Your servant. Salary of officials and court services at magnate courts in the eighteenth-century Polish-Lithuanian Commonwealth
DOI:
https://doi.org/10.12775/KLIO.2024.054Keywords
the magnat's court, court services, salary, Polish-Lithuanian Commonwealth, 18th centuryAbstract
The magnate court, as one of the basic structures of public life of the nobility in the eighteenth-century Polish-Lithuanian Commonwealth, had a strong influence on its surroundings through the transfer of cultural behavior, moral attitudes and political ideas. The owners of large private courts, active and politically engaged magnates, created a strong client environment around them, influencing the attitudes of the nobility of a given province and their attitude to the superior authorities, engaging them in their ventures, providing employment at the court and in extensive latifundia. Service at the court was honorable and profitable, but also difficult and full of sacrifices, depending on the position and personal character of the patrons and their attitude to the people under them. Court officials, latifundial officials and employed servants were expected to be faithful, obedient, highly efficient and enterprising, hence resignation from service at court was a common occurrence.
References
Źródła:
Archiwum Główne Akt Dawnych (dalej cyt. AGAD):
Akta osób i rodzin: sygn. 237
Archiwum Branickich z Białegostoku (dalej cyt. ABB): sygn. 1; 7, 11; 13; 14; 15; 16; 32; 39;
Archiwum Gospodarcze Wilanowskie (dalej cyt. AGWil.), Anteriora: sygn. 114; 180
Archiwum Potockich z Radzynia (dalej cyt. APRadz.): sygn. 481; 578; 579
Archiwum Radziwiłłów (dalej cyt. AR) XXIX: sygn. 30
Archiwum Warszawskie Radziwiłłów (dalej cyt. AWR); sygn. 299,
Archiwum Zamoyskich (dalej cyt. AZ): sygn. sygn. 2762; 2771; 2776
Archiwum Narodowe w Krakowie (dalej cyt. ANKr):
Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów (dalej cyt. AMCh): sygn. 285
Archiwum Sanguszków (dalej cyt. ASang.), sygn. 261; 323; 850; 1636;
Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie (dalej cyt. BCz):
rkps 2599; 6005, t. 1; t. 15, t. 16, t. 17; 6007,
Opracowania:
Dybaś Bogusław (1996), Projekt budowy manufaktury zbrojeniowej w dobrach radziwiłłowskich w okolicach Słucka z 1670 roku, [w:] Europa Orientalis. Polska i jej mieszkańcy od średniowiecza po współczesność. Studia i materiały ofiarowane Profesorowi Stanisławowi Alexandrowiczowi w 65 rocznicę urodzin, Toruń, s. 289-292.
Dybaś Bogusław (1998), Fortece Rzeczypospolitej. Studium z dziejów budowy fortyfikacji stałych w państwie polsko-litewskim w XVII wieku, Toruń.
Dybaś Bogusław (2001), Twierdza czy rezydencja? Militarne znaczenie siedzib magnackich w XVII wieku, [w:] Rezydencje w średniowieczu i czasach nowożytnych, pod red. E. Opalińskiego i T. Wiślicza, Warszawa, s. 69-93.
Kulesza-Woroniecka Iwona (2012), Współpracownicy Izabeli Branickiej w latach 1771-1808, „Studia Podlaskie”, t. 20, s. 155-174.
Kulesza-Woroniecka Iwona (2014), Dwór Izabeli z Poniatowskich Branickiej 1771-1808, [w:] Izabela z Poniatowskich Branicka. Życie i działalność publiczna, red. C. Kuklo, Białystok 2014, s. 87-116.
Kupczewska Marta, Łopatecki Karol (2016), Testament Izabeli z Poniatowskich Branickiej (3 XI 1805 r.), „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, R. 64, nr 1, s. 103-119.
Kuras Katarzyna (2010), Współpracownicy i klienci Augusta A. Czartoryskiego w czasach saskich, Kraków.
Kuras Katarzyna (2016), Kulinarne fascynacje i francuscy kucharze w kręgu korespondencyjnym Elżbiety z Lubomirskich Sieniawskiej, [w:] Kobiece kręgi korespondencyjne XVII-XIX wieku, red. B. Popiołek, U. Kicińska, A. Słaby, Kraków, s. 57-67
Lulewicz Henryk (1989), Walka Radziwiłłów z Chodkiewiczami o dziedzictwo słuckie, „Miscellanea Historico-Archivistica”, t. III, Radziwiłłowie XVI-XVIII wieku: w kręgu polityki i kultury, s. 201-215.
Patron i dwór. Magnateria Rzeczpospolitej w XVI-XVIII wieku, (2006), pod red. E. Dubas-Urwanowicz i J. Urwanowicza, Warszawa.
Popiołek Bożena (2015), Dobrzy chłopi i źli panowie. Kwestia opieki nad poddanymi w korespondencji Elżbiety Sieniawskiej, kasztelanowej krakowskiej, [w:] Epistolografia w dawnej Rzeczypospolitej, T. 6: Stulecia XVI-XIX : nowa perspektywa historyczna i językowa, red. Piotr Borek, Marceli Olma, Kraków, s. 265-278.
Popiołek Bożena (2020), Dobrodziejki i klienci. Specyfika patronatu kobiecego i relacji klientalnych w czasach saskich, Warszawa.
Popiołek Bożena (2021), Benefactresses and Clients. Women's patronage and clientelism in the Saxon era, Warszawa.
Popiołek Bożena (2022), Rytuały codzienności. Świat szlacheckiego dworu w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej, Warszawa.
Popiołek Bożena (2024), Z poczucia piękna, z potrzeby posiadania. Kobiecy świat rzeczy w osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej, Warszawa (w druku).
Popiołek Bożena, Legaten für den Hofdienst in den Testamenten adliger Gönner im polnisch-litauischen Commonwealth in sächsischer Zeit (w druku)
Popiołek Bożena, Nowak Janusz S. (2023), Wszyscy ludzie Elżbiety Sieniawskiej. Urzędnicy, oficjaliści dworscy, rzemieślnicy, kupcy i artyści kasztelanowej krakowskiej, Kraków.
Ronikier Jerzy (1992), Hetman Adam Sieniawski i jego regimentarze. Studium z historii mentalności szlachty polskiej 1706-1725, Kraków.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Bożena Popiołek

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 410
Number of citations: 0