Wprowadzenie

Sažetak

Edukacja dorosłych, będąca przedmiotem badań andragogicznych, wraz z istotnymi zmianami funkcjonowania współczesnych dorosłych ludzi, dla których uczenie się oraz edukacja są integralnymi elementami życia i codziennej aktywności, także poszerza swoje pola badawcze. To interesujące zjawisko, wartebadań i analiz. Doświadczenia edukacyjne współcześni dorośli nabywają w różnych przestrzeniach i obszarach życia, dotąd nie zawsze traktowanych jako edukacyjne. Po latach dominowania edukacji formalnej w przeważającej większości dorośli uczestniczą obecnie w edukacji nieformalnej i pozaformalnej. Liczne badania nad aktywnością edukacyjną dorosłych ilustrują to zjawisko jako dominujący nurt w edukacji dorosłych XXI wieku. Lektura Edukacji Dorosłych z ostatnich lat także dostarcza przykładów wzrostu uczenia się dorosłych poza instytucjami edukacyjnymi. Dorośli w dużej mierze sami wyznaczają sobie cele edukacyjne, a także i formy uczenia się adekwatne do swoich potrzeb. Rodzi to jednak liczne problemy, z którymi nie zawsze sobie radzą, poszukują więc różnych strategii radzenia sobie. Podmiotowość bywa trudna, dorośli czują się zagubieni w świecie ustawicznych zmian, które wymagają kompetencji wcześniej nieoczekiwanych od dorosłych. Z jednej strony oczekiwania społeczne wobec dorosłych wymagają od nich samodzielności w każdym aspekcie życia, z drugiej strony – dorośli nie zawsze potrafią radzić sobie z wyzwaniami, które przynosi współczesne życie (Radecka, 2024). Oczekują od edukacji pomocy w rozwiązywaniu tych problemów, które są dla nich istotne (Illeris, 2006). Ewoluowanie edukacji dorosłych jest zatem procesem ciągłym. Pojawiają się także nowe koncepcje edukacyjne, np. nauka w ruchu, mobilna (Learning in Motion, 2025), czy też wsłuchanie się we własne ciało, poprzez które możemy poznawać lepiej rzeczywistość, tzw. inteligencja somatyczna (LaDyne, 2021). Te nowe trendy niewątpliwie w najbliższej przyszłości będą opisywać aktywności edukacyjne ludzi dorosłych. Oddawany do rąk Czytelników/Czytelniczek 1 numer 2026 Edukacji Dorosłych zawiera sześć tekstów. Dotyczą one zagadnień, które mieszczą się w różnych obszarach edukacji i aktywności ludzi dorosłych.