Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Italiano
    • Język Polski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Українська

Litteraria Copernicana

Lenin z mongolską twarzą…? Chiny i komunizm chiński w polskiej literaturze fantastycznonaukowej
  • Home
  • /
  • Lenin z mongolską twarzą…? Chiny i komunizm chiński w polskiej literaturze fantastycznonaukowej
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 38 No. 2 (2021): Chiny: utopie i dystopie /
  4. Studies

Lenin z mongolską twarzą…? Chiny i komunizm chiński w polskiej literaturze fantastycznonaukowej

Authors

  • Dariusz Brzostek Katedra Kulturoznawstwa, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

DOI:

https://doi.org/10.12775/LC.2021.012

Keywords

science fiction, komunizm, Chiny, żółte niebezpieczeństwo, katastrofizm

Abstract

Tematem artykułu jest obraz Chin i chińskiego komunizmu w polskiej literaturze fantastycznej dwudziestolecia międzywojennego oraz Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Analizy obejmują zarówno powieści katastroficzne poświęcone problematyce „żółtego zagrożenia” (Witkiewicz, Nienasycenie;  Barszczewski, Czandu), jak i socrealistyczne  powieści  fantastycznonaukowe  (Lem, Astronauci; Obłok Magellana), w których tematyzacji lub problematyzacji poddane zostały: chiński komunizm, ekspansja cywilizacyjna oraz polityczna i militarna Chin czy wreszcie internacjonalistyczna, multikulturowa utopia komunistyczna z udziałem Chin/Chińczyków. Osią problemową szkicu jest analiza diagnoz społecznych oraz technologicznych i cywilizacyjnych prognoz wpisanych w literaturę fantastycznonaukową, a także próba dekonstrukcji stereotypu chińskiego/azjatyckiego komunisty jako figury politycznego dyskursu wpisanego w spór między kolonialnym resentymentem Europejczyków a modernizacyjnym potencjałem komunizmu w XX wieku.

References

Adamowicz, Bogusław 1927. Triumf żółtych. Warszawa: Biblioteka Groszowa.

Ayer, Alfred J. 1965. Problem poznania. Tłum. Ewa König-Chwedeńczuk. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Barszczewski, Stefan 1925. Czandu. Powieść z XXII wieku. Warszawa: Gebethner i Wolf.

Bhabha, Homi K. 2010. Miejsca kultury. Tłum. Tomasz Dobrogoszcz. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Boruń, Krzysztof, Andrzej Trepka 1957. Zagubiona przyszłość. Warszawa: Iskry.

Boruń, Krzysztof, Andrzej Trepka 2013a. Zagubiona przyszłość. Stawiguda: Solaris.

Boruń, Krzysztof, Andrzej Trepka 2013b. Proxima. Stawiguda: Solaris.

Dębicki, Władysław M. 1898. Przyszłość Chin. Groźne wnioski z przesłanek lekceważonych. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Engelking, Anna 2017. „Poleszuk” nieoswojony. Wokół funkcji chłopskości w konstruowaniu polskości. Teksty Drugie 6: 68–94.

Gawor, Leszek 1999. Mit „żółtego niebezpieczeństwa” w polskiej myśli międzywojnia. W: Anna Drabarek, Stefan Symotiuk (red.). Hominem quero. Księga jubileuszowa ofiarowana profesorowi Stanisławowi Jedynakowi. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Iwiński, Tadeusz 1982. Ruch rewolucyjny w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Jezierski, Edmund 1929. A gdy komunizm zapanuje. Powieść przyszłości. Warszawa: Biblioteka Nowości.

Knox, Ronald A. „The Ten Commandments of Detective Fiction”. http://www.classiccrimefiction.com/commandments.htm [31.03.2018]

Laplanche, Jean, Jean-Bertrand Pontalis 1996. Słownik psychoanalizy. Tłum. Ewa Modzelewska, Ewa Wojciechowska. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Lem, Stanisław 1955. „Podróż dwudziesta szósta i ostatnia”. W: Stanisław Lem. Sezam i inne opowiadania. Warszawa: Iskry.

Lem, Stanisław 1967. Obłok Magellana. Warszawa: Iskry.

Lem, Stanisław 1970. Astronauci. Warszawa: Czytelnik.

Marchesani, Pietro 1992. „Witkacy: mit »żółtego niebezpieczeństwa«”. Dekada Literacka 22: 1, 4.

Mazurkiewicz, Adam 2015. „Kulturowy wymiar planów zamorskich kolonii polskich w publicystyce międzywojnia”. W: Wojciech Charchalis, Bogdan Trocha (red.). Mitologizacja kultury w polskiej i iberyjskiej twórczości artystycznej. Zielona Góra: Pracownia Mitopoetyki i Filozofii Literatury Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Mazurkiewicz, Adam 2009. „Kapitalizm w odwrocie: o socrealistycznym epizodzie polskiej fantastyki naukowej”. Pamiętnik Literacki 100/2: 109–124.

Michaels, Walter B. 2011. Kształt znaczącego, od roku 1967 do końca historii. Tłum. Jan Burzyński. Kraków: Korporacja Ha!art.

Pratt, Mary L. 2011. Imperialne spojrzenie. Pisarstwo podróżnicze a transkulturacja. Tłum. Ewa Elżbieta Nowakowska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego .

Relidzyński, Józef 1928. „Żółta twarz”. W: Józef Relidzyński. Powrót z tamtego świata. Warszawa: Dom Książki Polskiej.

Said, Edward 2005. Orientalizm. Tłum. Monika Wyrwas-Wiśniewska. Poznań: Zysk i S-ka.

Wat, Aleksander 1993. Niech żyje Europa! (Ze wspomnień byłego Europejczyka). W: Aleksander Wat. Bezrobotny Lucyfer i inne opowieści. Warszawa: Czytelnik.

Witkiewicz, Stanisław I. 1982. Nienasycenie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Litteraria Copernicana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2021-06-30

How to Cite

1.
BRZOSTEK, Dariusz. Lenin z mongolską twarzą…? Chiny i komunizm chiński w polskiej literaturze fantastycznonaukowej. Litteraria Copernicana. Online. 30 June 2021. Vol. 38, no. 2, pp. 13-27. [Accessed 16 November 2026]. DOI 10.12775/LC.2021.012.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 38 No. 2 (2021): Chiny: utopie i dystopie

Section

Studies

Stats

Number of views and downloads: 1312
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

science fiction, komunizm, Chiny, żółte niebezpieczeństwo, katastrofizm
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop