Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej

“A Historian Among Ruins” or “A Positive Contribution by a Scholar to the Process of Updating Russian Medieval Studies”? Evgeniya Gutnova’s Memoirs and the Identity Discourse of Russian Historiography as Exemplified by the Department of Medieval History a
  • Home
  • /
  • “A Historian Among Ruins” or “A Positive Contribution by a Scholar to the Process of Updating Russian Medieval Studies”? Evgeniya Gutnova’s Memoirs and the Identity Discourse of Russian Historiography as Exemplified by the Department of Medieval History a
  1. Home /
  2. Archives /
  3. No. 17 (2025) /
  4. Artykuły

“A Historian Among Ruins” or “A Positive Contribution by a Scholar to the Process of Updating Russian Medieval Studies”? Evgeniya Gutnova’s Memoirs and the Identity Discourse of Russian Historiography as Exemplified by the Department of Medieval History a

Authors

  • Anna Brzezińska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-5114-4034

DOI:

https://doi.org/10.12775/KlioPL.2025.14

Keywords

history of historiography, Soviet historiography, Russian historiography, medieval studies, Department of Medieval History (M.V. Lomonosov Moscow State University), Evgeniya V. Gutnova (1914–1992), Aaron Y. Gurevich (1924–2006), life writing, performativity

Abstract

The protagonist of this text, a Soviet medievalist and professor at Lomonosov Moscow State University, is hardly an outstanding representative of historiography. However, it is equally difficult to remain indifferent to her memoirs, Perezhitoye (Moscow, 2001), written at the end of her life, which constitute a fascinating ego-historical source. Gutnova’s origins (she was the niece of Julius Martov/Yuliy Tsederbaum) and the fate of her immediate family forced her to master survival strategies in her early youth, which left a mark on her professional life. It was she that Aaron Y. Gurevich, author of Istoriia istorika (Moscow, 2004), called “historian among the ruins”. The point of reference for my reflections is Olga Bessmertna’s proposal of fear as an analytical category in the discussion of Soviet historiography. In this article, I analyse the mechanisms of survival in the Soviet historical community from the Stalinist era to perestroika, as described by Gutnova. Contrary to the clearly defined framework of an autobiography, the story of the Soviet historian prompts us to consider universal questions about the ethics of the historian’s profession, which remain relevant today.

Author Biography

Anna Brzezińska, Uniwersytet Łódzki

Anna Brzezińska – doktor, adiunkt w Katedrze Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Łódzkiego, członkini Komitetu Teorii i Historii Historiografii oraz Metodologii Historii Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk, Towarzystwa Historiograficznego oraz Egodocumental Research Group. Zainteresowania badawcze: historia historiografii, historia intelektualna. Autorka książki: Spór o średniowiecze. Z rozważań nad tożsamością kulturową Europy: Jacques Le Goff, Jerzy Kłoczowski, Aron Guriewicz (Łódź 2018). E-mail: anna.brzezinska@uni.lodz.pl

References

J. Bauman, Nigdzie na ziemi, Warszawa 2000

O. Bessmiertna, „Wojna miemuarów”: motywy stracha w rasskazach o sowieckom proszłom dwóch mediewistów-protiwnikow i (nie)sowieckie subiektiwnosti (E.W. Gutnowa i A.J. Guriewicz, „Nowoje Litieraturnoje Obozrienije” 162, 2020, nr 2, https://www.nlobooks.ru/magazines/novoe_literaturnoe_obozrenie/162_nlo_2_2020/article/22079/ (30 I 2025)

P. Bourdieu, Homo academicus. Posłowie – dwadzieścia lat później, „Praktyka Teoretyczna” 7, 2013, nr 1, s. 31–50

A. Brzezińska, Aron Gurevich’s Istorya istorika. An Autohistory or an Autobiography?, „Acta Poloniae Historica” 97, 2008, nr 1, s. 99–114

A. Brzezińska, Spór o średniowiecze. Z rozważań nad tożsamością kulturową Europy. Jacques Le Goff, Jerzy Kłoczowski, Aron Guriewicz, Łódź 2018

M. Buchowski, Fratrie i klany nowo-plemienia antropologów w Polsce, w: Etnologia polska. Między ludoznawstwem a antropologią, red. A. Posern-Zieliński, Poznań 1995

N. Chaczaturian, Works of E.V. Gutnowa (1914–1992) in the Context of the Russian Medieval Studies’ Potential, „Istoria” 2014, nr 5, z. 6(29), https://arxiv.gaugn.ru/s207987840000801-0-1/ (4 I 2025)

E. Domańska, „Zwrot performatywny” we współczesnej humanistyce, „Teksty Drugie” 2007, nr 5, s. 48–61

Enciklopediczeskij sławar Moskowskogo Uniwersiteta. Istoriczeskij Fakultet, red. S.P. Karpow, Moskwa 2004

W.S. Gruzdinska, Disciplinarnaja istoria istoriografii w SSSR: wtoraja połowina 40-ch – seredina 80-ch gg., Omsk 2020, https://omgpu.ru/sites/default/files/files/dis/8790/disciplinarnaya_istoriya_istoriografii.pdf (26 I 2025)

A.J. Guriewicz, Probliemy genezisa feodalizma w Zapadnoj Jewropie, Moskwa 1970

A.J. Guriewicz, Istorik sriedi ruin. Popytka kriticzeskogo procztienija miemuarow E.W. Gutnowoj, „Sriednije wieka” 2002, nr 63, s. 362–393

A.J. Guriewicz, Mediewistika i skandinawistika: statii raznych liet, Moskwa 2017

D.A. Gutnov, https://gutnov.ucoz.ru/publ/?page2 (21 I 2025)

D.A. Gutnow, Archival Legacy of Professor E.V. Gutnowa, „Istorija” 2014, nr 5, z. 6(29), https://history.jes.su/s207987840000806-5-1/ (30 I 2025)

E.W. Gutnowa, Istoriografia istorii sriednich wiekow (seredina XIX w. – 1917 g.), Moskwa 1974

E.W. Gutnowa, Klassowaja borba i obszczestwiennoje soznanie krestianstwa w sriedniewiekowoj Zapadnoj Jewropie (XI–XV w.), Moskwa 1984

E.W. Gutnowa, Piereżytoje, Moskwa 2001.

E.W. Gutnowa, Wozniknowienie anglijskowo parlamenta. Iz istorii anglijskowo obszczestwa i gosudarstwa XIII wieka, Moskwa 1960

E.W. Gutnowa, Wzaimoswiaz’ socjalnych otnoszeni i ideologii w sriedniewiekowoj Jewropie, Moskwa 1983

C. Howes, Life Writing, w: Oxford Research Encyclopedia of Literature, 27 X 2020, https://oxfordre.com/literature/view/10.1093/acrefore/9780190201098.001.0001/acrefore-9780190201098-e-1146 (2 XI 2025)

M. Kula, Kodeks bardzo ważny dla nas, historyków, „Historyka. Studia Metodologiczne” 2021, nr 51, s. 325–332

M. Maffesoli, Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, tłum. M. Bucholc, red. B. Fatyga, Warszawa 2008

L.T. Milska, Wospominania E.W. Gutnowoi i ich dostowiernost’, „Sriednije wieka” 2002, nr 63, s. 394–401

Pisma E.A. Kosminskogo E.W. Gutnowoi (1941–1959), oprac. A.A. Swanidze, „Nowaia i Nowiejszaja Istoria” 2002, nr 1, s. 113–129

H. Renders, Biography is Not the Selfie. Authorisation as the Creeping Transition from Autobiography to Biography, w: The biographical Turn: Lives in History, red. H. Renders, B. de Haan, J. Harmsma, Abingdon–New York 2017, s. 159–164

L.P. Repina, Idiei – kontsepsii – liudi, ili kak pisać istoriju mediewistiki siegodnia? / Ideas – Conceptions – Persons, or How we Should Write a History of Medieval Studies Today?, https://www.academia.edu/17317651/%D0%98%D0%B4%D0%B5%D0%B8_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5%D0%BF%D1%86%D0%B8%D0%B8_%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B8_%D0%B8%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BA_%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8C_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8E_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D1%81%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8F_Ideas_conceptions_persons_or_How_we_should_write_a_history_of_medieval_studies_today (2 XI 2025)

W. Ryżkowski, Sowieckaja mediewistika and Beyond (k istorii odnoj diskussji), „Nowoje Litieraturnoje Obozrienije” 2009, nr 3, https://magazines.gorky.media/nlo/2009/3/sovetskaya-medievistika-and-beyond.html (21 I 2025)

H. Schreiber, Zostańmy heretykami! Próba antropologizacji stosunków międzynarodowych, https://www.academia.edu/10227823/Zosta%C5%84my_heretykami_Pr%C3%B3ba_antropologizacji_stosunk%C3%B3w_mi%C4%99dzynarodowych (22 I 2025)

J. Topolski, Wprowadzenie do historii, Poznań 2001

L. Vermeer., Stretching the Archives. Ego-documents and Life Writing Research in the Netherlands: State of the Art, „BMGN – Low Countries Historical Review” 2020, nr 135, z. 1, s. 31–69

https://biography.wikireading.ru/ (5 IX 2021)

https://booksonline.com.ua/ (5 IX 2021)

https://egodokumenty.umk.pl/?task=news&action=one&id=6 (2 XI 2025)

https://libking.ru/ (5 IX 2021)

https://www.livelib.ru/book/1000098951/about-perezhitoe-e-v-Gutnowa (5 IX 2021)

https://www.rulit.me/ (5 IX 2021)

Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-01-03

How to Cite

1.
BRZEZIŃSKA, Anna. “A Historian Among Ruins” or “A Positive Contribution by a Scholar to the Process of Updating Russian Medieval Studies”? Evgeniya Gutnova’s Memoirs and the Identity Discourse of Russian Historiography as Exemplified by the Department of Medieval History a. Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej. Online. 3 January 2026. No. 17, pp. 295-315. [Accessed 26 March 2026]. DOI 10.12775/KlioPL.2025.14.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

No. 17 (2025)

Section

Artykuły

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 78
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

history of historiography, Soviet historiography, Russian historiography, medieval studies, Department of Medieval History (M.V. Lomonosov Moscow State University), Evgeniya V. Gutnova (1914–1992), Aaron Y. Gurevich (1924–2006), life writing, performativity
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop