„Pracę odrodzenia narodowego zacząć trzeba […] od ludu pracującego” – nowy wzorzec osobowy robotnicy i kobiety pracującej na łamach krakowskiej Kobiety Polskiej (1916–1921)
DOI:
https://doi.org/10.12775/PCh.2025.019Słowa kluczowe
robotnice, katolicyzm, wychowanie, czasopismo, Kobieta PolskaAbstrakt
Okres I wojny światowej i perspektywa odzyskania niepodległości przez Polskę nasiliły dyskusje prasowe dotyczące przygotowania społeczeństwa na nadchodzące zmiany. Zwrócono uwagę na środowisko robotnicze, a zainteresowanie nim przejawiał również Kościół katolicki. Szybko okazało się, że problemy robotnic wymagają osobnego podejścia. W 1915 roku w diecezji krakowskiej powstał Związek Stowarzyszeń Katolickich Kobiet i Dziewcząt Pracujących, a w roku 1916 zaczął ukazywać się jako jego organ miesięcznik Kobieta Polska, redagowany przez ks. Ludwika Kasprzyka. Naczelnym celem było przygotowanie robotnic do życia w niepodległym państwie poprzez wychowanie religijne, przygotowanie ich do roli matek i gospodyń domowych, wreszcie wpojenie im poczucia solidarności w ramach tworzonej przez nie grupy społecznej.
Bibliografia
A.M. (1916). Na co używać pieniędzy. Kobieta Polska, 3, 3–4.
Bar. (1919). Stowarzyszenia – to szkoła pożyteczna. Kobieta Polska, 7, 1–2.
Bołdyrew, A. i Bednarz-Grzybek, R. (2022). Prasa katolicka w Królestwie Polskim w latach 1905–1914 wobec idei nowoczesnej oświaty i obywatelstwa. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, 118, 19–44. https://doi.org/10.31743/abmk.13095
Dąbrowska Beerowa, M. (1919). O jedności. Kobieta Polska, 2,1–2.
Dormus, K. (2006). Problematyka wychowawczo-oświatowa w prasie kobiecej zaboru austriackiego. Warszawa: IHN PAN, Retro-Art.
Franke, J. (1999). Polska prasa kobieca w latach 1820–1918. W kręgu ofiary i poświęcenia. Warszawa: SBP.
K.P. (1917). O czytaniu. Kobieta Polska, 10, 6.
Kurs gotowania dla pracownic fabrycznych w Andrychowie. (1916). Kobieta Polska, 5, 4–5.
Leon XIII (1890). Dell’alto z 15 października 1890. Pobrano 8 sierpnia 2025 z: https://silesia.edu.pl/index.php/Papie%C5%BC_Leon_XIII_-_encyklika_Dall%27_alto_z_15_X_1890
Maj, E. (2021). Katolicka, katolicko-narodowa i narodowa prasa dla kobiet w Polsce międzywojennej: cechy czasopiśmiennictwa światopoglądowego. Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów kobiecych, 1(10), 71–96. https:// doi.org/10.15290/cnisk.2021.01.10.04
Mrozowicka, A. (1917). Stowarzyszenia Katolickich Pracownic i ich zadania w dobie dzisiejszej. Kobieta Polska, 8, 1–4.
(n.). (1919). Polska otoczona nieprzyjaciółmi. Kobieta Polska, 8, 5.
Nasze cele i zadania. (1916). Kobieta Polska, 2, 2–3.
Nie wolno nam pozostać bezczynnemi. (1916). Kobieta Polska, 2, 2.
Nowa praca. (1918). Kobieta Polska, 11, 1–2.
Od Redakcyi. (1916). Kobieta Polska, 1, 1–2.
Od Wydawnictwa. (1920). Kobieta Polska, 8–12, 1.
Organizacya. (1916). Kobieta Polska, 3, 1–2.
Organizacya dziewcząt wiejskich. (1916). Kobieta Polska, 1, 3–4.
P. (1919). Popierajmy swoich, Kobieta Polska, 7, 3.
Paryś, A. (1916). Pogadanka. Pomagajcie dziatwie szkolnej. Kobieta Polska, 9, 4–5.
Po dwu latach. (1917). Kobieta Polska, 12, 1.
Praca w stowarzyszeniach w czasie wojny. (1916). Kobieta Polska, 2, 4.
Pracownice a wojna. (1916). Kobieta Polska, 4, 2–3.
Przed Zjazdem. (1919). Kobieta Polska, 8, 1–3.
Raś, D. i Woźniak, M. (2019). Inspiracje krakowskiej prasy katolickiej w dobie odzyskiwania niepodległości i w początkach II Rzeczpospolitej. Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne PAU, XXVIII, 77–95. https://doi.org/10.4467/2543733XSSB.19.007.11406
Rosz[kowska]., J. (1918). Jak pracować pożytecznie dla Ojczyzny. Kobieta Polska, 4, 2–3.
Rozmaitości. O wydatkach lekkomyślnych. (1916). Kobieta Polska, 3, 7.
(s.). (1919). Jak czytać? Kobieta Polska, 2, 2.
Sadowski, M. (2010). Godność człowieka i dobro wspólne w papieskim nauczaniu społecznym (1878–2005). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Sekretaryat Jen. (1917). Sprawozdanie Głównego Wydziału „Związku katolickich Stowarzyszeń dziewcząt i kobiet pracujących” z działalności za rok 1916–1917. Kobieta Polska, 6, 1–3.
Sołga, P. (2016). Prasa jako czynnik kształtujący katolicką doktrynę medialną w XIX i XX wieku. Res Gestae, 3, 170–193. https://doi.org/10.24917/24504475.3.7
Sprawozdanie ze Zjazdu Delegowanych Związku katolickich Stowarzyszeń kobiet i dziewcząt pracujących. (1919a). Kobieta Polska, 9, 3–4.
Sprawozdanie ze Zjazdu Delegowanych Związku katolickich Stowarzyszeń dziewcząt i kobiet pracujących. (1919b). Kobieta Polska, 10, 2–4.
Statut Związku Stowarzyszeń Katolickich Kobiet i Dziewcząt pracujących dyecezyi krakowskiej z siedzibą w Krakowie. (1916). Kraków: Drukarnia „Głosu Narodu”.
Tyralska, A. (1917). Oszczędność. Kobieta Polska, 7, 12.
Udział kobiet w życiu politycznem. (1918). Kobieta Polska, 12, 1.
Zabrzeski. (1919). Kobieta a polityka. Kobieta Polska, 7, 2–3.
Założenie „Związku Stowarzyszeń katolickich kobiet i dziewcząt pracujących” diecezyi krakowskiej. (1916). Kobieta Polska, 1, 4–6.
Zawadzka, M. (1919). Nowe stanowisko kobiet. Kobieta Polska, 1, 1–2.
Zawadzka, M. (1920a). O wykształceniu obywatelskiem. Uwagi wstępne. Kobieta Polska, 1, 2–3.
Zawadzka, M. (1920b). O wykształceniu obywatelskiem. O wolności. Kobieta Polska, 2, 1–2.
Zawadzka, M. (1920c). O wykształceniu obywatelskiem. Społeczeństwo i rząd. Kobieta Polska, 3, 2–3.
Zawadzka, M. (1920d). O wykształceniu obywatelskiem. Obowiązki obywatelskie. Kobieta Polska, 4, 1–2.
Zawadzka, M. (1920e). O wykształceniu obywatelskiem. Odpowiedzialność obywateli. Kobieta Polska, 5–7, 4–5.
Zieliński, J. (1966–1967). Kasprzyk Ludwik. W: Polski słownik biograficzny (s. 196–197). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, PAN.
Z kronik wydarzeń światowych. (1919). Kobieta Polska, 1, 3–4.
„Z nią albo na niej”. (1920). Kobieta Polska, 5–7, 1.
Związek naszych Stowarzyszeń. (1916). Kobieta Polska, 6, 1–3.
Z. Ż[eleńska]. (1916). O wyrobieniu charakteru. Kobieta Polska, 6, 3–4.
Ż[eleńska]. (1916). Pogadanka o modzie. Kobieta Polska, 6, 8.
Żeleńska, Z. (1916). Naprawmy nasze zegarki. Kobieta Polska, 7, 5.
Żeleńska, Z. (1917). Miłość społeczna w Stowarzyszeniach. Kobieta Polska, 3, 1–3.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 40
Liczba cytowań: 0