Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Français (France)
  • Język Polski

Klio. CPDPiP

W Radiu Wolna Europa. Działalność Tadeusza Żenczykowskiego (1955-1972).
  • Home
  • /
  • W Radiu Wolna Europa. Działalność Tadeusza Żenczykowskiego (1955-1972).
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 44 No. 1 (2018) /
  4. Artykuły

W Radiu Wolna Europa. Działalność Tadeusza Żenczykowskiego (1955-1972).

Authors

  • Karolina Natalia Trzeskowska

DOI:

https://doi.org/10.12775/KLIO.2018.006

Abstract

Przedmiotem artykułu jest działalność Tadeusza Żenczykowskiego w Radiu Wolna Europa. Z racji piastowanego przez niego stanowiska był on jednym z najbardziej zwalczanych działaczy monachijskiej rozgłośni. Celem artykułu jest ukazanie sylwetki Żenczykowskiego jako osoby zaangażowanej w walkę w obronie prawdy historycznej oraz przeciwko dygnitarzom komunistycznym. Ważnym aspektem jest pokazanie również stosunków wewnątrz zespołu Radia Wolnej Europy.

 Słowa kluczowe: Żenczykowski, Radio Wolna Europa, działalność antykomunistyczna, Armia Krajowa, emigracja. 

This article has a biographical character. It tells about activities of Tadeusz Żenczykowski in Radio Free Europe. After the second world war he engaged in a tireless battle against Communism. He became deputy director of the Polish broadcasting department of Radio Free Europe. For 20 years his broadcasts and political commentaries on the turbulent events taking place in his homeland were a regular feature of Polish life and the subject of widespread discussion. Listeners learnt what their own state radio refused to transmit. As we know Radio Free Europe played a critical role in Cold War era Eastern Europe. Unlike government censored programs they publicized anti-Soviet protests and nationalist movements. In the 1972 Żenczykowski went into retirement. He left Munich to live in London.

Key words: Żenczykowski, Radio Free Europe, Anti-communism, Emigration

Author Biography

Karolina Natalia Trzeskowska

Mgr Karolina Trzeskowska ur. 26 listopada 1987 roku w Busku Zdroju, absolwentka historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Obecnie pracownik Studium Polski Podziemnej w Londynie oraz nauczyciel historii w polskiej szkole sobotniej. W 2011 roku odbywała wolontariat w Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Krakowie. Obecnie pracuje nad napisaniem biografii Tadeusza Żenczykowskiego w ramach pracy doktorskiej. Jej przedmiotem zainteresowań jest Polskie Państwo Podziemne oraz Armia Krajowa.

References

Wykaz źródeł i opracowań

Źródła archiwalne

Archiwum Akt Nowych

Akta Andrzeja Pomiana

Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego

Akta osobowe studenta Żenczykowskiego

Instytut Pamięci Narodowej

Żenczykowski Tadeusz, SOR krypt. „Poloniusz”

Korespondencja i materiały dotyczące inwigilacji żołnierzy AK i NSZ

Sprawa operacyjnego rozpracowania kryptonim „Prusy”

Narodowe Archiwum Cyfrowe

Rozgłośnia Polska „Radia Wolna Europa”

Studium Polski Podziemnej w Londynie

Radio Wolna Europa

Zakład Narodowy im. Ossolińskich w Wrocławiu

Korespondencja. Władysław Bartoszewski

Materiały Biograficzne.

Opracowania:

Adamczewski G., Radio Wolna Europa w okresach politycznych przełomów, Wrocław 2011.

Bartoszewski B., Pod Prąd. Moje środowisko niepokorne 1944-1955, Warszawa 2011.

Bartoszewski W, T. Żenczykowski, Wydział „R” w BIP KG AK, „Zeszyty Historyczne”, 1984, nr 70, s. 60-77.

Gawlikowski L., Pracownicy Radia Wolna Europa. Biografie zwykłe i niezwykłe, Warszawa 2015, s. 663.

Hajdysz J., Szczekaczka, czyli rozgłośnia polska Radia Wolna Europa, Poznań 2006.

Łukasiewicz S., Jan Nowak–Jeziorański jako działacz PRW „NiD” [w:] P. Machcewicz, R. Habielski, Jan Nowak Jeziorański. Kurier AK. Redaktor RWE. Polityk, Wrocław–Warszawa 2011.

Łukasiewicz S., Partia w warunkach emigracji. Dylematy Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja” 1945-1994, Lublin–Warszawa 2014.

Kania K., Edward Bernard Raczyński 1891-1993 dyplomata i polityk, Warszawa 2014.

Kania K., „Pióro mocniejsze jest niż miecz” – rola i znaczenie polskiej emigracji w odzyskanie przez Polskę niepodległości na przykładzie wybranej korespondencji Edwarda Raczyńskiego i Jana Nowaka oraz audycji Rada Wolna Europa, [w:] Londyńska reduta, t. 2: Prezydenci RP na uchodźstwie i działalność polskiej emigracji niepodległościowej, red. J. Kłaczkow, M. Golon, K. Kania, Z. Girzyński, Toruń 2017.

Komar M., Bartoszewski W., Skąd pan jest? Wywiad rzeka, Warszawa 2006.

Machcewicz P., Emigracja w polityce międzynarodowej, Warszawa 1999.

Mazur G., Przedmowa, [w:] Akcja dywersyjna „N”. Dokumenty i materiały z archiwum Tadeusza Żenczykowskiego, Wrocław 2000, s. 13-17.

Nowak-Jeziorański J., Polska z oddali. Wojna w eterze-wspomnienia, t. II: 1956-1976, Londyn 1988.

Nowak-Jeziorański J., Wojna w eterze. Wspomnienia. Tom I, 1948-1956, Londyn 1985.

Pawłowicz T., Obraz pokolenia, Kraków 1999.

Pięćdziesiąt lat Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Materiały sesji jubileuszowej, red. D. Nałęcz, Warszawa 2003, s. 89-93.

Pomian A., Tadeusz Żenczykowski (1907-1997): wspomnienie, „Archiwum Emigracji”, 2007, z.1, s.251-254.

Rakowski M., Dzienniki polityczne 1958–1962, Warszawa 1998.

Rutkowski T.P, Różne barwy przystosowania. Wokół działalności Aleksandra Gieysztora w PRL, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis”, Studia Politologica IX (2013), s. 138-156.

Sprawa Bergu, „Zeszyty Historyczne”, 1987, nr 79, s. 3-87.

Tarka K., Kontakt operacyjny „Mediewista”. Profesor Aleksander Gieysztor i wywiad PRL, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 2010, nr 1, s.97-120.

Tarka K., Próby osaczenia niezłomnego. Rozpracowanie operacyjne Tadeusza Żenczykowskiego przez wywiad PRL, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, nr 4, 2008, s. 204-211.

Strony internetowe:

http://www.polskieradio.pl/68/2461/Audio/298884,Wspomnienia-pracownikow-RWE (data dostępu: 25 sierpnia 2017 roku).

Klio. CPDPiP

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2018-09-15

How to Cite

1.
TRZESKOWSKA, Karolina Natalia. W Radiu Wolna Europa. Działalność Tadeusza Żenczykowskiego (1955-1972). Klio. CPDPiP. Online. 15 September 2018. Vol. 44, no. 1, pp. 101-119. [Accessed 3 May 2026]. DOI 10.12775/KLIO.2018.006.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 44 No. 1 (2018)

Section

Artykuły

License

Copyright (c) 2018 Klio. CPDPiP

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 541
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Français (France)
  • Język Polski
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop