Pedagogika samotności w ujęciu Marii Łopatkowej

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja twórczości Marii Łopatkowej (1927–2016), polskiej pedagożki, autorki nurtu pedagogika serca. Tekst nakierowany jest szczególnie na scharakteryzowanie wkładu autorki do nowej subdyscypliny, jaką jest monoseologia pedagogiczna (pedagogika samotności). Artykuł składa się z dwóch głównych części. W pierwszej został ukazany rys biograficzny autorki, odnoszący się zwłaszcza do jej edukacji, pracy zawodowej i naukowej, a także działalności politycznej i społecznej. W drugiej zaś skoncentrowano się na autorskiej koncepcji samotności. Zagadnienie to jest ważne i nadal aktualne, ponieważ problem osamotnienia dotyka coraz więcej osób, w tym dzieci i młodzież. Stanowi też duże wyzwanie dla wychowawców, których zadaniem jest nie tylko zdiagnozowanie tego kryzysu, lecz także podjęcie odpowiedniej interwencji i profilaktyki. W tekście zostały zaprezentowane różne rodzaje samotności wyodrębnione przez autorkę: samotność dziecka (w rodzinie, żłobku, przedszkolu, szkole, szpitalu, samotność sieroca) i samotność nauczycieli, a także rekomendacje dotyczące minimalizowania tego stanu proponowane przez Łopatkową, które mogą stanowić także inspirację dla współczesnych pedagogów.