HERBALISM https://apcz.umk.pl/HERB www.herbalism.pl pl-PL HERBALISM 2450-4963 Jakość ziół ekologicznych – wymagania, zasady, certyfikacja https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35795 <p><span style="left: 108.25px; top: 477.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.970744);">Wzrost zainteresowania produktami ekologicznymi wśród konsumentów wiązać można </span><span style="left: 109.464px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.960663);">z coraz większą świadomością i troską o własne zdrowie. Celem artykułu jest przedstawienie </span><span style="left: 108.87px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.987702);">wymagań dotyczących systemu certyfikacji zielarskich produktów ekologicznych, zgodnie </span><span style="left: 109.464px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.932678);">z obowiązującą w Polsce ustawą o rolnictwie ekologicznym oraz dyskusji dotyczącej ich </span><span style="left: 109.204px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.964572);">jakości. W szczególności w artykule opisano zasady produkcji ekologicznej i zbioru z natury. </span><span style="left: 108.774px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.94713);">Omówiono również możliwości wprowadzania do obrotu i odwoływania się do ekologicznego </span><span style="left: 109.112px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.980787);">charakteru produktów zielarskich. Zawarto również porównanie jakości ziół ekologicznych </span><span style="left: 109.212px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.998037);">i ich konwencjonalnych odpowiedników. W szczególności wskazano na takie aspekty jak: </span><span style="left: 109.462px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.0021);">zawartość w ziołach pozostałości środków ochrony roślin oraz metali ciężkich, przypadki </span><span style="left: 109.295px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.994188);">fałszowania żywności oraz czynniki środowiskowe niezależne od wymagań rolnictwa eko-</span><span style="left: 109.495px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.971699);">logicznego wpływające na jakość ziół.</span></p> Piotr Kafel Prawa autorskie (c) 2018 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2018-12-20 2018-12-20 4 1 7 16 10.12775/HERB.2018.001 Wpływ naryngeniny na odpowiedź antyoksydacyjną oraz status oksydacyjny w soczewkach szczurów z cukrzycą https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35796 <p><span style="left: 108.932px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988098);">Naryngenina to naturalnie występujący flawonoid o działaniu przeciwutleniającym. Wśród </span><span style="left: 108.865px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.955894);">wielu udokumentowanych działań farmakologicznych, opisany jest również korzystny wpływ </span><span style="left: 109.224px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.931728);">tego związku na struktury oka w różnych modelach eksperymentalnych. Brak jest jednak </span><span style="left: 109.112px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.968456);">doniesień opisujących wpływ naryngeniny na parametry związane ze stresem oksydacyjnym </span><span style="left: 108.87px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.916623);">w soczewkach szczurów w przebiegu cukrzycy. Ze względu na fakt, iż cukrzyca może indukować </span><span style="left: 109.462px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9198);">powstawanie stresu oksydacyjnego oraz w konsekwencji rozwój zaćmy, celem pracy była analiza </span><span style="left: 108.87px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.971638);">wpływu naryngeniny podawanej doustnie w dawkach 50 i 100 mg/kg na wybrane parametry </span><span style="left: 109.464px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.936731);">związane ze stresem oksydacyjnym w soczewkach szczurów z cukrzycą. Badanie wykonano na </span><span style="left: 109.526px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.946915);">samcach szczurów, z których po 4 tygodniach podawania naryngeniny wyizolowano soczewki. </span><span style="left: 108.25px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.968073);">W uzyskanych z soczewek homogenatach oznaczono całkowitą odpowiedź antyoksydacyjną, </span><span style="left: 109.116px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.951098);">całkowity status oksydacyjny, współczynnik stresu oksydacyjnego oraz zawartość białkowych </span><span style="left: 109.212px; top: 765.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.927071);">i niebiałkowych grup tiolowych. Uzyskane wyniki świadczą o korzystnym, przeciwutleniającym </span><span style="left: 108.87px; top: 789.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.958862);">wpływie naryngeniny na soczewkę oka u szczurów z wywołaną cukrzycą. </span></p> Weronika Wojnar Maria Zych Ilona Kaczmarczyk-Sedlak Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 17 30 10.12775/HERB.2018.002 Dynamika zmian zawartości barwników betalainowych i suchej masy podczas przechowywania buraków ćwikłowych (Beta vulgaris L.) https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35797 <p><span style="left: 108.907px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.931929);">Burak ćwikłowy (</span><span style="left: 228.831px; top: 549.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.930573);">Beta vulgaris</span><span style="left: 315.142px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.930303);"> L.) jest warzywem charakteryzującym się dużą trwałością </span><span style="left: 109.461px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.937978);">przechowalniczą, dzięki czemu może być spożywany przez cały rok. Dlatego też bardzo </span><span style="left: 108.869px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9996);">ważna jest wiedza na temat dynamiki zmian zawartości poszczególnych składników w ko-</span><span style="left: 109.503px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.982227);">lejnych miesiącach przechowywania. Badaniami objęto dwie odmiany buraka ćwikłowego: </span><span style="left: 108.919px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00535);">Boro F1 (kształt korzenia kulisty) oraz Regulski Cylinder (kształt korzenia cylindryczny). </span><span style="left: 108.786px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989701);">Celem pracy była ocena dynamiki zmian wybranych składników w badanej roślinie w trak-</span><span style="left: 109.111px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.94278);">cie okresu przechowywania. W szczególności zwrócono uwagę na zawartość składników </span><span style="left: 109.295px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.995676);">mających korzystny wpływ na jakość buraków ćwikłowych, m.in. została oceniona aktyw-</span><span style="left: 109.262px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.991222);">ność antyrodnikowa, zawartość barwników betalainowych oraz sucha masa. Jako odmianę </span><span style="left: 109.462px; top: 765.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.984665);">polecaną do przechowywania wytypowano odmianę Regulski Cylinder. Cechowała się ona </span><span style="left: 109.262px; top: 789.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985685);">najmniejszym spadkiem aktywności antyrodnikowej oraz wzrostem zawartości barwników </span><span style="left: 109.629px; top: 813.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989342);">betalainowych podczas 5-miesięcznego okresu składowania.</span></p> Zofia Nizioł-Łukaszewska Dominika Furman-Toczek Martyna Zagórska-Dziok Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 31 42 10.12775/HERB.2018.003 Wpływ temperatury wody i czasu parzenia na właściwości antyoksydacyjne naparów z nagietka lekarskiego (Calendula officinalis L.) https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35798 <p><span style="left: 108.249px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00655);">W przeprowadzonych badaniach wykazano wpływ temperatury wody i czasu parzenia na </span><span style="left: 109.463px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949076);">zawartość polifenoli oraz aktywność antyoksydacyjną naparów z kwiatów języczkowych </span><span style="left: 109.261px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.986864);">nagietka lekarskiego (</span><span style="left: 254.511px; top: 621.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.963486);">Calendula officinalis</span><span style="left: 388.468px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9888);"> L.). Wszystkie badane próbki charakteryzowały </span><span style="left: 109.525px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.97134);">się niskimi właściwościami antyoksydacyjnymi. Czas parzenia oraz temperatura wody wpły</span><span style="left: 706.68px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif;">-</span><span style="left: 108.869px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.932016);">wały na zawartość polifenoli i właściwości antyoksydacyjne naparów. Aby uzyskać napar </span><span style="left: 109.463px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.927607);">z suszonych kwiatów języczkowych z nagietka o najwyższej zawartości polifenoli, należy </span><span style="left: 109.461px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.996979);">parzyć je przez 10 minut, przy użyciu wody o temperaturze 80°C. Najwyższą zdolność do </span><span style="left: 109.461px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981311);">zmiatania rodnika DPPH uzyskał napar sporządzony w najwyższej temperaturze 100°C, po </span><span style="left: 107.691px; top: 765.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.964708);">10 minutach parzenia. Otrzymane wyniki wskazują na potencjalną możliwość wykorzystania </span><span style="left: 109.223px; top: 789.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.993518);">tego surowca do produkcji naparów herbacianych. </span></p> Barbara Krochmal-Marczak Anna Kiełtyka-Dadasiewicz Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 43 51 10.12775/HERB.2018.004 Analiza zapachu wybranych odmian mięty (Mentha sp.) https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35799 <p><span style="left: 123.005px; top: 477.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.945155);">Mięty (</span><span style="left: 169.821px; top: 477.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.955219);">Mentha </span><span style="left: 222.655px; top: 477.