Kształtowanie się narodowych postaw tożsamościowych wśród młodzieży kijowskiej lat sześćdziesiątych XIX wieku (na przykładzie spuścizny pisarskiej Włodzimierza Antonowicza, Leonarda Sowińskiego i Paulina Święcickiego)

Abstract

W przededniu powstania styczniowego Uniwersytet Kijowski stał się areną poszukiwań i skomplikowanych wyborów tożsamości narodowej wśród studiującej młodzieży pochodzenia polskiego i ukraińskiego, a często mieszanego. Wspomnienia i twórczość uznanych później pisarzy, działaczy społecznych, uczonych (m.in. Włodzimierza Antonowicza, Leonarda Sowińskiego, Paulina  Święcickiego i in.) pokazują nieproste procesy poszukiwania i deklarowania tożsamości narodowej – polskiej albo ukraińskiej – co wiązało się z kontynuacją działań na rzecz powstańczej sprawy polskiej lub odejście od niej i zajęcie się kształceniem samoświadomości narodu ukraińskiego jako odrębnego, mającego prawo do własnego rozwoju. Egodokumenty i utwory literackie wymienionych autorów reprezentują co najmniej trzy kierunki kształtowania się narodowych postaw tożsamościowych wśród etnicznie mieszanych studentów: „zdecydowanej polskości” (odczytywanej w twórczości Leonarda Sowińskiego), „zdecydowanej ukraińskości” (wspomnienia tzw. chłopomanów, m.in. Włodzimierza Antonowicza) lub heterogeniczności – próby pozostania Polakiem i Ukraińcem jednocześnie (dwujęzyczna twórczość Paulina Święcickiego