Podręczniki do nauki religii dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1949

Autor/innen

DOI:

https://doi.org/10.12775/FT.2019.002

Schlagworte

Lehrbücher, Religion, Kinder und Jugendliche, Polen, 1945–1949, Geschichte

Abstract

These/Ziel: Der vorliegende Beitrag zielt auf die Analyse der Religionsbücher für Kinder, die in Polen in den Jahren 1945–1949 herausgegeben wurden. Im beigefügten Literaturverzeichnis findet man 40 derartige Publikationen.

Forschungsmethode: Das Quellenmaterial untersuchte man eigenständig aufgrund von Exemplaren, die in der Nationalbibliothek aufbewahrt werden.

Ergebnisse/Schlussfolgerungen: Die meisten Publikationen erschienen 1947–1948 in Krakau in der Krakauer Buchhandlung, und ihre Autoren waren meistens Priester. Einige Lehrbücher wurden bereits vor dem Krieg veröffentlicht. Für den Schulgebrauch der sich durch einen hohen Standarisierungsgrad auszeichnenden Buchpublikationen erteilte das Bildungsministerium seine Genehmigung. In der besprochenen Sammlung befinden sich Religionsbücher für Kleinkinder, vorgesehen eher für die Mütter und Betreuerinnen als für die Kinder selbst.

Autor/innen-Biografie

Grażyna Lewandowicz-Nosal, Warschau

Dr. Grażyna Lewandowicz-Nosal ist Kennerin der öffentlichen Kinderbibliotheken, der Kinder- und Jugendliteratur, Mitglied der Polnischen Sektion des Internationalen Kuratoriums für das Jugendbuch (IBBY), des Redaktionskollegs der Zeitschriften „Guliwer. Czasopisma o książce dla dziecka“ (Gulliver. Eine Zeitschrift über Kinderbücher) und „Poradnik Bibliotekarza“ (Ein Handbuch für Bibliothekare) sowie Jurorin des gesamtpolnischen Kornel-Makuszyński-Literaturpreises. Zu ihren wichtigsten Publikationen gehören die folgenden: Adaptacje Biblii dla dzieci w Polsce w XX wieku. Bibliografia [Die Kinderbibel in Polen im 20. Jahrhundert. Eine Bibliografie] (Warszawa 2003); Biblioteki publiczne dla dzieci w Polsce. Raport z badań [Die öffentlichen Kinderbibliotheken in Polen. Ein Forschungsbericht] (Warszawa 2003); Biblioteki publiczne dla dzieci. Wczoraj i dziś. Poradnik [Die öffentlichen Kinderbibliotheken. Gestern und heute. Ein Handbuch] (Warszawa 2008); Dzieci, Młodzież – Internet – Biblioteka. Wytyczne IFLA Sekcji Bibliotek dla Dzieci i Młodzieży [Kinder, Jugendliche – Internet – Bibliothek. Die Richtlinien der IFLA-Sektion Kinder- und Jugendbibliotheken] (Warszawa 2009); Biblioteki publiczne dla dzieci w Polsce. Raport z badań [Die öffentlichen Kinderbibliotheken in Polen. Ein Forschungsbericht] (Warszawa 2013); Warto mieć w bibliotece. Książki dla dzieci 2010–2014. Katalog [Es lohnt sich, dies in der Bibliothek zu haben. Kinderbücher 2010–2014. Ein Katalog] (Warszawa 2015).

Literaturhinweise

Baranowski, Zygmunt, i Seweryn Kowalski. 1945. Nauka wiary. Wyciąg z podręcznika do nauki religii na II klasę gimnazjalną. W opracowaniu Komisji Podręcznikowej na zlecenie K.O.S.P. Poznań: Księg. św. Wojciecha.

Bilicka, Beata. 2009. Kościół w polskich katechizmach i podręcznikach do nauki religii dla dzieci i młodzieży w latach 1945–2001. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Dąbrowski, Stanisław, i Franciszek Wójcik. 1948. Objawienie boże w Nowym zakonie. Podręcznik do nauki religii rzymsko-katolickiej dla klasy VI szkoły podstawowej. Kraków; Księgarnia Krakowska.

Doppke, Jan. 1998. Katechizacja w Polsce 1945–1990. Pelplin: Bernardinum.

Dudek, Antoni i Ryszard Gryz. 2003. Komuniści i Kościół w Polsce (1945–1989). Kraków: Znak.

Dybowski, Mieczysław. 1945. Liturgika. Podręcznik do nauki religii dla uczniów gimnazjum klasy 1. Poznań: Drukarnia św. Wojciecha.

Kączkowska, Maria. 1947. Przyjdź, Panie Jezu! Przygotowanie do pierwszej spowiedzi i komunii św. Warszawa: Wydawnictwo Księży Pallotynów.

Kądziela, Paweł. 1990. Kościół a Państwo w Polsce 1945–1965. Wrocław: Biblioteczka „Nowego Życia”.

Krassowska, Bogumiła, i Alina Grefkowicz. Oprac. 1995. Bibliografia Literatury dla dzieci i młodzieży 1918–1939. Warszawa: BP. Biblioteka Główna.

Król, Eugeniusz, i Józef Rychlicki. 1946. Liturgiczna służba boża. Szkice lekcyjne dla uczących. Kraków: Księgarnia Krakowska.

Król, Eugeniusz. 1945. Liturgiczna służba boża. Książka dla młodzieży katolickiej. Kraków: Księgarnia Krakowska.

Lewandowicz-Nosal, Grażyna. 2014. „Zerwana nić. Religijne sztuki teatralne dla dzieci w latach 1945–1950. Na tropie cenzury.” Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia 12: 86–102.

Lewandowicz-Nosal, Grażyna. 2016. „Modlitewniki i mszaliki dla dzieci w Polsce w latach 1945–1949.” W Z badań nad książką i księgozbiorami historycznymi, 10, red. [J. Puchalski], 251–278. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

Lewandowicz-Nosal, Grażyna. 2017. „Katechizmy dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945–1949.” Folia Toruniensia 17: 129–155.

Marek, Marian. 1945. „Dopuśćcie dziateczkom przyjść do mnie”. Katechizmowe przygotowanie do pierwszej komunii świętej, podręcznik dla dzieci. Kraków: nakł. autora.

Olejniczak, Magdalena. 2000. „Barbara Żulińska – zapomniana autorka.” W Dzieciństwo i sacrum 2. Studia i szkice literackie, red. J. Papuzińska, G. Leszczyński, 167–176. Warszawa: Stowarzyszenie Przyjaciół Książki dla Młodych – Polska Sekcja IBBY.

Stommówna, Aniela. 1947. Jak kochać Jezusa. Książka do nauki religii rzymsko-katolickiej dla 2 kl. szkoły podstawowej. Łódź: K. Rutski.

Wierzejska, Halina. 1946. Pogadanki religijne dla małych dzieci. Katowice: Księgarnia św. Jacka.

Zieliński, Zygmunt. 2003. Kościół w Polsce 1944–2002. Radom: Polskie Wydaw. Encyklopedyczne.

Żaryn, Jan. 2003. Dzieje Kościoła Katolickiego w Polsce (1944–1989). Warszawa: „Neriton”: Instytut Historii PAN Polskiej Akademii Nauk.

Żulińska, Barbara. 1937. Na przyjęcie Pana. Listy do dziecka przed pierwszą komunią świętą. Poznań: nakł. i dr. Księg. św. Wojciecha.

Żulińska, Barbara. 1946. Liturgia w ochronie. Rozmówki z małymi dziećmi. Katowice: [Księgarnia] św. Jacka.

Folia Toruniensia

Downloads

Veröffentlicht

2019-12-09

Zitationsvorschlag

Lewandowicz-Nosal, G. (2019). Podręczniki do nauki religii dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1945-1949. Folia Toruniensia, 19, 21–47. https://doi.org/10.12775/FT.2019.002

Ausgabe

Bd. 19 (2019)

Rubrik

Beiträge

Lizenz

Authors sign the license agreement, where authors have copyright but license exclusive rights in their article to the publisher. In this case authors have a range of rights, including:

  • The right to share or reuse their article in the same ways permitted to third parties under the Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 (CC BY-ND 4.0) license. Following it, the author can "copy and redistribute the material in any medium or format for any purpose, even commercially. The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms."
  • Authors retain patent, trademark and other intellectual property rights (including research data).
  • Authors receive proper attribution and credit for the published work.
 

Stats

Number of views and downloads: 866
Number of citations: 0