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949197);">sp.) są roślinami łatwo krzyżującymi się, dzięki czemu w prosty sposób można </span><span style="left: 123.538px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.953787);">otrzymać hybrydy oraz nowe odmiany o zmodyfikowanych walorach smakowo-zapachowych </span><span style="left: 123.043px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.912328);">wykazujących zapach oraz smak przypominający popularne owoce lub produkty spożywcze. </span><span style="left: 122.423px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.907229);">W pracy przedstawiono wyniki oceny sensorycznej suszonych liści mięty. Analizie poddano </span><span style="left: 123.169px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.924771);">8 smakowo-zapachowych odmian mięt: pieprzową (</span><span style="left: 445.482px; top: 573.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.907952);">M. × piperita </span><span style="left: 528.832px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.916716);">L. 'Multimentha'), grejpfrutową </span><span style="left: 122.519px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif;">(</span><span style="left: 127.785px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.897603);">M. × piperita </span><span style="left: 210.185px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.896044);">L. 'Grapefruit'), jabłkową (</span><span style="left: 370.249px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.889939);">M. rotundifolia </span><span style="left: 464.597px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.916421);">(L.) Huds.), pomarańczową (</span><span style="left: 641.879px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.903032);">M. × piperita </span><span style="left: 123.085px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.90743);">L. 'Granada'), czekoladową (</span><span style="left: 296.919px; top: 621.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.912654);">M. × piperita </span><span style="left: 380.702px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.908824);">L. 'Chocolate'), truskawkową (</span><span style="left: 566.617px; top: 621.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.912654);">M. × piperita </span><span style="left: 650.402px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.91532);">L. 'Almira'), </span><span style="left: 123.377px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.933637);">jagodowo-śmietankową (</span><span style="left: 281.115px; top: 645.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.917543);">Mentha × '</span><span style="left: 346.857px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.911607);">Berries &amp; Cream'), ananasową (</span><span style="left: 541.561px; top: 645.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.871924);">M. suaveolens </span><span style="left: 629.104px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.925911);"> Ehrh.). Wśród </span><span style="left: 123.803px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.923784);">badanych mięt największą intensywnością zapachu cechuje się mięta pieprzowa, natomiast </span><span style="left: 123.435px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.94932);">najmniejszą – mięta jabłkowa. Profile sensoryczne badanych odmian mięty okazały się bardzo </span><span style="left: 123.637px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.893292);">zróżnicowane: w przypadku mięty truskawkowej, jagodowo-śmietankowej oraz ananasowej jednym </span><span style="left: 123.637px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.929041);">z najbardziej wyczuwalnych zapachów był deskryptor ziołowy. Mięta pieprzowa, jabłkowa i cze-</span><span style="left: 123.685px; top: 765.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.93077);">koladowa charakteryzowały się najintensywniejszym deskryptorem mentolowym. W przypadku </span><span style="left: 123.469px; top: 789.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.936945);">mięty pomarańczowej i grejpfrutowej najbardziej wyczuwalny był zapach cytrusowy. W ocenie </span><span style="left: 123.619px; top: 813.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.934139);">hedonistycznej najwięcej pozytywnych ocen uzyskała mięta pieprzowa, najwięcej negatywnych </span><span style="left: 123.435px; top: 837.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.933431);">natomiast mięta ananasowa. Różnorodność właściwości aromatycznych i smakowych badanych </span><span style="left: 123.537px; top: 861.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.948383);">odmian mięt wskazuje na możliwość różnorodnego ich wykorzystania.</span></p> Anna Kiełtyka-Dadasiewicz Kinga Lis Aleksandra Kubat-Sikorska Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 52 64 10.12775/HERB.2018.005 Bioaktywne związki grzybów z rodzaju Lactarius https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35800 <p><span style="left: 108.774px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00598);">Grzyby z rodzaju </span><span style="left: 229.357px; top: 573.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.991131);">Lactarius</span><span style="left: 290.757px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.01643);"> są mało przebadane, bowiem badania składu chemicznego są </span><span style="left: 109.462px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.942689);">prowadzone głównie dla gatunków jadalnych i uprawnych. Tymczasem grzyby </span><span style="left: 646.37px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.993649);">Lactarius</span><span style="left: 109.464px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.971089);">zawierają stosunkowo duże ilości białek, polisacharydów (chityna) oraz interesujących </span><span style="left: 109.63px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.955789);">bioaktywnych związków seskwiterpenowych występujących w soku mlecznym i owocnikach. </span><span style="left: 108.25px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969377);">Wcześniejsze badania grzybów </span><span style="left: 315.066px; top: 669.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.991158);">Lactarius</span><span style="left: 376.466px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.963175);"> wykazały obecność takich związków jak: velutinal, </span><span style="left: 109.526px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.932886);">stearovelutinal, velleral, izovelleral. Furanodiol oraz laktarorufiny A i B znaleziono w </span><span style="left: 648.423px; top: 693.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.954748);">Lactarius </span><span style="left: 108.93px; top: 717.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.991192);">rufus</span><span style="left: 143.08px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.884302);">. W tej pracy z grzybów </span><span style="left: 310.478px; top: 717.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.935002);">Lactarius vellereus</span><span style="left: 432.511px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.937055);"> wyizolowano furanodiol oraz niewielkie </span><span style="left: 109.213px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.97992);">ilości laktarorufiny A, izolarktarorufiny A i laktarorufiny B.</span></p> Ryszard Marszałek Katarzyna Paradowska Iwona Wawer Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 65 73 10.12775/HERB.2018.006 Fitoterapia zaburzeń laktacji – dowody naukowe i bezpieczeństwo stosowania https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35801 <p><span style="left: 122.947px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969722);">Część kobiet po urodzeniu dziecka boryka się z problemem wytwarzania mleka w niewystra</span><span style="left: 720.854px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif;">-</span><span style="left: 123.285px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.951766);">czającej ilości i nie jest w stanie wykarmić dziecka wyłącznie na swoim naturalnym pokarmie. </span><span style="left: 123.453px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989017);">Sytuacja ta zmusza je więc do wprowadzenia do diety noworodka mleka modyfikowanego </span><span style="left: 123.669px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989779);">lub poszukiwania sposobu na zwiększenie laktacji. Powszechnie wiadomo, iż mleko matki </span><span style="left: 123.637px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.960344);">zapewnia noworodkowi optymalną podaż składników odżywczych, zwiększa jego odporność </span><span style="left: 123.385px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.972558);">i wpływa korzystnie na jego dalszy rozwój. </span><span style="left: 142.951px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.998395);">Ze względu na brak leku syntetycznego, przeznaczonego dla kobiet karmiących w celu </span><span style="left: 123.635px; top: 741.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.990658);">zwiększenia laktacji, wiele kobiet zwraca się ku lekowi roślinnemu. Duża część surowców </span><span style="left: 123.368px; top: 765.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.974776);">roślinnych mająca wpłynąć na zwiększenie laktacji stosowana jest jako tradycyjne produkty </span><span style="left: 123.669px; top: 789.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.933519);">lecznicze. Należy jednak zwrócić uwagę na brak wystarczającej liczby badań naukowych </span><span style="left: 123.635px; top: 813.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.951797);">przeprowadzonych z udziałem matek karmiących potwierdzających ich mlekopędne działanie. </span><span style="left: 123.131px; top: 837.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.988093);">Dodatkowo brak jest badań przeprowadzonych z udziałem noworodków potwierdzających, </span><span style="left: 123.381px; top: 861.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00759);">iż surowiec roślinny nie przenika do mleka matki lub w momencie przenikania wykazuje </span><span style="left: 123.531px; top: 885.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.986708);">odpowiedni profil bezpieczeństwa dla tak małego dziecka. </span><span style="left: 142.947px; top: 909.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944152);">Celem niniejszego przeglądu literaturowego było sprawdzenie, które surowce roślinne, </span><span style="left: 123.435px; top: 933.