustynia. W: X. Lèon-Dufour (red.), Słownik teologii biblijnej (s. 838–842). Poznań: Pallottinum.
Trznadel, J. (1999). Nad Leśmianem. Wiersze i analizy. Kraków: Wydawnictwo ARCANA.
Wyka, K. (1971). Dwa utwory (Dusiołek, Dziewczyna). W: J. Prokop i J. Sławiński (red.), Liryka polska. Interpretacje (s. 229–264). Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 41
Liczba cytowań: 0