Prozdrowotne właściwości ciecierzycy pospolitej ( Cicer arietinum L.)
DOI:
https://doi.org/10.12775/HERB.2026.010Schlagworte
ciecierzyca pospolita, właściwości prozdrowotne, zdrowie człowiekaAbstract
Cicer arietinum L., nazywana również grochem włoskim, jest rośliną z rodziny bobowatych i choć nie ma dużego znaczenia jako roślina uprawna w Polsce, to warto sięgać po jej wyjątkowo cenne nasiona. Ma imponujący prol odżywczy, a regularnie włączana do codziennej diety może przynieść wiele korzyści prozdrowotnych. Jest powszechnie znana w kuchni śródziemnomorskiej, jednak jej popularność w ostatnich latach w Polsce znacząco wzrosła ze względu na coraz większą świadomość zdrowego stylu życia i znajomość żywności funkcjonalnej. Ciecierzyca pospolita stanowi nie tylko bazę do przygotowania hummusu, ale przede wszystkim źródło wsparcia dla zdrowia serca oraz pomoc w kontrolowaniu poziomu cukru we krwi. Z badań wynika, że groch włoski oraz zawarte w nim składniki odżywcze korzystnie wpływają na procesy metaboliczne, a także wspierają pracę układu nerwowego. Spożywanie Cicer arietinum L. zapewnia dostarczanie organizmowi antyoksydantów, które pełnią funkcję ochronną komórek przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Celem publikacji było przedstawienie i omówienie pochodzenia ciecierzycy pospolitej, jej głównych cech morfologicznych oraz ukazanie jej właściwości prozdrowotnych.
Literaturhinweise
[1] Prorok A., Uprawa roślin bobowatych, Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, Wrocław, 2020, s. 1–3.
[2] Wiśniewska A., Bobowate – rośliny motylkowe, Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, Olsztyn, 2020, s. 1–8.
[3] Florek J., Możliwości wykorzystania roślin strączkowych do produkcji pasz w Polsce, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 2017, XIX (4), s. 40–45.
[4] Bijak R., Znaczenie uprawy roślin bobowatych, Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu, 2026, https://www.wodr.poznan.pl/doradztwo/produkcja-roslinna/uprawa-bobowatych (stan na dzień 29 grudnia 2025).
[5] Polonorama, Ciecierzyca, 2026, https://polonorama.com/ciecierzyca-cieciorka (stan na dzień 29 grudnia 2025).
[6] Zdrowo najedzona, Rośliny strączkowe – zdrowe źródło białka w diecie roślinnej, 2026, https://zdrowonajedzona.pl/rosliny-straczkowe-zdrowe-zrodlo-bialka-w-diecie-roslinnej (stan na dzień 29 grudnia 2025).
[7] Wolnicka K., Strączkowe są zdrowe, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa 2021, s. 1–31.
[8] Zegartowska P., Wpływ żywienia na występowanie nowotworów, Medycyna Rodzinna, 2019, 4, s. 189–193.
[9] Malczyk E., Majchrzak Ż., Żywieniowe czynniki rozwoju raka piersi, Problemy Higieny Epidemiologicznej, 2015, 96(1), s. 67–76.
[10] Haliniarz M., Ciecierzyca uprawna – coraz popularniejsza roślina strączkowa, 2026, https://nawozy.eu/wiedza/porady-ekspertow/rosliny/ciecierzyca-uprawna-corazpopularniejsza-roslina-straczkowa (stan na dzień 31 grudnia 2025).
[11] Bojarszczuk J., Księżak J., Stan obecny i perspektywy uprawy roślin strączkowych w Polsce, Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu, 2018, 20(5), s. 15–20.
[12] Kawka A., Kędzior Z., Białka pochodzenia roślinnego ich charakterystyka i znaczenie w żywności, [w:] Białka w żywności i żywieniu, J. Gawęcki (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, Poznań 2003, s. 51–68.
[13] Kaur R., Prasad R., Technological, processing and nutritional aspects of chickpea (Cicer arietinum) – a review, Trends in Food Science and Technology, 2021, 109, s. 448–463.
[14] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Rejestr upraw na podstawie wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich 2024, 2024, http://www.gov.pl/web/rolnictwo/wnioski-o-doplaty-bezposrednie-w-2024-r (stan na dzień 31 grudnia 2025).
[15] World Integrated Trade Solution, Dried chickpeas, shelled – export by country in 2023, 2023, https://wits.worldbank.org/trade/comtrade/en/country/POL/year/2023 (stan na dzień 29 grudnia 2025).
[16] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Rejestr upraw na podstawie wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich 2024, 2024, https://www.gov.pl/web/arimr/platnosc-do-powierzchni-upraw-roslin-straczkowych-na-ziarno-21 (stan na dzień 31 grudnia 2025).
[17] Bienia B., Bogacz A., Dykiel M., Krochmal-Marczak B., Preferencje kulinarne wykorzystania roślin strączkowych w aspekcie ich właściwości prozdrowotnych, Herbalism, 2022, 1(18), s. 105–118.
[18] Kaczmarek-Cichosz R., Ciecierzyca pospolita (Cicer arietinum L.) – możliwości jej uprawy w gospodarstwach ekologicznych rejonu środkowopomorskiego, Journal of Research and Aplications in Agricultural Engineering, 2009, 54(3), s. 115–117.
[19] Górnicka M., Pierzynowska J., Wiśniewska M., Frąckiewicz J., Analiza spożycia suchych nasion roślin strączkowych w latach 1999–2008 w Polsce, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2011, 44(4), s. 1034–1038.
[20] Skórska-Bober K., Nawyki żywieniowe dotyczące spożycia roślin strączkowych w populacji polskiej oraz ich wpływa na status redoks i wskaźniki metaboliczne, Rozprawa doktorska, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław 2023.
[21] Singh F., Diwakar B., Chickpea botany and production practices, ICRISAT – International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics, Hyderabad, 1995, s. 1–64.
[22] Augustin M. A., Chen J. Y., Ye J. H., Processing to improve sustainability of chickpea as a functional food ingredient, Journal of the Science of Food and Agriculture, 2024, 104(14), s. 8379–8413.
[23] Baran J., Ciecierzyca – właściwości zdrowotne, odżywcze, kalorie, zastosowanie, 2026, https://ktomalek.pl/blog/ciecierzyca-wlasciwosci-zdrowotne-wartosci-odzywcze-kalorie-zastosowanie/w-4552 (stan na dzień 02 stycznia 2026).
[24] Begum N., Khan Q. U., Liu L. G., Li W., Liu D., Haq I. U., Nutritional composition, health benefgits and bio-active compounds of chickpea (Cicer arietinum L.), Frontiers in Nutrion, 2023, 28(10), 1218468.
[25] Nutrionio, Ciecierzyca gotowana – skład, korzyści i szkody, 2026, https://www.nutrionio.com/pl/food/chickpeas/cooked--boiled (stan na dzień 02 stycznia 2026).
[26] Banach K., Rutkowska B., Glibowski P., Polska „superżywność” w prewencji chorób nowotworowych, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2027, 2, s. 106–114.
[27] Arai S., Global view on functional foods: Asian perspectives, British Journal of Nutrition, 2002, 2(S2), s. 139–143.
[28] Proestos C., Superfoods: Recent data on their role in the prevention of diseases, Current Research in Nutrition and Food Science, 2018, 6(3), s. 576–593.
[29] Barsby J. P., Cowley J. M., Leemaqz S. Y., Grieger J. A., McKeating D. R., Perkins A. V., Bastian S. E. P., Nutritional properties of selected superfood extracts and their potential health benefits, PeerJ, 2021, 26(9), e12525.
[30] Wang J., Li Y., Li A., Liu R., Gao X., Li D., Kou X., Xue Z., constituent and health bene-
ts of chickpea (Cicer arietinum L.): A review, Food Research Internetional, 2021, 150
(Part A), 110790.
Downloads
Veröffentlicht
Zitationsvorschlag
Ausgabe
Rubrik
Lizenz

Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
Stats
Number of views and downloads: 17
Number of citations: 0