Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

LUD. Organ Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego

Altomesayoq, czyli ten który rozmawia z apus. Ontologia praktyk szamanistycznych u Q’eros z Andów Peruwiańskich
  • Home
  • /
  • Altomesayoq, czyli ten który rozmawia z apus. Ontologia praktyk szamanistycznych u Q’eros z Andów Peruwiańskich
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 103 (2019) /
  4. ARTYKUŁY

Altomesayoq, czyli ten który rozmawia z apus. Ontologia praktyk szamanistycznych u Q’eros z Andów Peruwiańskich

Authors

  • Anna Małgorzata Przytomska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

DOI:

https://doi.org/10.12775/lud103.2019.08

Keywords

szamanizm, nie-ludzie, ontologia, natura, kultura andyjska, Peru, Q’eros, Keczua

Abstract

Szamani Q’eros zwani altomesayoq odpowiedzialni są za leczenie ludzi i zwierząt, a także za zapewnienie dobrostanu i pomyślności mieszkańcom wiosek. W tym celu pośredniczą pomiędzy światem ludzi i nie-ludzi (apus i pachamamas), a dzięki rytuałom szamanistycznym zapewniają zdrowie, płodność zwierząt oraz dobre plony. Świat Q’eros współtworzą bowiem ludzkie i nie-ludzkie byty osobowe związane ze sobą siecią stałych relacji, które polegają na transferze substancji życiowych co wyrażane jest w terminach „karmienia się wzajemnie” (schemat wzajemności) lub „karmienie się kimś innym” (schemat drapieżczości). W tym kontekście praktyki szamanistyczne polegają na utrzymywaniu równowagi pomiędzy światem ludzi i nie-ludzi poprzez określone rytuały, które mają na celu karmienie nie-ludzi, którzy w akcie wzajemności obdarowują ludzi zdrowiem i obfitością. Tekst ukazuje charakterystykę praktyk szamanistycznych Q’eros z uwzględnieniem inicjacji oraz rytuałów leczniczych, które stanowią przykład relacji wzajemności (schemat wymiany).

References

Allen, C. (1988). The Hold Life Has: Coca and Cultural Identity in an Andean Community. Washington (DC): Smithsonian Institution Press.

Bolton, Ch. Bolton, R. (1976). Rites of Retribution and Restoration in Canchis. Journal of Latin American Lore, 2 (1), 97-114.

Descola, P. (1996) Constructing natures: symbolic ecology and social practice, w: (red.) P. Descola y G. Palsson (red.) Nature and society. Anthropological perspective. Routledge, London, New York (s. 82-102).

Descola, P. (2013). Beyond nature and culture. Chicago: University of Chicago Press.

Flores Ochoa, J. (1977). Enqa, enqaychu, illa y khuya rumi. Aspectos mágico-religiosos entre pastores, w: J. Flores Ochoa (red.). Pastores de puna. Uywamichiq punarunakuna (s. 245-262). Lima: IEP.

Fourtané, N. (2015) El condenado andino. Estudios de cuentos peruanos. Lima, Cusco: IFEA, CBC.

Greenway, Ch. (1998) Objectified Selves: An analysis of Medicines in Andean Sacrificial Healing. Medical Anthropology Quarterly, 12(2), 147-167.

Hallowell, A. I. (1960) Ojibwa Ontology, Behavior, and World View, w: Diamond S. (red.) Culture in history: essays in honor of Paul Radin. New York: Columbia University Press.

Harvey, G. (2005) Animism: Respecting the Living World. London: Hurst & Co.

Lorente Fernández, D. (2010). 3-cerro y 4-mundo: los números del banquete en las ofrendas quechuas, Anthropologica, 28, 163-190.

Núñez del Prado Béjar, J. (1970). El mundo sobrenatural de los Quechuas del Sur del Perú a través de la comunidad de Qotobamba. Allpanchis Phuturinqa, 2, 57–119.

Przytomska, Anna (2019) Ludzie i nie-ludzie. Ontologia andyjska w ujęciu antropologicznym na przykładzie keczuańskiej społeczności Q’eros z Peru, praca doktorska, UAM w Poznaniu. (w przygotowaniu)

Ricard Lanata, X. (2007) Ladrones de sombra. El universo religioso de los pastores del Ausangate (Andes surperuanos). Lima: IFEA i CBC.

Rozas Alvarez, Jesús W. (1992) Sana, sana patita de rana…”. W: Tomoeda H., Flores Ochoa J.A. . (red.). El Qosqo. Antropología de la ciudad. Cuzco: CEAC i Ministerio de Educación del Japón.

LUD. Organ Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2019-12-11

How to Cite

1.
PRZYTOMSKA, Anna Małgorzata. Altomesayoq, czyli ten który rozmawia z apus. Ontologia praktyk szamanistycznych u Q’eros z Andów Peruwiańskich. LUD. Organ Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Online. 11 December 2019. Vol. 103, pp. 140-159. [Accessed 10 June 2026]. DOI 10.12775/lud103.2019.08.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 103 (2019)

Section

ARTYKUŁY

License

  1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:
    • recording of a Work / subject of a related copyright;
    • reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
    • marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
    • introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
    • dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 3.0).
  2. The authors give the publisher the license free of charge.
  3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.

Stats

Number of views and downloads: 842
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

szamanizm, nie-ludzie, ontologia, natura, kultura andyjska, Peru, Q’eros, Keczua
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop