Pierwsze lata Wandy Pełczyńskiej na emigracji. Warszawa–Rzym–Londyn 1945–1947
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2025.4.04Słowa kluczowe
Wanda Pełczyńska, polska emigracja 1945–1947, prasa emigracyjnaAbstrakt
W artykule została zaprezentowana droga na emigrację, którą Wanda Pełczyńska rozpoczęła w połowie 1945 r., wyruszając wraz z córką Marią z Warszawy do Londynu. Omówiono publicystyczną aktywność Pełczyńskiej, rozpoczętą na łamach emigracyjnych periodyków wraz z przybyciem do Rzymu. Przedstawiono starania gen. Tadeusza Pełczyńskiego o zgodę na przyjazd do Wielkiej Brytanii żony i córki.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Studium Polski Podziemnej
Komisja Weryfikacyjna, Maria Pełczyńska, sygn. KW1/06532, k. 5
Komisja Weryfikacyjna, Wanda Pełczyńska, sygn. 1/06533
Tadeusz Pełczyński, kol. 13/1, k. 220
Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie
Wanda Pełczyńska, sygn. 709–202
Tadeusz Pełczyński, kol. 183, sygn. 8, b.pag.
Źródła drukowane
Ciołkoszowa L., Spojrzenie wstecz. Rozmowy przeprowadził A. Friszke, Paryż 1995.
Dąbrowski R., Dlaczego nie wracamy…, Rzym 1946.
Dzienniki czynności Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza 1939–1947, t. 2, oprac. J. Piotrowski, Wrocław 2004.
Heblewska W., Czytam książkę Wańkowicza, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 20, s. 3.
Heblewska W., Duchów obcowanie, „Ochotniczka” 1945, nr 11, s. 10–11.
Heblewska W., „Hej, Chłopcy, Bagnet Na Broń!”, „Ochotniczka” 1946, nr 6, s. 20–21.
Heblewska W., „Nalot, nalot, nalot”, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie 1946, nr 25, s. 3.
Heblewska W., „Radosne” kłamstwa, „Ochotniczka” 1945, nr 10, s. 10–11.
Heblewska W., W Warszawie, „Orzeł Biały” 1945, nr 50, s. 9.
Heblewska W., W Wielką sobotę. Wspomnienie z Warszawy, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 16–17, s. 4.
Heblewska W., Wyniszczenie życia gospodarczego w Polsce, „Orzeł Biały” 1945, nr 44, s. 3.
J.Ż., Opowiadanie przybyłej z Kraju, „Orzeł Biały” 1945, nr 40, s. 2–3.
Jankowski S. „Agaton”, Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie. Wspomnienia 1939–1946, t. 2, Warszawa 1980.
Łączniczka A.K., „Rzeczywistość Polska Patrzy na Pana pałającymi oczami”. List otwarty łączniczki A. K. do pana Stanisława Mikołajczyka, „Ochotniczka” 1945, nr 10, s. 11–12.
Na Zjazd Wychowanek Szkoły Młodszych Ochotniczek, „Sodalis Marianus” 1952, nr 6.
Pełczyńska W., Martyrologia Warszawy w latach okupacji, „Wiadomości” 1971, nr 38, s. 2.
Pełczyńska W., Tragizm historycznego widowiska, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 30, s. 3.
Pełczyńska W., Wspomnienie o Stanisławie Kuszelewskiej, „Wiadomości” 1966, nr 10, s. 5.
Pełczyńska W., Wyrok, „Wiadomości” 1946, nr 19, s. 1.
Pełczyńska W., Zła wiosna, „Wiadomości 1965, nr 22, s. 2.
„Serwis dla młodzieży”, Polska Agencja Prasowa „Światpol”, Londyn 15 VII 1946.
Opracowania
Asipowicz K., Społeczna pomoc materialna, w: Pomoc krajowi przez niepodległościowe uchodźstwo 1945–1990, red. R. Lewicki, Londyn 1995.
Baliński W., Człowiek w cieniu. Tadeusz Pełczyński. Zarys biografii, Kraków 1994.
Biliński P., W walce o niepodległość Polski i prawa kobiet. Biografia Wandy Pełczyńskiej, Warszawa 2023.
Bobińska A., Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet 2 Korpusu 1941–1945, Warszawa 1999.
Brzoza C., Od Miechowa do Coburga. Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych w marszu na zachód, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2004, nr 3/1 (5), s. 264–265.
Car E.M., Kobiety w szeregach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1940–1948, Warszawa 1995.
Dominiczak H., Organy bezpieczeństwa PRL 1944–1990. Rozwój i działalność w świetle dokumentów MSW, Warszawa 1997.
Friedl J., Żołnierze banici. Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych w Czechach w 1945 roku, Gdańsk 2016.
Głowiński M., Rosjanin, Niemiec, Żyd. O nazwach narodowości w PRL-owskim wysłowieniu, w: Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa 2001, s. 17–26.
Hulewicz J., Wanda Pełczyńska, w: Polski słownik biograficzny, t. 25, Wrocław 1980, s. 566–568.
Kęsik J., Zaufany Komendanta. Biografia polityczna Jana Henryka Józewskiego 1892–1981, Wrocław 1995.
Kołakowski P., NKWD i GRU na ziemiach polskich 1939–1945, Warszawa 2002.
Kuszelewska S., Kobiety, Rzym 1946.
Łoza S., Czy wiesz kto to jest, Warszawa 1938.
Nalepa E.J., Oficerowie Armii Radzieckiej w Wojsku Polskim 1943–1968, Warszawa 1995.
Narębski W., Szkolnictwo średnie i wojskowe 2. Korpusu Polskiego, „Prace Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności” 2010, nr 10, s. 264–265.
Nowinowski S.M., Jerzy Giedroyć w 1946 roku, Gdańsk 2018.
Nurek M., Gorycz zwycięstwa. Losy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej 1945–1949, Gdańsk 2011.
Paczkowski A., Stanisław Mikołajczyk czyli klęska realisty (zarys biografii politycznej), Warszawa 1991.
Pająk J.Z., Wanda Pełczyńska, w: Świętokrzyski słownik biograficzny, t. 2, red. J. Szczepański, Kielce 2009, s. 134–135.
Pietrzak J., Polscy uchodźcy na Bliskim Wschodzie w latach drugiej wojny światowej. Ośrodki. Instytucje. Organizacje, Łódź 2012.
Poleszak S., „Pomoc” sowiecka przy tworzeniu komunistycznego aparatu bezpieczeństwa w Polsce, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2010, s. 100.
Radomski J.A., Demobilizacja Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1945–1951, Kraków 2009.
Słownik biograficzny kobiet odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari, t. 1, red. E. Zawadzka, Toruń 2004.
Snyder T., Tajna wojna. Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę, Kraków 2008.
Stefanicka A.M., Zjednoczenie Polek w Wielkiej Brytanii, wczoraj, dziś i jutro 1946–2011, Londyn 2012.
Suchcitz A., Informator Studium Polski Podziemnej 1947–1997, Londyn 1997.
Wnuk R., Poleszak S., Ku „polityce dwutorowości”. Władze II RP na Uchodźstwie a antykomunistyczne podziemie w Kraju, „Roczniki Humanistyczne, 2024, t. LXXII, z. 2.
Woźniczka Z., Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” 1945–1952, Warszawa 1992.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 6
Liczba cytowań: 0
