Ukraina w powieściach poetyckich i korespondencji Józefa Kotoniego

Abstract

Józef Kotoni, postać dzisiaj niemalże zapomniana – zarówno przez badaczy jak i odbiorców literatury – należał do kręgu akolitów „szkoły ukraińskiej” polskiego romantyzmu. Związany ze środowiskiem J. I. Kraszewskiego, Aleksandra i Karola Grozów, Michała Grabowskiego i innych przedstawicieli polskiej szlachty zamieszkujących wschodnie pogranicze (ziemie litewsko-ruskie), w swoich opublikowanych w wileńskich i kijowskich almanachach powieściach poetyckich kreśli bardzo interesującą wizję powstań kozackich na Ukrainie. W artykule analizujemy m.in. fragmenty niedokończonych utworów Dymitr Wiśniowiecki, Podróżny, Opowiadanie starca i inne. Przyglądamy się również korespondencji z podróży Kotoniego po Ukrainie (zakończonej w Odessie), która ukazywała się w „Rusałce”, piśmie redagowanym przez Aleksandra Grozę. Artykuł ma na celu przybliżenie zapomnianej sylwetki poety, a także poddanie jego utworów nowym interpretacjom i metodologiom stworzonym na potrzeby badania specyficznej kultury pogranicza. Z analizowanych tekstów wyłania się bowiem bardzo interesujący obraz Ukrainy, Kozaków oraz wzajemnych, polsko-ukraińskich relacji w XIX wieku.