Starsi dorośli jako odbiorcy sztuki muzycznej – doświadczenia estetyczne słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku
DOI :
https://doi.org/10.12775/ED.2026.004Mots-clés
starsi dorośli, odbiór sztuki muzycznej, doświadczenia estetyczne, uczestnictwo w kulturze, Uniwersytet Trzeciego Wieku, edukacja muzycznaRésumé
Celem pracy jest ukazanie osób w wieku senioralnym jako aktywnych odbiorców sztuki muzycznej oraz analiza znaczenia edukacji muzycznej starszych dorosłych realizowanej w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku dla kształtowania ich doświadczeń estetycznych. W części teoretycznej senior został ujęty jako podmiot posiadający biografie muzyczne, preferencje estetyczne i zasoby pamięci kulturowej. W części empirycznej zastosowano jakościową strategię badawczą, umożliwiającą rekonstrukcję indywidualnych doświadczeń związanych z odbiorem muzyki. Wyniki badań wskazują, że edukacja muzyczna sprzyja pogłębieniu przeżyć estetycznych, rozwijaniu kompetencji kulturowych oraz świadomemu uczestnictwu w kulturze. Edukacja muzyczna w ramach UTW pełni także funkcję społeczną i wspierającą aktywność podmiotową osób starszych.
Références
Brudek, P., Kierpal, P., Gamrowska, A. (2015). Muzykoterapia jako forma wspierania rozwoju w okresie późnej starości. W: P. Burek, S. Steuden, I. Januszewska, A. Gomrowska (red.), Oblicza starości we współczesnym świecie. Perspektywa psychologiczno-
-medyczna (s. 241–255). Lublin: KUL.
Clemente, A, Pearce, M.T., Nadal, M. (2021). Musical Aesthetic Sensitivity. Psychology of Aesthetics Creativity and the Arts, 16(1), pp. 58–73. http://dx.doi.org/10.1037/aca0000381
Dymara, B. (2010). Muzyka jako wartość osobista i społeczna. W: J. Uchyła-Zroski (red.), Wartości w muzyce. Zarys współczesnych kierunków badań nad wartościami w muzyce, tom 3 (s. 273–283). Katowice: UŚ.
Friedmann, J.L. (2018). Musical Aesthetics. An Introduction to Concepts, Theories, and Functions, London: Cabridge Scholars Publishing.
Gembris, H. (2008). Musical activities in the Third Age: An empirical study with amateur musicians. In: A. Daubney, E. Longhi, A. Lamont, D.J. Hargreaves (ed.), Musical Development and Learning. Conference Proceedings, 2nd European Conference on Developmental Psychology of Music (pp. 103–108), England: Hul: G.K. Publishing.
Gołaszewska, M. (1984). Zarys estetyki. Warszawa: PWN.
Grzanka-Tykwińska, A., Chudzicka, M., Podhorecka, M., Kędziora-Kornatowska, K. (2015). Udział w zajęciach Uniwersytetów Trzeciego Wieku a aktywny styl życia osób starszych. Gerontologia Polska, 23(3), s. 116–119.
Kisiel, M. (2006). Wykorzystanie muzyki, zabawy i tańca w pracy ze słuchaczami Uniwersytetu Trzeciego Wieku. W: L. Kataryńczuk-Mania (red.), W kręgu edukacji artystycznej i terapii (s. 181–185). Głogów: PWSZ.
Kisiel, M. (2025). Transmisja międzypokoleniowa kultury muzycznej w optyce przyszłych nauczycieli wczesnej edukacji i aktywnych edukacyjnie seniorów. Wychowanie w Rodzinie, 32(4), s. 135–148. https://doi.org/10.61905/wwr/212622
Kruczyńska, A., Kurkowski, Z.M. (2013). Muzyka i jej oddziaływanie na organizm człowieka, Nowa Audiofonologia, 2(3), s. 24–29.
Kubinowski, D. (2010). Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia-Metodyka-Ewolucja. Lublin: UMCS.
Leszczyńska-Rejchert, A. (2022). Jak i dlaczego edukować do starości? – perspektywa geragoga. Podstawy edukacji. Na jakie ważne pytania szukamy odpowiedzi? 15, s. 147–159. http://dx.doi.org/10.16926/pe.2022.15.11
Maneethong, P. (2025). Feasibility to Promote Music Aesthetics for Elderly People, Journal of Fine Arts, 16, no. 1, pp. 137–152.
Mika, B. (2009). Społeczne determinanty odbioru muzyki. W: J. Uchyła-Zroski (red.), Wartości w muzyce. Wartości kształcące i kształtowane u studentów w toku edukacji szkoły wyższej, 2 (s. 13–23). Katowice: UŚ.
Muszyński, M. (2023). Wymiary całożyciowego uczenia się na przykładzie gerontologii edukacyjnej, Edukacja Ustawiczna Dorosłych, vol. 122, no. 3, s. 221–231. https://doi.org/10.34866/8a6y-zm57
Paolantonio, P., Cavalli, A., Biasutti, M., Eiholze, E., Williamon, A. (2023). Building Community through higher music education; a Training program for Facilitating musical engagement among older adults. Frontiers in Psychology, 14, 1102446. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1102446
Rymer, D. (2010). Muzyka jako dialog ducha ze zmysłowością. W: J. Uchyła-Zroski (red.), Wartości w muzyce. Zarys współczesnych kierunków badań nad wartościami w muzyce, 3 (s. 15–25). Katowice: UŚ.
Słowińska, S. (2019). Aktywność kulturalna osób starszych. Pomiędzy autotelicznością a instrumentalnością. Dyskursy Młodych Andragogów, 20, s. 383–396. https://doi.org/10.34768/dma.vi20.33
Sulik, M. (2022). Uniwersytet Trzeciego Wieku w obliczu potrzeb „patchworkowo-kolażowej” starości. Edukacja Dorosłych, 2, s. 77–93. https://doi.org/10.12775/ED.2022.015
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
Stats
Number of views and downloads: 55
Number of citations: 0