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944625);">uważane powszechnie za mlekopędne, wykazują takie właściwości również w badaniach </span><span style="left: 123.685px; top: 957.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.99608);">klinicznych oraz czy zbadano już ich profil bezpieczeństwa zarówno w stosunku do matki </span><span style="left: 123.685px; top: 981.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.972874);">karmiącej, jak i jej dziecka.</span></p> Katarzyna Szałabska Weronika Wojnar Ilona Kaczmarczyk-Sedlak Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 74 85 10.12775/HERB.2018.007 Rośliny lecznicze występujące w południowej części Indii https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35802 <p><span style="left: 122.947px; top: 477.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9488);">Omówiono i opisano wybrane gatunki znajdujące się zarówno w stanie naturalnym, jak </span><span style="left: 123.385px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.970406);">i w uprawie, spośród 7500 roślin leczniczych występujących na terenie Indii – prawdziwego </span><span style="left: 123.535px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989392);">emporium roślin leczniczych i aromatycznych. W codziennym użyciu są tam takie gatunki </span><span style="left: 123.377px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.957051);">jak:</span><span style="left: 147.303px; top: 549.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.945616);"> Azadirachta indica, Cardiospermum halicacabum, Erythrina indica, Gloriosa superba, </span><span style="left: 122.369px; top: 573.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.945174);">Jatropha curcas, Moringa oleifera, Phyllanthus amarus, Ssbania grandiflora, Tamarindus indica, </span><span style="left: 121.939px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.927192);">Tridax procumbens i Vitex negundo</span><span style="left: 359.964px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.907136);">. Najczęściej zaś uprawiane są: </span><span style="left: 570.299px; top: 597.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.916958);">Aloe vera, Azadirachta </span><span style="left: 123.203px; top: 621.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944379);">indica, Curcuma longa, Emblica officinalis, Eukaliptus tereticornis, Gloriosa superba, Moringa </span><span style="left: 123.153px; top: 645.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.929421);">oleifera, Ricinus communis, Sesamum indicum, Ssbania grandiflora, Solanum americanum, </span><span style="left: 121.936px; top: 669.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.998919);">Tamarindus indica</span><span style="left: 245.369px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9375);"> i</span><span style="left: 253.619px; top: 669.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.939018);"> Zingiber officinale</span><span style="left: 375.034px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985538);">. Określono też ich wartość użytkową.</span></p> Barbara Sawicka Barbara Krochmal-Marczak Bernadetta Bienia Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 86 100 10.12775/HERB.2018.008 Cytryniec chiński (Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.) – z tradycyjnej medycyny chińskiej do współczesnej fitoterapi https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35803 <p><span style="left: 108.25px; top: 477.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.00131);">W pracy przedstawiono charakterystykę botaniczno-chemiczno-farmakologiczną gatunku </span><span style="left: 108.874px; top: 501.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.924031);">Schisandra chinensis </span><span style="left: 249.164px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.980103);">(cytryniec chiński)</span><span style="left: 376.185px; top: 501.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.928046);">. </span><span style="left: 385.171px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.984799);">Owoce </span><span style="left: 437.007px; top: 501.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.9009);">S. chinensis</span><span style="left: 512.502px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.932262);"> są cennym surowcem leczni</span><span style="left: 706.668px; top: 501.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif;">-</span><span style="left: 109.112px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(1.0034);">czym znanym we współczesnej fitoterapii z tradycyjnej medycyny chińskiej. Gatunek ten </span><span style="left: 109.462px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.97026);">zaledwie przed dziesięciu laty został wprowadzony do oficjalnego lecznictwa europejskiego, </span><span style="left: 108.87px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.944539);">w tym polskiego. Ekstrakt z owoców </span><span style="left: 346.295px; top: 573.474px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.910797);">S. chinensis</span><span style="left: 418.825px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.963504);"> wykazuje m.in. działanie hepatoprotekcyjne, </span><span style="left: 109.33px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.982082);">adaptogenne i ergogeniczne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwwrzodowe, an-</span><span style="left: 109.224px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.949827);">tyoksydacyjne i detoksykacyjne. Cenne właściwości biologiczne i wynikające z nich aplikacje </span><span style="left: 109.224px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.968951);">terapeutyczne są uwarunkowane unikalnym składem chemicznym </span><span style="left: 564.889px; top: 645.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.907187);">S. chinensis</span><span style="left: 640.911px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.885648);">. W pracy </span><span style="left: 109.526px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.947657);">scharakteryzowano specyficzną dla tego gatunku, grupę metabolitów wtórnych - lignany </span><span style="left: 109.112px; top: 693.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.981063);">dibenzocyklooktadienowe. Przedstawione informacje wzbogacono o przykłady wykorzysta-</span><span style="left: 109.262px; top: 717.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.965831);">nia ekstraktów z owoców w lecznictwie i zasygnalizowano ich zastosowanie w kosmetologii.</span></p> Agnieszka Szopa Angelika Warzecha Marta Klimek-Szczykutowicz Karolina Stańczyk Paweł Kubica Halina Ekiert Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 101 119 Miodla indyjska (Azadirachta indica) – znaczenie gospodarcze oraz zastosowanie w kosmetyce i lecznictwie https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/35804 <p><span style="left: 123.005px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.958814);">Miodla indyjska (</span><span style="left: 244.63px; top: 525.473px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.936101);">Azadirachta indica A. Juss)</span><span style="left: 427.903px; top: 525.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.939937);"> jest cenioną rośliną leczniczą, występującą </span><span style="left: 123.043px; top: 549.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.951125);">w tropikalnych i subtropikalnych regionach świata. Drzewo to jest od stuleci wykorzystywane </span><span style="left: 123.043px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.934406);">w medycynie, kosmetologii oraz w ochronie roślin. Zawiera wiele cennych substancji czynnych </span><span style="left: 123.537px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.967823);">o właściwościach: przeciwdrobnoustrojowych, przeciwgorączkowych, przeciwutleniających, </span><span style="left: 123.385px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.975418);">immunostymulujących i przeciwzapalnych. Jednak wiedza o miodli indyjskiej w Polsce jest </span><span style="left: 123.435px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.937034);">niewielka, dlatego też celem pracy było podsumowanie istniejących już informacji o wła-</span><span style="left: 122.751px; top: 669.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.989465);">ściwościach prozdrowotnych tego gatunku.</span></p> Agnieszka Czarniecka Prawa autorskie (c) 2021 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 120 132 10.12775/HERB.2018.010 Możliwości wykorzystania miodu i ziół w chorobach żołądka i jelit https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/36447 <p><span style="left: 108.5px; top: 402.394px; font-size: 20px; font-family: serif; transform: scaleX(0.969556);">Miód oraz produkty ziołowe najczęściej stosowane są w takich chorobach żo</span><span style="left: 706.276px; top: 402.394px; font-size: 20px; font-family: serif;">-</span><span style="left: 108.726px; top: 426.393px; font-size: 20px; font-family: serif; transform: scaleX(0.964909);">łądka i jelit, jak: niestrawność, zaburzenia czynnościowe, zapalenie i choroba </span><span style="left: 108.646px; top: 450.394px; font-size: 20px; font-family: serif; transform: scaleX(0.985933);">żołądka i dwunastnicy, zapalenie żołądka i jelit oraz zaparcia.</span></p> Bogdan Kędzia Elżbieta Hołderna-Kędzia Prawa autorskie (c) 2021 Bogdan Kędzia, Elżbieta Hołderna-Kędzia https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 10.12775/HERB.2018.011 Wybrane aspekty dziejów badań leczniczych roślin pasożytniczych w ujęciu filozoficznym Część III – Wiek XX https://apcz.umk.pl/HERB/article/view/36448 <p><span style="left: 107.125px; top: 573.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.959808);">Artykuł zajmuje się analizą dziejów badań biologicznych i zastosowań terapeutycznych </span><span style="left: 108.869px; top: 597.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.982913);">wybranych krajowych gatunków roślin pasożytniczych i półpasożytniczych. Omawia także </span><span style="left: 108.869px; top: 621.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.965735);">wpływ różnych nauk przyrodniczych i medycznych na przebieg badań roślin pasożytniczych </span><span style="left: 109.363px; top: 645.69px; font-size: 16.6667px; font-family: serif; transform: scaleX(0.992212);">oraz przedstawia dzieje badań roślin leczniczych na tle historii botaniki</span>.</p> Henryk Różański Edyta Czerny Prawa autorskie (c) 2018 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 2021-12-08 2021-12-08 4 1 147 202