Kazimiera Iłłakowiczówna i Nadia Surowcowa – pierwsze kobiety na stanowiskach dyplomatycznych w Polsce i Ukrainie w świetle wspomnień i archiwów

Abstract

W artykule pokazana działalność pierwszych kobiet na stanowisku dyplomatycznym w Polsce (Kazimiera Iłłakowiczówna) i w Ukrainie (Nadija Surowcowa) na podstawie ich wspomnień. Na przykładzie książek wspomnieniowych Iłłakowiczówny Ścieżka obok drogi, Z rozbitego  fotoplastykonu, Niewczesne wynurzenia, Trazymeński zając oraz Спогади Surowocowej autor śledzi specyfikę ich relacji z  pracy dyplomatycznej i dowiaduje się, jakie fakty ze służby dyplomatycznej celowo odnotowali, a co przeoczyły. Wspomnienia Iłłakowiczówny zostały zidentyfikowane  jako krótkie eseje, w większości bez opisywania wydarzeń, ale często z humorem, a wspomnienia Surowcowej – jako przedstawienia wydarzeń w porządku chronologicznym, rzetelnie wypełnione nazwiskami osób, z którymi się spotkała. Wskazuje się, że błędy i luki w pamięci wpłynęły na pewne powtarzające się błędy w historiografii, ponieważ informacje ważne dla rekonstrukcji ich działalności dyplomatycznej często umykały uwadze autorów. Jednak wspomnienia Iłłakowiczówny, opublikowane w różnych latach, i Surowcowej, wydane po jej śmierci, dają wyobrażenie o ich działalności w dziedzinie dyplomacji. Pełna analiza wkładu Iłłakowiczówny i Surowcowej w rozwój dyplomacji wymagają uzupełnienia poprzez badanie dokumentów archiwalnych i prasy.