Aller directement au contenu principal Aller directement au menu principal Aller au pied de page
  • S'inscrire
  • Se connecter
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Accueil
  • Numéro courant
  • Archives
  • Annonces
  • À propos
    • À propos de cette revue
    • Soumissions
    • Comité éditorial
    • Déclaration de confidentialité
    • Contact
  • S'inscrire
  • Se connecter
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

„Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949
  • Accueil
  • /
  • „Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949
  1. Accueil /
  2. Archives /
  3. Vol. 57 No 2 (2025) /
  4. Studia i artykuły

„Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949

Auteurs

  • Tadeusz Kondracki Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN https://orcid.org/0000-0001-5327-5591

DOI :

https://doi.org/10.12775/DN.2025.2.09

Mots-clés

Polska ludowa, podoficerowie zawodowi, ludowe Wojsko Polskie, Departament Personalny Ministerstwa Obrony Narodowej, czystki polityczne

Résumé

Lata 1948–1949 były okresem zaostrzenia polityki czystek personalnych w „ludowym” Wojsku Polskim. Z armii ze względów politycznych usuwano oficerów, których kariery wojskowe rozpoczynały się jeszcze w latach II Rzeczypospolitej. Podobną politykę starano się realizować – tam, gdzie to było możliwe – również w korpusie podoficerów zawodowych. Najdłużej i najliczniej przedwojenne kadry Korpusu Podoficerów Zawodowych utrzymały się w służbie administracji, a zwłaszcza – ze względu na ich, trudną do zastąpienia, fachowość – w Korpusie Morskim Marynarki Wojennej. Plany kontynuowania na dużą skalę czystek politycznych musiały zostać zrewidowane – w związku z rozbudową armii – po wybuchu wojny koreańskiej (w czerwcu 1950 r.).

Biographie de l'auteur

Tadeusz Kondracki, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN

Tadeusz Kondracki – dr hab., pracownik Zakładu Historii XX w. Instytutu Historii PAN. Autor i współautor ponad 370 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym około 20 książek. Główne zainteresowania naukowe to: dzieje emigracji polskiej w Wielkiej Brytanii po 1945 r. i historia Wojska Polskiego w latach 1918–1956. Popularyzator historii, głównie dziejów Wojska Polskiego, emigracji polskiej w Wielkiej Brytanii oraz dziejów Warszawy – autor i współautor filmów dokumentalnych oraz programów telewizyjnych o tej tematyce. E-mail: tkond1956@gmail.com.

Références

Źródła archiwalne

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego (Warszawa-Rembertów)

IV.502.1 Zespół Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego 1945–1949

IV.502.2/A Zespół Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego 1950–1956

IV.507.3/A Zespół Dowództwa Wojsk Lotniczych 1945–1949

Opracowania

Kajetanowicz J., Etapy rozwoju WP w okresie powojennym, w: Wojsko w Polsce „Ludowej”, red. R. Klementowski i in., Wrocław 2014 (Studia i Materiały IPN).

Kierownictwo PPR i PZPR wobec wojska 1944–1956, Dokumenty do dziejów PRL, z. 16, oprac. J. Poksiński, A. Kochański, K. Persak, red. serii A. Paczkowski, Warszawa 2003.

Koliński I., Lotnictwo Polski Ludowej 1944–1947, Warszawa 1987.

Kondracki T., Czystka w kadrze oficerskiej „ludowego” Wojska Polskiego po III Plenum KC PZPR (listopad 1949 r.), w: Społeczeństwo w wojsku, wojsko w społeczeństwie w XIX–XXI wieku, t. 1, red. T. Osiński, P. Orłowski, M. Kruszyński, Dęblin 2024.

Kondracki T., Miejsce podoficerów zawodowych w procesie kształtowania kadry dowódczej ludowego Wojska Polskiego w latach 1945–1950, [w druku].

Kondracki T., Stowarzyszenie Marynarki Wojennej 1945–1992, Gdynia 2003.

Koreś D., Oficerowie II Rzeczypospolitej w wojsku Polski „Ludowej”, w: Wojsko w Polsce „Ludowej”, red. R. Klementowski i in., Wrocław 2014 (Studia i Materiały IPN).

Mała encyklopedia wojskowa, t. 2, wyd. Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.

Nalepa E.J., Oficerowie Armii Radzieckiej w Wojsku Polskim 1943–1968, Warszawa 1995.

Olejnik K., Dzieje oręża polskiego, Toruń 2007.

Sobiech J., Polityka władz partyjnych i państwowych wobec Ludowego Wojska Polskiego w latach 1949–1956, Warszawa 2017.

Wieczorkiewicz P.P., Z historii Ludowego Wojska Polskiego w latach 1945–1956, w: P.P. Wieczorkiewicz, Bandera we krwi. Polityka, wojsko, sovietica, Łomianki 2015.

Dzieje Najnowsze

Téléchargements

  • PDF (Język Polski)

Publiée

2025-10-01

Comment citer

1.
KONDRACKI, Tadeusz. „Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949. Dzieje Najnowsze. Online. 1 octobre 2025. Vol. 57, no. 2, pp. 193-210. [Accessed 6 février 2026]. DOI 10.12775/DN.2025.2.09.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Télécharger la référence bibliographique
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numéro

Vol. 57 No 2 (2025)

Rubrique

Studia i artykuły

Licence

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.

Stats

Number of views and downloads: 175
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Explorer l'Index des auteurs
  • Issue archive

User

User

Numéro courant

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informations

  • Pour les lecteurs
  • Pour les auteurs
  • Pour les bibliothécaires

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Langue

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Polska ludowa, podoficerowie zawodowi, ludowe Wojsko Polskie, Departament Personalny Ministerstwa Obrony Narodowej, czystki polityczne
Haut

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop