Przeszłość – autonomia – historyczność. Trzy modele historiograficznej refleksji nad historiografią
DOI:
https://doi.org/10.12775/KlioPL.2024.02Słowa kluczowe
historiografia, historia historiografii, metodologia historii, historyczność, temporalnośćAbstrakt
W artykule analizuję współczesne przekształcanie się sposobów uprawiania historii historiografii. Są one sygnalizowane przez tytułową triadę – przeszłość, autonomia, historyczność. W pierwszym przypadku refleksja nad historiografią jest immanentną składową badań historiograficznych rekonstruujących przeszłość. Drugi sposób rozumienia badań z zakresu historii historiografii uznaje, że posiadają one autonomiczny cel poznawczy, jakim jest ukazanie różnego rodzaju teoretycznych założeń poznania historycznego. Trzeci model historii historiografii umieszcza badany dyskurs historiograficzny w historyczności społeczeństwa tworzącego i przyswajającego określony dyskurs historyczny.
Bibliografia
M. Bugajewski, Jak jest to, co było? O ontologii historii Krzysztofa Zamorskiego, w: Dom Otwarty / Dom Zamknięty II. Pogranicza wobec różnicy, red. I. Skórzyńska, Poznań 2014, s. 15–24
M. Bugajewski, Nieobecność i obietnica. Antropologia pamięci Bogumiła Jewsiewickiego, w: B. Jewsiewicki, Praca pamięci i historii. Studia z antropologii historycznej pamięci, red. I. Skórzyńska, M. Forycki, M. Bugajewski, Poznań 2016, s. 19–23
M. Bugajewski, Wdzięczność i ostrzeżenie? Rozważanie metodologiczne o nowej próbie bilansu historiografii PRL, „Porównania” 2021, nr 2(29), s. 469–482
J.J. Jadacki, Spór o granice poznania, Warszawa 1985
B. Jewsiewicki, Praca pamięci i historii. Studia z antropologii historycznej pamięci, red. I. Skórzyńska, M. Forycki, M. Bugajewski, Poznań 2016
V. Julkowska, O mediacyjnej misji historii historiografii, w tym tomie „Klio Polska”, s.
G. Labuda, Próba nowej systematyki i nowej interpretacji źródeł historycznych, „Studia Źródłoznawcze” 1, 1957, s. 3–52
R. Koselleck, „Przestrzeń doświadczenia” i „horyzont oczekiwań” – dwie kategorie historyczne, w: tenże, Semantyka historyczna, wybór i oprac. H. Orłowski, tłum. W. Kunicki, Poznań 2001, s. 359–388
B. Kürbis, Metody źródłoznawcze wczoraj i dziś, w: taż, Cztery eseje o źródłoznawstwie, wstęp i dobór tekstów R. Witkowski, Poznań 2007, s. 104–119
P. Ricoeur, Temps et récit, t. 3, Paris 1985
B. Skarga, Granice historyczności, Warszawa 1989
M. Solarska, M. Bugajewski, Doświadczanie przeszłości. Poznanie historyczne wobec pluralizmu czasu historycznego, Poznań 2018
R. Stobiecki, Historiografia PRL. Zamiast podręcznika, Łódź 2020
J. Topolski, Czas w przekazie historycznym i metodologiczne koncepcje historii, w: Metodologiczne problemy narracji historycznej, red. J. Pomorski, Lublin 1990, s. 63–74
J. Topolski, Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej, Warszawa 1996
J. Topolski, A Non-Postmodernist Analysis of Historical Narratives, w: Historiography Between Modernism and Postmodernism. Contributions to the Methodology of the Historical Research, red. J. Topolski, Amsterdam–Atlanta 1994, s. 9–86
Wprowadzenie do metodologii historii, red. E. Domańska, J. Pomorski, Warszawa 2022
G. Zalejko, Marksistowski paradygmat badań historycznych. Powojenna historiografia ZSRR o powstawaniu kapitalizmu, Toruń 1993
K. Zamorski, Dziwna rzeczywistość. Wprowadzenie do ontologii historii, Kraków 2008
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 229
Liczba cytowań: 0
