Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Italiano
    • Język Polski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Українська

Litteraria Copernicana

Kazimiera Iłłakowiczówna and Nadia Surovceva – the First Women in Diplomatic Positions in Poland and Ukraine in the Light of Memories and Archives
  • Home
  • /
  • Kazimiera Iłłakowiczówna and Nadia Surovceva – the First Women in Diplomatic Positions in Poland and Ukraine in the Light of Memories and Archives
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 53 No. 1-2 (2026): Polsko-ukraiński dialog kultur /
  4. Varia

Kazimiera Iłłakowiczówna and Nadia Surovceva – the First Women in Diplomatic Positions in Poland and Ukraine in the Light of Memories and Archives

Authors

  • Iryna Matiash Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0002-7565-1866

DOI:

https://doi.org/10.12775/LC.2026.012

Abstract

The article shows the activities of the first women in diplomatic posts in Poland (Kazimiera Iłłakowiczówna) and Ukraine (Nadia Surowcowa) based on their memoirs. Using the examples of Iłłakowiczówna's memoir books Ścieżka obok drogi, Z rozbitego  fotoplastykonu, Niewczesne wynurzenia, Trazymeński zając oraz  Спогади by Surowcowa, the author traces the specifics of their accounts of their diplomatic work and learns what facts of the diplomatic service they deliberately noted and what they overlooked. Iłłakowiczówna's memoirs have been identified as short essays, mostly without describing events, but often with humour, while Surowcowa's memoirs have been identified as depictions of events in chronological order, reliably filled in with the names of people she met. It is pointed out that errors and gaps in memory influenced some recurrent errors in historiography, as information important for the reconstruction of their diplomatic activities often escaped the authors' attention. However, the memoirs of Iłłakowiczówna, published in different years, and Surowcowa, published after her death, give an idea of their activities in the field of diplomacy. A full analysis of Iłłakowiczówna's and Surowcowa's contributions to diplomacy needs to be completed through the study of archival documents and the press.

References

Biblioteka Kórnicka PAN. Spuścizna Kazimiery Iłłakowiczówny (1989–1983), sygn. 12001/10.

Centralnyj derżawnyj archiw wyszczych orhaniw włady ta uprawlinnia Ukrajiny, f. 3766: Ministerstwo zakordonnych spraw Ukrajins′koji Derżawy, misto Kyjiw, 1918, spr. 2, k. 37; spr. 5, k. 15.

FCO Historians 2018. Women And The Foreign Office: A History. History Notes: Issue 20 London: Foreign & Commonwealth Office. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5bbf570040f0b6385452227f/Women_in_Diplomacy_History_Note__2nd_Edition_.pdf [15.12.2024].

Cultural Diplomacy: Recommendations & Research. Center for Arts and Culture 2004. Washington, DC: Center for Arts and Culture. https://intranet.americansforthearts.org/sites/default/files/CulturalDiplomacy.pdf [15.12.2024].

Demel, Julie Anne 2012. „Female »Diplomats« in Europe from 1815 to the Present: Digital Encyclopedia of European History”. https ://ehne.fr/en/encyclopedia/themes/gender-and-europe/gender-citizenship-in-europe/female-%E2%80%9Cdiplomats%E2%80%9D-in-europe-1815-present [15.12.2024].

Greenwald, Marilyn S. 1999. A Woman of the Times Journalism, Feminism, and the Career of Charlotte Curtis. Athens: Ohio University Press.

Hałuzewyj derżawnyj archiw Służby Bezpeky Ukrajiny, f. 6, spr. 36584-FP, k. 116–117.

Hnatiuk, Ołeksandra, Katażyna Kotyns′ka, Iwona Boruszkows′ka 2018. Modernistky. Antolohija pols′koji żinoczoji prozy miżwojennoho periodu. Lwiw: Wydawnyctwo Staroho Lewa.

Iłłakowiczówna, Kazimiera 1939. Ścieżka obok drogi. Warszawa-Lwów: Nakładem Księgarni A. Krawczyński.

Iłłakowiczówna, Kazimiera 2018. „Trazymeński zając”. W: Kazimiera Iłłakowiczówna. Proza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Iłłakowiczówna, Kazimiera 2018. „Z rozbitego fotoplastikonu”. W: Kazimiera Iłłakowiczówna. Proza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Jakymenko, Ludmyła, Ihor Krywoszeja 2016. Nadija Surowcowa (1896–1985): u poszukach wtraczenoho czasu. Umań: Soczins′kyj M. M.

Jakymenko, Ludmyła 2010. Nadija Surowcowa: żyttia ta tworczist′ (1896–1985 rr.). Łuhans′k [s.n.].

Kosecki, Adam, Andrzej Stawarz (red.) 2006. Polska dyplomacja kulturalna po roku 1918. Osiągnięcia, potrzeby, perspektywy. Warszawa–Pułtusk: Muzeum Niepodległości w Warszawie; Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku; Instytut Studiów Politycznych PAN.

Kuciel-Frydryszak, Joanna 2017. Iłła. Opowieść o Kazimierze Iłłakowiczównie. Warszawa: Marginesy.

Markowa, Chortenzija 2021. „Nadeżda Stanczowa – pyrwata żena dyplomat, kojato pazela tajny na 8 ezika”. https://www.168chasa.bg/article/9870598 [15.12.2024].

Marzec, Lucyna 2019. „Archiwum w biografii. Biograf/ka w archiwum”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka 35: 371–391.

Matiash, Iryna 2023. „Służba dyplomatyczna Nadii Surowcowej. Pierwsza kobieta na kierowniczym stanowisku w MSZ Ukrainy”. W: Iwona Dadej (red.). Historie swą piszcie same. Polityka, historiografia i muzealne narracje z perspektywy kobiet. Warszawa: IH PAN, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

Matiasz, Iryna, Wiktor Matwijenko (red.) 2021. Kulturna dypłomatija: nawcz. posib. Kyjiw. nac. un-t im. Tarasa Szewczenka, In-t miżnar. widnosyn, Nauk. t-wo istoriji dypłomatiji ta miżnar. widnosyn. Kyjiw: DP „HDIP”.

Matiasz, Iryna 2024. „Perszi żinky na widpowidalnij posadi w zowniszniopolitycznomu widomstwi w Ukrajini j Polszczi (Kazymyra Iłłakowycz i Nadija Surowcowa)”. W: Stepan Widnians′kyj (red.). Miżnarodni zwjazky Ukrajiny: naukowi poszuky i znachidky. Vyp. 33. Kyjiw: In-t istoriji Ukrajiny NAN Ukrajiny.

Pluszcz, Leonid 1985. „Pamjati Nadiji Surowcowoji: spohady”. Suczasnist′ 12: 84–90.

Pytel, Jan Kanty (red.) 2008. Kiedy przebije się źródło, napiją się wszyscy. W 25 rocznicę odejścia Kazimiery Iłłakowiczówny. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Teologiczny.

Ratajczak, Józef 1986. Lekcje u Iłłakowiczówny (szkice, wspomnienia, listy i wiersze). Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza.

Skąpski, Michał 1959. „Moja przygoda z literaturą”, Głos Wielkopolski, 24/26 grudnia 1959: 8.

Surowcewa, Nadija 1996. Spohady. Kyjiw: Wydawnyctwo im. Ołeny Telihy.

„Wieczór autorski Kazimiery Iłłakowiczówny” 1939. Dziennik Bydgoski 49: 11.

Wielopolska, Maria 1939. Pliszka w jaskini lwa: rozważania nad książką panny Iłłakowiczówny „Ścieżka obok drogi”. Warszawa: Drukarnia Józefa Zielony.

Litteraria Copernicana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-07-02

How to Cite

1.
MATIASH, Iryna. Kazimiera Iłłakowiczówna and Nadia Surovceva – the First Women in Diplomatic Positions in Poland and Ukraine in the Light of Memories and Archives. Litteraria Copernicana. Online. 2 July 2026. Vol. 53, no. 1-2, pp. 147-158. [Accessed 17 September 2026]. DOI 10.12775/LC.2026.012.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 53 No. 1-2 (2026): Polsko-ukraiński dialog kultur

Section

Varia

License

Copyright (c) 2026 Iryna Matiash

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 105
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Українська
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop