Dyspozycje Ludwiki Marii z Rzewuskich Chodkiewiczowej dotyczące dzieci
DOI:
https://doi.org/10.12775/KLIO.2022.027Keywords
maternal instructions, upbringing, child, childhood, old polish periodAbstract
The article discusses instructions concerning care, education and safety of children written by Ludwika Maria née Rzewuska Chodkiewiczowa. Driven by maternal concern, distant from her children she wrote down her comments and recommendations for their guardians. These were instructions for the journeys of Chodkiewicz's sons and daughter (1781) concerning the manner and speed of travel, accommodation, food and care. Another set are moral recommendations (1784) for her first-born son Wacław, who returned home after a few years' stay at a boarding school in Warsaw, and finally instructions for the departure of her youngest son Aleksander to Warsaw. These instructions can be found in the Młynowski Chodkiewicz Archive.
References
Źródła archiwalne:
Archiwum Narodowe w Krakowie, Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów, sygn. 455, 457, 474, 479, 512, 785, 787.
Źródła drukowane:
„Gazeta Warszawska” 1785, nr 19.
„Wiadomości Warszawskie” 1766, nr 5.
Borysławski Mikołaj, Kazanie na summie pogrzebowey przed złożeniem do grobu ciała ś. p. JW. Jana Mikołaja Hrabi Chodkiewicza generalnego starosty Xięstwa Żmudzkiego, generała leutnanta woysk rossyyskich... fundatora i kollatora Opactwa Supraslskiego miane..., Supraśl 1781.
Chodkiewicz Aleksander, Dzieje znakomitych wypadków życia mojego przeze mnie samego, ręką własną spisane, wraz z niektórymi aneksami mogącymi służyć do historii polskiej, od 1777 roku do 28 grudnia 1891 roku, w: M. Nalepa, „Płyną godziny pomiędzy nadzieją i bojaźnią czułą”. Polityczne i egzystencjalne rany Polaków epoki porozbiorowej. Studia i teksty, Rzeszów 2010
Chodkiewiczowa z Rzewuskich Ludwika Maria, Napomnienia dla serdecznie kochanego syna (1784), w: Przestrogi i nauki dla dzieci. Instrukcje rodzicielskie (XVIII w.), wstępem i objaśnieniami opatrzyły M.E. Kowalczyk i D. Żołądź-Strzelczyk, Wrocław 2017, s. 357-367.
Leśniewski Franciszek Michał, Carmen nuptiale illustrissimis excellentissimisque sponsis Joanni Chodkiewicz, senatorio Samogitiae praefecto... et Ludovicae Rzewuska, lectissimae palatini Cracoviensis, campestris copiarum Regni ductoris filiae, przekład na j. pol. G. Piramowicz, Podhorce 1766.
Kronika Podhorecka, ułożył L. hr. Rzewuski, Kraków 1860.
Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich przez S. Kazimierza Kossakowskiego z przypisami J. Błaszczyńskiego, t. I, Warszawa 1859.
Naruszewicz Adam, In nuptiis Com. Joannis Nicolai Chodkiewicz cum Ludovica Rzewuska epithalamium oblatum ab A[damo] S[tanislao] N[arusevicio]. E[loquentiae] S[ocietatis] I[esu] S[cholastico], b.m. 1756.
Przestrogi i nauki dla dzieci. Instrukcje rodzicielskie (XVIII w.), wstępem i objaśnieniami opatrzyły M.E. Kowalczyk i D. Żołądź-Strzelczyk, Wrocław 2017.
Literatura:
Kowalczyk Małgorzata Ewa, Matki jako autorki instrukcji dla synów wyjeżdżających w podróż edukacyjną w czasach staropolskich, w: Źródła do dziejów staropolskich podróży edukacyjnych, red. D. Żołądź-Strzelczyk i M.E. Kowalczyk, Wrocław 2017, s. 91-104.
Kowalczyk Małgorzata Ewa, Zagraniczne podróże Polek w epoce oświecenia, Łomianki 2019.
Kucharski Adam, Epidemie i choroby w doniesieniach polskiej prasy rękopiśmiennej z drugiej połowy XVIII w., „Wiek Oświecenia” 2021, 37, s. 11-41.
Kucharski Adam, Instrukcje podróżne Wacława Rzewuskiego dla synów z połowy XVIII wieku, w: Źródła do dziejów staropolskich podróży edukacyjnych, red. D. Żołądź-Strzelczyk, M.E. Kowalczyk, Wrocław 2017, s. 63-79.
Mikocka-Rachubowa Katarzyna, Rzeźby ogrodowe w Młynowie na Wołyniu i ich twórca Grzegorz Czaykowski, „Biuletyn Historii Sztuki” 2005, 67, nr 3-4, s. 251-258.
Paduch Katarzyna, Wytyczne hetmana Wacława Rzewuskiego (1706-1779) dla służby pałacowej. Przyczynek do funkcjonowania rezydencji Podhoreckiej w połowie XVIII wieku, „Saeculum Christianum” 2018, nr 25, s. 249-262.
Stamm Edward, Staropolskie miary, Warszawa 1938.
Żoładź-Strzelczyk Dorota, Rodzinne tradycje pisania instrukcji rodzicielskich w epoce nowożytnej, „Horyzonty Wychowania” 2019, 18, nr 46, s. 53-68.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2022 Dorota Żołądź-Strzelczyk, Małgorzata Ewa Kowalczyk
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 1103
Number of citations: 0
