Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

Wanda Pełczyńska’s First Years in Exile. Warsaw–Rome–London, 1945–1947
  • Home
  • /
  • Wanda Pełczyńska’s First Years in Exile. Warsaw–Rome–London, 1945–1947
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 57 No. 4 (2025) /
  4. Studia i artykuły

Wanda Pełczyńska’s First Years in Exile. Warsaw–Rome–London, 1945–1947

Authors

  • Marta Sikorska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0001-6393-3391

DOI:

https://doi.org/10.12775/DN.2025.4.04

Keywords

Wanda Pełczyńska, Polish emigration 1945–1947, emigration press

Abstract

The article presents the path to emigration that Wanda Pełczyńska began in mid-1945, setting out with her daughter, Maria, from Warsaw to London. It discusses Pełczyńska’s journalistic activity, which started in the pages of émigré periodicals upon her arrival in Rome. It also describes General Tadeusz Pełczyński’s efforts to obtain permission for his wife and daughter to come to Great Britain.

Author Biography

Marta Sikorska, Uniwersytet Łódzki

Marta Sikorska – PhD, professor at the University of Lodz, employee of the Department of Polish History of the 19th century; her research interests: history of women, history of Polish socialism, history of Łódź; author of many texts on female socialist activists. E-mail: marta.sikorska@filhist.uni.lodz.pl

References

Źródła archiwalne

Studium Polski Podziemnej

Komisja Weryfikacyjna, Maria Pełczyńska, sygn. KW1/06532, k. 5

Komisja Weryfikacyjna, Wanda Pełczyńska, sygn. 1/06533

Tadeusz Pełczyński, kol. 13/1, k. 220

Instytut Józefa Piłsudskiego w Londynie

Wanda Pełczyńska, sygn. 709–202

Tadeusz Pełczyński, kol. 183, sygn. 8, b.pag.

Źródła drukowane

Ciołkoszowa L., Spojrzenie wstecz. Rozmowy przeprowadził A. Friszke, Paryż 1995.

Dąbrowski R., Dlaczego nie wracamy…, Rzym 1946.

Dzienniki czynności Prezydenta RP Władysława Raczkiewicza 1939–1947, t. 2, oprac. J. Piotrowski, Wrocław 2004.

Heblewska W., Czytam książkę Wańkowicza, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 20, s. 3.

Heblewska W., Duchów obcowanie, „Ochotniczka” 1945, nr 11, s. 10–11.

Heblewska W., „Hej, Chłopcy, Bagnet Na Broń!”, „Ochotniczka” 1946, nr 6, s. 20–21.

Heblewska W., „Nalot, nalot, nalot”, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie 1946, nr 25, s. 3.

Heblewska W., „Radosne” kłamstwa, „Ochotniczka” 1945, nr 10, s. 10–11.

Heblewska W., W Warszawie, „Orzeł Biały” 1945, nr 50, s. 9.

Heblewska W., W Wielką sobotę. Wspomnienie z Warszawy, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 16–17, s. 4.

Heblewska W., Wyniszczenie życia gospodarczego w Polsce, „Orzeł Biały” 1945, nr 44, s. 3.

J.Ż., Opowiadanie przybyłej z Kraju, „Orzeł Biały” 1945, nr 40, s. 2–3.

Jankowski S. „Agaton”, Z fałszywym ausweisem w prawdziwej Warszawie. Wspomnienia 1939–1946, t. 2, Warszawa 1980.

Łączniczka A.K., „Rzeczywistość Polska Patrzy na Pana pałającymi oczami”. List otwarty łączniczki A. K. do pana Stanisława Mikołajczyka, „Ochotniczka” 1945, nr 10, s. 11–12.

Na Zjazd Wychowanek Szkoły Młodszych Ochotniczek, „Sodalis Marianus” 1952, nr 6.

Pełczyńska W., Martyrologia Warszawy w latach okupacji, „Wiadomości” 1971, nr 38, s. 2.

Pełczyńska W., Tragizm historycznego widowiska, „Polska Walcząca – Żołnierz Polski na Obczyźnie” 1946, nr 30, s. 3.

Pełczyńska W., Wspomnienie o Stanisławie Kuszelewskiej, „Wiadomości” 1966, nr 10, s. 5.

Pełczyńska W., Wyrok, „Wiadomości” 1946, nr 19, s. 1.

Pełczyńska W., Zła wiosna, „Wiadomości 1965, nr 22, s. 2.

„Serwis dla młodzieży”, Polska Agencja Prasowa „Światpol”, Londyn 15 VII 1946.

Opracowania

Asipowicz K., Społeczna pomoc materialna, w: Pomoc krajowi przez niepodległościowe uchodźstwo 1945–1990, red. R. Lewicki, Londyn 1995.

Baliński W., Człowiek w cieniu. Tadeusz Pełczyński. Zarys biografii, Kraków 1994.

Biliński P., W walce o niepodległość Polski i prawa kobiet. Biografia Wandy Pełczyńskiej, Warszawa 2023.

Bobińska A., Pomocnicza Wojskowa Służba Kobiet 2 Korpusu 1941–1945, Warszawa 1999.

Brzoza C., Od Miechowa do Coburga. Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych w marszu na zachód, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2004, nr 3/1 (5), s. 264–265.

Car E.M., Kobiety w szeregach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1940–1948, Warszawa 1995.

Dominiczak H., Organy bezpieczeństwa PRL 1944–1990. Rozwój i działalność w świetle dokumentów MSW, Warszawa 1997.

Friedl J., Żołnierze banici. Brygada Świętokrzyska Narodowych Sił Zbrojnych w Czechach w 1945 roku, Gdańsk 2016.

Głowiński M., Rosjanin, Niemiec, Żyd. O nazwach narodowości w PRL-owskim wysłowieniu, w: Komunizm. Ideologia, system, ludzie, red. T. Szarota, Warszawa 2001, s. 17–26.

Hulewicz J., Wanda Pełczyńska, w: Polski słownik biograficzny, t. 25, Wrocław 1980, s. 566–568.

Kęsik J., Zaufany Komendanta. Biografia polityczna Jana Henryka Józewskiego 1892–1981, Wrocław 1995.

Kołakowski P., NKWD i GRU na ziemiach polskich 1939–1945, Warszawa 2002.

Kuszelewska S., Kobiety, Rzym 1946.

Łoza S., Czy wiesz kto to jest, Warszawa 1938.

Nalepa E.J., Oficerowie Armii Radzieckiej w Wojsku Polskim 1943–1968, Warszawa 1995.

Narębski W., Szkolnictwo średnie i wojskowe 2. Korpusu Polskiego, „Prace Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności” 2010, nr 10, s. 264–265.

Nowinowski S.M., Jerzy Giedroyć w 1946 roku, Gdańsk 2018.

Nurek M., Gorycz zwycięstwa. Losy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po II wojnie światowej 1945–1949, Gdańsk 2011.

Paczkowski A., Stanisław Mikołajczyk czyli klęska realisty (zarys biografii politycznej), Warszawa 1991.

Pająk J.Z., Wanda Pełczyńska, w: Świętokrzyski słownik biograficzny, t. 2, red. J. Szczepański, Kielce 2009, s. 134–135.

Pietrzak J., Polscy uchodźcy na Bliskim Wschodzie w latach drugiej wojny światowej. Ośrodki. Instytucje. Organizacje, Łódź 2012.

Poleszak S., „Pomoc” sowiecka przy tworzeniu komunistycznego aparatu bezpieczeństwa w Polsce, „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne” 2010, s. 100.

Radomski J.A., Demobilizacja Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1945–1951, Kraków 2009.

Słownik biograficzny kobiet odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari, t. 1, red. E. Zawadzka, Toruń 2004.

Snyder T., Tajna wojna. Henryk Józewski i polsko-sowiecka rozgrywka o Ukrainę, Kraków 2008.

Stefanicka A.M., Zjednoczenie Polek w Wielkiej Brytanii, wczoraj, dziś i jutro 1946–2011, Londyn 2012.

Suchcitz A., Informator Studium Polski Podziemnej 1947–1997, Londyn 1997.

Wnuk R., Poleszak S., Ku „polityce dwutorowości”. Władze II RP na Uchodźstwie a antykomunistyczne podziemie w Kraju, „Roczniki Humanistyczne, 2024, t. LXXII, z. 2.

Woźniczka Z., Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” 1945–1952, Warszawa 1992.

Dzieje Najnowsze

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-01-14

How to Cite

1.
SIKORSKA, Marta. Wanda Pełczyńska’s First Years in Exile. Warsaw–Rome–London, 1945–1947. Dzieje Najnowsze. Online. 14 January 2026. Vol. 57, no. 4, pp. 79-98. [Accessed 15 January 2026]. DOI 10.12775/DN.2025.4.04.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 57 No. 4 (2025)

Section

Studia i artykuły

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 6
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Wanda Pełczyńska, Polish emigration 1945–1947, emigration press
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop