Nutritional and pro-health value of gluten-free cereals
DOI:
https://doi.org/10.12775/HERB.2024.012Keywords
cereals, pseudocereals, gluten, gluten free productsAbstract
The paper presents a short description of selected cereal species that do not contain gluten proteins, with the content of nutrients and bioactive compounds as well as cereal products used by the consumer. Gluten proteins and the importance of a gluten-free diet are discussed. It was emphasized that gluten-free cereal products contain less minerals, B vitamins and fiber, hence they should be enriched not only with pseudo-cereals, but also with other naturally gluten-free products, such as: vegetables and fruits, vegetable oils, legumes, eggs, unprocessed meat and fish, milk and natural dairy products. The safe products can be purchased not only in Poland, but also throughout Europe, and they are graphically marked with the licensed Crossed Grain mark.
References
Uprawa roślin, t. II, (red.) A. Kotecki, Wyd. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Wrocław 2020.
Przetaczek-Rożnowska I., Bubis E., Zboża bezglutenowe alternatywą dla osób chorych na celiakię, Kosmos, 2016, 65(1), s. 127–140.
Pieczyńska K., Dieta bez glutenu – jak znaleźć produkty naturalnie bezglutenowe?, 2021, https://www.helpa.pl (dostęp 1.09.2023).
Kała M., Przyborowski M., Ługowska B., Gasparis S., Nadolska-Orczyk A., Charakterystyka białek glutenu w materiałach hodowlanych pszenicy, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 2018, 282, s. 41–49.
Rachoń L., Szumiło G., Stankowski S., Porównanie wybranych wskaźników wartości technologicznej pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum ssp. vulgare), twardej (Triticum durum) i orkiszowej (Triticum aestivum ssp. spelta), Fragmenta Agronomica, 2011, 28(4), s. 52–59.
Guerdrum L.J., Bamforth Ch.W., Levels of gliadin in commercial beers, Food Chemistry, 2011, 129, s. 1783–1784.
Piechota M., Kowalkowska A., Nowa moda czy konieczność? – kilka słów o diecie bezglutenowej, Tutoring Gedanensis, 2021, 6(2), s. 4–11.
Majewska K., Podstawy klasyfikacji i syntezy białek glutenowych ziarna pszenicy, Żywność – Nauka – Technologia – Jakość, 1999, 2(19), s. 15–25.
Orkusz A., Garaszczuk A., Gluten w żywności – korzyści i zagrożenia, Nauki Inżynierskie i Technologie, 2018, 4(31), s. 52–64.
Rachtan-Janicka J., Dieta bezglutenowa, Standardy Medyczne/Pediatria, 2015, 12, s. 960–965.
Marciniak-Łukasiak K., Dłużniewska E., Pseudozboża w żywności bezglutenowej, Przemysł Spożywczy, 2018, 9, s. 18–22.
Woomer J.S., Adedeji A.A., Current applications of gluten-free grains – a review, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2021, 61(1), s. 14–21.
Alvarez-Jubete L., Arendt E.K., Gallagher E., Nutritive value of pseudocereals and their increasing use as functional gluten-free ingredients, Trends in Food Science & Technology, 2010, 21(2), s. 106–113.
Martínez-Villaluenga C., Peñas E., Hernández-Ledesma B., Pseudocereal grains: Nutritional value, health benefits and current applications for the development of gluten-free foods, Food and Chemical Toxicology, 2020, 37, s. 111–178.
Singh E., Potential of Millets: Nutrients Composition and Health Benefits, Journal of Scientific & Innovative Research, 2016, 5, s. 46–50.
Khairuddin M.A.N., Lasekan O., Gluten-Free Cereal Products and Beverages: A Review of Their Health Benefits in the Last Five Years, Foods, 2021, 10(11), s. 2523.
Nithiyanantham S., Kalaiselvi P., Mahomoodally M.F., Zengin G., Abirami A., Srinivasan G., Nutritional and functional roles of millets – A review, Journal of Food Biochemistry, 2019, 43(7), e12859.
Jurga R., Przetwórstwo kukurydzy – możliwości wykorzystania, Przegląd Zbożowo-Młynarski, 2012, 9, s. 34–38.
Gebru Y.A., Sbhatu D.B., Kim K.P., Nutritional Composition and Health Benefits of Teff (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter), Journal of Food Quality, 2020, s. 1–6.
Mielcarz M., Teff – zboże z Afryki, Piekarstwo, 2014, 3, s. 48–49.
Zarzecka K., Gugała M., Mystkowska I., Wartość odżywcza i możliwości wykorzystania gryki, Postępy Fitoterapii, 2014, 1, s. 28–31.
Bastida J.A.G., Zieliński H., Buckwheat as a Functional Food and Its Effects on Health, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2015, 63(36), s. 7896–7913.
Chłopicka J., Gryka jako żywność funkcjonalna. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2008, 41(3), s. 249–252.
Pereira E., Cadavez V., Barros L., Enaina-Zelada C., Stojkovic D., Sokovic M., Calhelha R.C., Gonzales-Barron U., Ferreira I.C.F.R., Chenopodium quinoa Willd. (quinoa) grains: A good source of phenolic compounds, Food Research International, 2020, 137, 109574.
Mystkowska I., Zarzecka K., Gugała M., Baranowska A., Właściwości odżywcze i prozdrowotne komosy ryżowej, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2016, 97(1), s. 29–31.
Alvarez-Jubetea L., Arendtb E.K., Gallagher E., Nutritive value of pseudocereals and their increasing use as functional gluten-free ingredients, Trends in Food Science & Technology, 2010, 21, s. 106–113.
Dębski B., Gralak M.A., Bertrandt J., Kłos A., Minerals and polyphenols content of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) plant, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2013, 94(2), s. 300–304.
Rutkowska J., Amaranthus – roślina przyjazna człowiekowi, Przegląd Piekarski i Cukierniczy, 2006, 54(1), s. 6–10.
Kaźmierczak A., Bolesławska Z., Przysławski J., Szarłat – jego wykorzystanie w profilaktyce i leczeniu wybranych chorób cywilizacyjnych, Nowiny Lekarskie, 2011, 80(3), s. 192–198.
Kulczyński B., Gramza-Michałowska A., Grdeń M., Amarantus – wartość odżywcza i właściwości prozdrowotne, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2017, 1, s. 1–7.
Konińska G., Marczewska A., Źródlak M., Celiakia i dieta bezglutenowa. Praktyczny poradnik (wyd. VIII), Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, Warszawa 2012.
Szczerba E., Kozłowska A., Nitsch-Osuch A., Leczenie dietetyczne celiakii współistniejącej z cukrzycą typu 1, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2018, 24(3), s. 166–171.
Banera A., Myślińska J., (Nie)zdrowy gluten, Acta Uroboroi – W kręgu epidemii, II, s. 105–115.
Gujral N., Freeman H.J., Thomson A.B., Celiac disease: prevalence, diagnosis, pathogenesis and treatment, World Journal of Gastroenterology, 2012, 18(42), s. 6036–6059.
Vici G., Belli L., Biondi M., Polzonetti V., Gluten free diet and nutrient deficiencies: A review, Clinical Nutrition, 2016, 35(6), s. 1236–1241.
Myszkowska-Ryciak J., Harton A., Gajewska D., Analiza wartości odżywczej i kosztów diety bezglutenowej w porównaniu do standardowej racji pokarmowej, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, 21(3), s. 312–316.
AOECS, www.aoecs.org/gluten-free-products-under-license (dostęp 5.09.2023).
Wykaz certyfikowanych produktów bezglutenowych, https://celiakia.pl/przekreslony-klos/wykaz-certyfikowanych-produktow-bezglutenowych/wykaz-produktow-licencjonowanych-31.07.2023.pdf (dostęp 5.09.2023).
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 828/2014 z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat nieobecności lub zmniejszonej zawartości glutenu w żywności (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 228/5).
Certyfikacja produktów bezglutenowych – licencja na używanie znaku towarowego Przekreślony Kłos, www.przekreslonyklos.pl (dostęp 5.09.2023).
Downloads
The publisher's shop:
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 948
Number of citations: 0
