Inwentarz fary chełmińskiej i jej biblioteki z XV wieku
DOI:
https://doi.org/10.12775/FT.2017.012Słowa kluczowe
Chełmno, biblioteka przykościelna, inwentarz, kopiariusz, fara chełmińskaAbstrakt
Artykuł niniejszy prezentuje edycję nieznanego szerzej dotychczas inwentarza fary chełmińskiej i wykazu księgozbioru biblioteki farnej z XV w., które znajdują się w księdze miejskiej Chełmna – kopiariuszu przywilejów i dokumentów, założonej przez pisarza Konrada Bitschina w 1431 r. Przekaz źródłowy daje obraz biblioteki fary chełmińskiej jako ośrodka kultury w XV-wiecznym Chełmnie. Pozwala także na porównanie trzech zachowanych spisów księgozbiorów średniowiecznego Chełmna, a więc z klasztoru Franciszkanów z XIII wieku, biblioteki farnej i zrekonstruowanego spisu biblioteki Braci Wspólnego Życia z końca XV stulecia, które pochodzą z różnych okresów i odzwierciedlają przemiany w duchowości, teologii i zainteresowaniach naukowych ówczesnych elit intelektualnych miasta. Podczas gdy księgozbiory biblioteki franciszkanów czy farnej oddają ducha średniowiecznej scholastyki czy nominalizmu, to wydania, które posiadali Bracia Wspólnego Życia, zwiastują nadejście humanizmu. Odnotowane przez pisarza miejskiego tytuły, mimo zniekształceń, pozwalają także na identyfikację i odnalezienie wśród nich fundamentalnych dla średniowiecznej teologii, liturgii, historii i filozofii dzieł.
Bibliografia
Albertano de Brescia. 1965. Llibre de concolacio i de consell. Barcelona: Editorial Barcino.
Argentinensis, Hugo. 1478–1481. Compendium theologicae veritatis. Cum Tabula Thomae Dorniberg. Ulm: Johann Zainer.
Clarck, Mark. 2016. “The Making of the Historia Scholastica (1150–1200)”, Studies and Texts, 198, Pontifical Institute of Medieval Studies.
Gallo, Lozzi. Chronica Romanorum pontificum et imperatorum ac de rebus in Apulia gestis [online], [dostęp 17 I 2017]. Dostępny w World Wide Web: http://referenceworks.brillonline.com/browse/encyclopedia-of-the-medieval-chronicle/.
Heinemeyer von Walter hrsg. von, 1978. Richtlinien für die Edition landesgeschichtlicher Quellen. Marburg-Köln: Selbstverlag desGesamtvereins der Deutschen Geschichts- und Altertumsvereine.
Jan z Kwidzyna. 2011. Żywoty Doroty z Mątów, tłum. J. Wojtkowski. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kaliszuk, Jerzy. 2009. „Spis książek klasztoru franciszkanów w Chełmnie z drugiej połowy XIII wieku”. Studia Źródłoznawcze 47: 96–108.
Kopiariusz przywilejów i wilkierzy miasta Chełmna 1431 r. XX. Hauptabteilung sygn. Ordensfolianten 83, Geheimes Staatsarchiv Preussischen Kulturbesitz (Berlin-Dahlem), Niemcy.
Kwiatkowska, Wiesława. 1991. Średniowieczne księgozbiory franciszkanów i dominikanów toruńskich jako świadectwo ich kultury umysłowej i możliwości oddziaływania na środowisko mieszczańskie. Mps rozprawy doktorskiej, Biblioteka Instytutu Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Kwiatkowska, Wiesława. 2000. „Średniowieczna biblioteka klasztoru franciszkanów w Toruniu”. Folia Torunensia 1: 9–30.
Lückerath, Carl und Benninghoven Friedrich, bearb. von. 1999. Das Kulmer Gerichtsbuch 1330–1430. Liber memoriarum Colmensis civitatis. Köln: Böhlau Verlag.
Marochitanus, Samuel, Alfonso Buenhombre, Jakob Radlinski. 1753. Prawda chrzescianska od nieprzyiaciela swego zeznana, to iest Traktat rabina Samuela pokazuiacy bledy zydowskie okolo zachowania prawa Moyzeszowego, y przyiscia Messyaszowego, ktorego Zydzi czekaia. Lublin: Drukarnia J.K.M. Coll. Soc. Jesu.
Marsilius of Inghen. 2000. “Quaestiones super quattuor libros Sententiarum. 2: Super primum, quaestiones 8–21”, ed. G. Wieland et al., Studies in the History of Christian Thought 88, ed. M. Santos Noya. Leiden: E. J. Brill.
Nowak Zenon, Hubert. 1987. „Bracia Wspólnego Życia i ich szkoła w Chełmnie (1473–1536/1545)”. Zapiski Historyczne 52(4): 53–77.
Nowak, Zenon Hubert. 1987. „Dzieje tak zwanej Akademii Chełmińskiej”. W Dzieje Chełmna. Zarys monograficzny, red. M. Biskup. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Szandorowska Eliza, 1967. „Tajemnicza oficyna drukarska XV wieku”. Rocznik Biblioteki Narodowej 3: 321–346.
Szandorowska, Eliza. 1968. „Czy w Chełmnie nad Wisłą drukowano inkunabuły?“. Rocznik Biblioteki Narodowej 4: 23–46.
Szandorowska, Eliza. 1973. „Biblioteka i pracownia introligatorska Braci Wspólnego Życia w Chełmnie. Próba rekonstrukcji”. Rocznik Biblioteki Narodowej 9: 265–285.
Tandecki, Janusz i Zenon Hubert, Nowak. 1994. Księga czynszów fary chełmińskiej (1435–1496). Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu.
Vita sancti Yvonis episcopi persae in anglia depositi et trium eius sociorum auctore goscelino (Apud Bolland, Acta Sanctorum, Junii tom II, die 10, pag. 287). dostęp 17.01.2017. http://www.documentacatholicaomnia.eu/02m/1082-1100,_Goscelinus_Cantauriensis,_Vita_Sancti_Yvonis_Persae_Episcopi,_MLT.pdf/.
Wielomski, Adam. 2011. „Teokracja ekstremistyczna Augustyna z Ankony”. Studia Erasmiana Wratislaviensia 5: 69–86.
Wolff, Adam. 1957. „Projekt instrukcji wydawniczej dla pisanych źródeł historycznych
do połowy XVI wieku”. Studia Źródłoznawcze 1: 155–184.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Teksty są publikowane w formule Open Access, na zasadach niewyłącznej licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-ND 4.0).
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 747
Liczba cytowań: 0
