„Miotełki” z melodramy "Chłop Milionowy" jako warszawski fenomen społeczno-kulturowy
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.2.2018.003Klíčová slova
Biedermeier, Chłop Milionowy, Jan Nowakowski, Warszawa, kultura popularna, XIX wiekAbstrakt
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zjawisko społeczne, jakim była popularność „Miotełek” w Warszawie przełomu lat 20. i 30. XIX wieku. Mianem „Miotełki” określano wówczas wywodzące się z niezwykle popularnej melodramy Chłop Milionowy piosenki, których pierwszym wykonawcą był popularny wówczas aktor Teatru Narodowego – Jan Nowakowski. Tekst przedstawia proces wzrostu popularności „Miotełek” oraz ukazuje je jako szeroko zakrojony fenomen społeczny, który zasięgiem obejmował szerokie kręgi mieszkańców Warszawy. Piosenki te szybko popularyzowały się, stając się lubianymi utworami goszczącymi szeroko na łamach prasy, na salonach, ale też i na ustach wielu prostych ludzi z nieelitarnych warstw społecznych. Ich żywotność dotrwała do czasów powstania listopadowego, gdy, wbrew swojej pierwotnej, lekkiej i ironicznej, formie oraz tematyce poruszającej sprawy życia codziennego, stały się narzędziem propagowania nastrojów patriotycznych. Ów fakt interpretowany jest jako podobny zjawiskom współczesnej kultury popularnej, nie tylko ze względu na relatywnie szeroką recepcję, ale też na własną twórczość fanów „Miotełek”, przypominającą współczesną kulturę fanowską. Uwaga została zwrócona także na treści, które przedstawiały owe piosenki, a które stanowiły w znacznej mierze o ich sukcesie, takie jak głęboki szacunek dla instytucji rodziny, zgodnego życia czy afirmacja podziałów społecznych.
Reference
BURGESS, J. (2008). „All Your Chocolate Rain Are Belong to Us?” Viral Video, YouTube and the Dynamics of Participatory Culture. W: G. Lovink (red.), Video Vortex Reader: Responses to YouTube (s. 101—109). Amsterdam: Institute of Network Cultures.
FIESKE, J. (1995). Reading the Popular. London—New York: Routledge.
„GAZETA KORRESPONDENTA WARSZAWSKIEGO Y ZAGRANICZNEGO” 1829, nr: 274 (27 XI), 280 (4 XII), 281 (5 XII), 299 (28 XII).
„GAZETA POLSKA” 1829, nr: 323 (2 XII), 327 (6 XII), 329 (9 XII), 330 (10 XII), 342 (22 XII), 348 (29 XII).
JENKINS, H. (2005). Textual Poachers. Television Fans & Participatory Culture. London—New York: Routledge.
JENKINS, H. (2010), What Happened Before YouTube. W: J. Burgess oraz J. Green (red.), YouTube. Online Video and Participatory Culture (s. 109—126). Cambridge—Malden: Polity Press.
KŁOSKOWSKA, A. (2006). Kultura Masowa. Krytyka i Obrona. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
KULESZA-GULCZYŃSKA, B. (2014). Znaczenie internetu w rozwoju fan fiction, czyli twórczość fanowska i nowe media. W: J. Bierówka, K. Pokorna-Ignatowicz (red.), Media – kultura popularna – polityka. Wzajemne oddziaływania i nowe zjawiska (s. 163—180). Kraków: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
„KURJER POLSKI” 1829, nr: 1 (1 XII), 5 (5 XII), 7 (7 XII), 21 (22 XII), 29 (31 XII).
„KURJER POLSKI” 1830, nr: 31 (3 I), 79 (22 II), 86 (1 III), 121 (6 IV), 129 (15 IV), 140 (26 IV), 153 (10 V), 160 (17 V).
„KURJER WARSZAWSKI” 1829, nr: 293 (31 X), 319 (28 XI), 322 (1 XII), 327 (6 XII), 329 (9 XII), 334 (14 XII), 337 (17 XII), 341 (21 XII), 342 (22 XII), 343 (23 XII), 346 (27 XII).
„KURJER WARSZAWSKI” 1830, nr: 7 (8 I), 23 (24 I), 24 (25 I), 50 (21 II), 66 (9 III), 247 (15 IX), 293 (31 X), 299 (7 XI), 311 (19 XI), 331 (10 XII).
KRZYSZTOFORSKA-WEISSWASSER, Z. (2007). Austriacki biedermeier i jego sztuka. W: G. Borkowska, A. Mazru (red.), Codzienność w literaturze XIX (i XX) wieku. Od Adalberta Stiftera do współczesności (s. 165—184). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
LAMERICHS, N. (2014). Consuming as Subculture: The Multiple Bodies in Cosplay. Scene, 2 (1-2), 113—125.
LOWENTHAL, L. (2012). Historical perspectives of popular culture. W: Ch. Rojek (red.), Popular Culture. Critical Concepts in Media and Cultural Studies (s. 49—64). London—New York: Routledge.
MIZIOŁEK, J. (2015). Teatr Wielki w Warszawie. 250-lecie Teatru Publicznego w Polsce 1765-2015. Warszawa: Teatr Wielki – Opera Narodowa.
MUZEUM TEATRALNE W WARSZAWIE, syg. MTIII97’1 – MTIII97’13.
„POWSZECHNY DZIENNIK KRAJOWY” 1829, nr: 308 (29 XI), 317 (8 XII), 330 (21 XII), 334 (26 XII), 337 (29 XII).
„POWSZECHNY DZIENNIK KRAJOWY” 1830, nr 2 (3 I).
RAIMUND, F. (1829). Chłop milionowy, czyli Dziewczyna z świata czarownego. Melodrama alegoryczna w 3 aktach z niemieckiego p. Raimund przerobiona przez Józefa Damse artystę dramatycznego Teatru Narodowego z muzyką p. Drechsler (przeł. J. Damse), Warszawa: Drukiem A. Gałęzowskiego i Komp..
RASZEWSKI Z. i in (1973). Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
SZWANKOWSKI, E. (1973). Repertuar Teatrów Warszawskich 1814-1831, Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
TRUCHET, J. (1974). Théâtre du XVIIIe siècle (Vol. 2). Paris: Gallimard.
WASZKIEL, H, (2015), Trudne lata. Teatr Warszawski 1815-1868, Warszawa: Teatr Narodowy.
Stahování
Publikováno
Jak citovat
Číslo
Sekce
Licence
1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:a) recording of a Work / subject of a related copyright;
b) reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
c) marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
d) introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
e) dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 3.0).
2. The authors give the publisher the license free of charge.
3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 295
Number of citations: 0