Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Linguistica Copernicana

Someone or something? The names of deceased persons and dead bodies in the system of semantic relations
  • Home
  • /
  • Someone or something? The names of deceased persons and dead bodies in the system of semantic relations
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 22 (2025): Linguistica Copernicana /
  4. ARTYKUŁY

Someone or something? The names of deceased persons and dead bodies in the system of semantic relations

Authors

  • Magdalena Danielewiczowa Uniwersytet Warszawski

DOI:

https://doi.org/10.12775/LinCop.2025.004

Keywords

semantics, system of meanings, grammatical gender, someone, something

Abstract

The article examines the meanings, functional distribution, and grammatical and pragmatic features of names of deceased persons and dead bodies. There are many such units in Polish, and their meanings form an organized system in which the main role is played by the concepts of “someone” and “something”. The opposition of these concepts, which can be observed in all languages, presents a significant linguistic argument in the philosophical debate between dualists and monists, particularly among those who identify themselves as materialists. The lexical units in question clearly reflect the ontological dualism. The units zmarły, umarły ‘died’, denat ‘deceased’, nieboszczyk ‘defunct’ imply the concept of ‘someone’. In contrast, other units refer exclusively to the physical sphere, presenting it in two ways: as a shell of what constitutes the essence of a human being (zwłoki ‘corpse’, szczątki ‘remains’, powłoka cielesna ‘bodily shell’, ciało ‘dead body’) or merely matter undergoing the process of decomposition (trup ‘cadaver’, truchło ‘carrion’, ścierwo, padlina ‘carcass’). These semantic differences manifest themselves through grammatical features such as the distinction between personal and impersonal gender and between countability and uncountability.

References

Bogusławski A., 1994, Duality and Knowledge. The Root and the Fruit, Wupertal: Bergische Universität. [Theorie des Lexicons 61].

Bogusławski A., 1998, The semantic primitives ‘someone’, ‘something’ and the Russian contradiction -nibud’ vs -to, w: M. Grochowski, G. Hentschel (red.), Funktionswörter im Polnischen, Oldenburg: Bibliotheks- und Informationssystem der Universität Oldenburg, s. 33–53.

Bogusławski A., 2003, A note on Apresjan’s concept of ‘Polish school of semantics’. With an Appendix, Lingua Posnaniensis XLV, s. 7–18.

Bogusławski A., 2007, A Study in the Linguistics-Philosophy Interface, Warszawa: BelStudio.

Bogusławski A., 2023, Wybrane obserwacje logiczno-lingwistyczno-filozoficzne, Warszawa.

Borkowski I., 2000, Śmierci tajemnicze wrota. Językowy świat inskrypcji nagrobnych, Acta Universitatis Wratislaviensis 2218, Język a kultura 13, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, s. 343–354.

Brzezicka B., 2016, Językowy obraz ciała – jakie schematy wyobrażeniowe można odnaleźć w etymologii?, w: A. Krzyżanowska i in. (red.), Badania diachroniczne w Polsce II : między współczesnością a przeszłością, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 27–38.

Engelking A., 1984, Istota i ewolucja eufemizmów (na przykładzie zastępczych określeń śmierci), Przegląd Humanistyczny 4, s. 115–129.

Jurin A. 2018, Frazeologia śmierci. Studium porównawcze chorwacko polskie. Rozprawa doktorska, Kraków: Wydział Filologiczny UJ [online:] https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/4fd60c1c-e76c-462c-98b1-96f6c492cd94/content (dostęp: 17.02.2025).

Krawczyk-Tyrpa A ., 1996, Tabu i eufemizmy we f razeologii, w: A. M. Lewicki (red.), Problemy frazeologii europejskiej I, Warszawa: Energeia, s. 81–92.

Krzyżanowska A., 1996, Eufemiczne wyrażanie śmierci w języku polskim i francuskim, w: A. M. Lewicki (red.), Problemy frazeologii europejskiej, Warszawa: Energeia, s. 93–98.

Krzyżanowska A., 1999, Polska i francuska frazeologia śmierci, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Maćkiewicz J., 2006, Językowy obraz ciała. Szkice do tematu, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Piasecka M., 2011, Czy nazwy typu trup, nieboszczyk to nazwy osobowe?, Prace Filologiczne LXII, s. 207–214.

Potoniec P., 2012, Gdzie ciało ma granicę? Znaczenia słowa „ciało” w tekstach dawnych, Litteraria Copernicana 1(9), s. 22–31.

Wierzbicka A. 1996, Semantics: primes and universals, Oxford–New York: Oxford University Press.

Wierzbicka A., 2006, Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, Lublin: Wyd. UMCS.

Wysoczański W., 2012, Umieranie i śmierć. Wielowymiarowość językowa, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Słowniki:

ISJP: Bańko M. (red.) Inny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

WSJP: Żmigrodzki P. (red.), 2007–, Wielki słownik języka polskiego PAN, [online:] https://wsjp.pl.

Linguistica Copernicana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-03-22

How to Cite

1.
DANIELEWICZOWA, Magdalena. Someone or something? The names of deceased persons and dead bodies in the system of semantic relations. Linguistica Copernicana. Online. 22 March 2026. Vol. 22, pp. 73-92. [Accessed 13 May 2026]. DOI 10.12775/LinCop.2025.004.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 22 (2025): Linguistica Copernicana

Section

ARTYKUŁY

License

Copyright (c) 2026 Magdalena Danielewiczowa

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 103
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

semantics, system of meanings, grammatical gender, someone, something
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop